Ev Sahibi Öğrenciyi Dönem Ortasında Evden Çıkarabilir mi?
Ev sahibinin öğrenciyi dönem ortasında tahliye edip edemeyeceğini; kira süresi, ihtiyaç, yeni malik, kira borcu ve tahliye taahhüdü açısından açıklıyoruz.
Kural olarak hayır. Ev sahibinin “öğrencisin”, “dönem ortasında taşınmanı istiyorum” veya “sözleşmenin süresi yaklaşıyor” demesi tek başına kiracıyı evden çıkarma hakkı vermez. Öğrencilik statüsü kira hukukunda ayrı bir tahliye sebebi değildir.
Ancak kira borcunun ödenmemesi, geçerli bir tahliye taahhüdü, kiralananın ağır biçimde kötü kullanılması, ev sahibinin kanunda belirtilen gerçek konut ihtiyacı veya yeni malikin ihtiyacı gibi durumlarda tahliye süreci gündeme gelebilir. Burada belirleyici olan akademik dönem değil, Türk Borçlar Kanunu'ndaki tahliye şartlarıdır.
Sözleşme süresi bitiyor diye ev sahibi hemen çıkarabilir mi?
Konut kiralarında belirli süreli sözleşme süresinin dolması, ev sahibine otomatik tahliye hakkı vermez. Kiracı sürenin bitiminden en az 15 gün önce çıkacağını bildirmezse sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar. Kiraya veren ise yalnız “bir yıllık sözleşme bitti” gerekçesiyle sözleşmeyi sona erdiremez.
Bu nedenle örneğin eylül ayında başlayan bir yıllık kira sözleşmesinde ev sahibinin mart ayında “ikinci dönem başlamadan çık” demesi, başka bir hukuki sebep yoksa yeterli değildir.
On yıllık uzama süresinden sonra kiraya verenin sebep göstermeden sona erdirme imkânı vardır; fakat bunun da kanundaki bildirim sürelerine uygun kullanılması gerekir.
Ev sahibi kendi oturacağını söylerse ne olur?
Kiraya verenin kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanunen bakmakla yükümlü olduğu kişiler için gerçek bir konut ihtiyacı varsa dava yoluyla tahliye isteyebilir.
Belirli süreli kiralarda bu sebep, kural olarak sözleşme süresinin sonunda kullanılabilir. Dolayısıyla ev sahibinin “eve ben geçeceğim” demesi kiracının aynı gün veya birkaç hafta içinde çıkmak zorunda olduğu anlamına gelmez.
Ev satılmışsa yeni malik için farklı bir yol da vardır. Yeni malik, kanundaki yakınları için gerçek konut ihtiyacı varsa edinmeden itibaren bir ay içinde kiracıya yazılı bildirim yapıp, edinmeden altı ay sonra dava açabilir. Alternatif olarak sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde dava yoluna gidebilir.
Hangi durumlarda dönem ortasında tahliye riski gerçekten doğabilir?
Dönem ortasında olmanız tahliyeyi engelleyen özel bir koruma sağlamaz. Kanundaki başka bir sebep varsa süreç akademik takvimden bağımsız ilerleyebilir.
Örneğin:
- Kira veya yan gider borcu ödenmezse ev sahibi yazılı süre verebilir. Konut kiralarında bu süre en az 30 gündür.
- Kiracı evi sözleşmeye aykırı biçimde kullanıyor veya komşular açısından çekilmez bir durum yaratıyorsa fesih gündeme gelebilir.
- Kiralananın tesliminden sonra imzalanmış ve belirli bir tahliye tarihi içeren geçerli bir tahliye taahhüdü varsa ev sahibi o tarihten sonra kanuni süre içinde icra veya dava yoluna başvurabilir.
- Aynı kira yılı içinde kira borcu nedeniyle iki haklı ihtar oluşması da sözleşmenin sonunda tahliye davasına dayanak olabilir.
- Yeni malik ihtiyacı, kanundaki şartlar sağlanırsa kira döneminin ortasında sonuç doğurabilecek ayrı bir süreç yaratabilir.
Ev sahibi “yarın çık” derse ne yapmalı?
Önce kira sözleşmenizi, varsa tahliye taahhüdünü ve size gönderilen yazılı bildirimi saklayın. Telefonda veya mesajla söylenen “evi boşalt” talebini otomatik olarak geçerli bir tahliye kararı gibi değerlendirmeyin.
Ev sahibi anahtarı değiştirmek, eşyaları dışarı çıkarmak veya fiilen eve girişinizi engellemek istiyorsa uyuşmazlık artık yalnız sözleşmenin ne zaman biteceği meselesi değildir. Tahliye için kanuni usulün işletilmesi gerekir; elinizdeki belgelerle bir avukattan veya baronun adli yardım biriminden somut durumunuza göre destek almak en güvenli yoldur.
Özellikle imzaladığınız tahliye taahhüdünün tarihi, kira sözleşmesinin başlangıç tarihi, evin sonradan satılıp satılmadığı ve size gelen ihtarların içeriği sonucu değiştirebilir.
Kaynak: Türkiye Büyük Millet Meclisi – 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu