Ev Arkadaşı Kirayı Ödemezse Diğer Kiracılar Sorumlu Olur mu?
Ev arkadaşlarından biri kirayı ödemezse ev sahibinin kimden ödeme isteyebileceğini, ortak kira sözleşmesi ve müteselsil sorumluluk farkını öğrenin.
Diğer kiracıların ev arkadaşının ödemediği kiradan sorumlu olup olmadığı, kira sözleşmesinin nasıl kurulduğuna bağlıdır. Aynı sözleşmede birden fazla kiracının adı bulunması tek başına her kiracının otomatik olarak kira borcunun tamamından sorumlu olduğu anlamına gelmez. Sözleşmede kiracıların borcun tamamından birlikte ve ayrı ayrı sorumlu olduklarını gösteren bir hüküm varsa durum değişir.
Türk Borçlar Kanunu'nun müteselsil borçluluğa ilişkin 162. maddesine göre birden fazla borçlunun her birinin borcun tamamından sorumlu olması, kural olarak bu sorumluluğun kabul edilmiş olmasına veya kanunda ayrıca öngörülmesine bağlıdır. Bu nedenle ilk bakılması gereken yer ev arkadaşları arasındaki sözlü anlaşma değil, ev sahibiyle imzalanan kira sözleşmesidir.
Sözleşmede ikiniz de kiracıysanız
Sözleşmede iki veya daha fazla kişinin kiracı olarak yer aldığı durumlarda şu ayrımı yapın:
- Sözleşmede “müştereken ve müteselsilen sorumludur”, “kira bedelinin tamamından sorumludur” veya aynı anlama gelen açık bir hüküm varsa ev sahibi, ödenmeyen kira için kiracılardan birine borcun tamamı yönünden başvurabilir.
- Böyle bir hüküm yoksa “aynı sözleşmede iki imza var, o halde herkes otomatik olarak bütün borçtan sorumludur” sonucu çıkarılamaz. Sözleşmenin diğer hükümleri ve tarafların kurduğu hukuki ilişki de önem taşır.
Örneğin iki öğrenci aylık 20.000 TL'lik evi birlikte kiralıyor ve sözleşmede müteselsil sorumluluk açıkça kabul ediliyorsa, öğrenciler kendi aralarında “10.000'er TL ödeyeceğiz” diye anlaşmış olsalar bile bu iç anlaşma ev sahibinin haklarını her zaman sınırlamaz. Ev sahibi eksik kalan tutarı diğer kiracıdan isteyebilir. Fazladan ödeme yapmak zorunda kalan kiracının ise kendi payından fazla ödediği miktar için ev arkadaşına dönmesi gündeme gelebilir.
Bu nedenle “ben kendi yarımı yatırdım, benim işim bitti” düşüncesi müteselsil sorumluluk bulunan sözleşmelerde risklidir.
Sözleşmede yalnızca bir kişinin adı varsa
Ev sahibiyle yapılan kira sözleşmesinde yalnızca bir öğrenci kiracı olarak görünüyorsa, ev sahibine karşı kira ödeme borcunun asıl muhatabı kural olarak o kişidir. Diğer kişinin evde yaşaması veya masrafları paylaşması, onu kendiliğinden ana kira sözleşmesinin tarafı yapmaz.
Bu durumda ev arkadaşının “kendi payını” ödememesi iki ayrı ilişki yaratabilir:
- Ev sahibi, sözleşmedeki kiracıdan kira bedelini ister.
- Sözleşmedeki kiracı, aralarındaki anlaşmaya göre ev arkadaşından kendi payını talep etmeye çalışabilir.
Dolayısıyla yalnız bir kişinin sözleşmede olduğu evlerde kira paylaşımının WhatsApp mesajları, banka transferleri veya yazılı bir ev arkadaşlığı anlaşmasıyla açık tutulması ileride çıkabilecek uyuşmazlıkları azaltabilir.
Herkesin ayrı oda veya ayrı kira sözleşmesi varsa
Bazı öğrenci evlerinde veya özel konaklama modellerinde herkes kendi odası için ayrı sözleşme imzalar. Bu durumda bir öğrencinin borcunun diğerine yansıyıp yansımadığı yine sözleşme hükümlerine göre değerlendirilir; ancak ayrı sözleşmeler, klasik “hepimiz aynı evin kiracısıyız” modelinden farklıdır.
Bu yüzden aynı evde yaşamak ile aynı kira borcunun borçlusu olmak aynı şey değildir.
Ev arkadaşınız kirayı ödemezse ne yapmalısınız?
Önce kira sözleşmesinde kiracıların kim olduğu ve sorumluluğun nasıl yazıldığı kontrol edilmeli. Sonra ev sahibine yapılan ödemelerin dekontlarını saklayın ve ev arkadaşınızla kira paylaşımını yazılı hale getirin. Eksik ödeme nedeniyle ev sahibinden ihtar veya başka bir resmi bildirim gelirse süreleri kaçırmadan hareket edin.
Özellikle depozito, son ay kirası, ortak faturalar ve evden ayrılma tarihi aynı anda tartışmalı hale geldiyse yalnız “kimin ne kadar ödediğini” değil, ev sahibine karşı kimin hangi borcun tarafı olduğunu ayrı ayrı düşünmek gerekir.
Kısacası: Ev arkadaşınızın ödemediği kirayı sizin ödemek zorunda olup olmadığınız, “ev arkadaşı” olmanızdan değil, kira sözleşmesindeki konumunuzdan ve varsa müteselsil sorumluluk hükmünden doğar. Sonucu belirlemek için sözleşmedeki ilgili maddeleri kelimesi kelimesine kontrol edin.
Kaynak: T.C. Adalet Bakanlığı – 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, özellikle m. 162 ve devamı