Evde Su Kaçağı Olursa Kiracı mı Ev Sahibi mi Usta Çağırmalı?
Kiralanan evde su kaçağında ilk kimin aranacağını, masrafın kime ait olabileceğini ve acil durumda kiracının nasıl hareket etmesi gerektiğini açıklıyoruz.
Su kaçağında ilk yapılacak şey, masraf tartışmasından önce zararın büyümesini durdurmaktır. Mümkünse ilgili vanayı kapatın, elektrikle temas riski varsa güvenli şekilde elektriği kesin ve ev sahibine durumu hemen bildirin.
Ustayı kimin çağıracağı ile masrafı kimin ödeyeceği aynı soru değildir. Acil durumda kiracı, daha büyük zararı önlemek için tesisatçı çağırmak zorunda kalabilir. Ancak nihai masrafın kime ait olacağı, kaçağın nedenine göre değişir.
Tesisatın kendisi arızalıysa sorumluluk genellikle ev sahibindedir
Türk Borçlar Kanunu'na göre kiraya veren, kiralananı sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli halde tutmakla yükümlüdür. Kiracıdan kaynaklanmayan bir tesisat arızası, duvar içindeki borunun patlaması, eski tesisatın çürümesi veya yapısal bir problem bu kapsamda değerlendirilebilir.
Kiralanan sonradan ayıplı hale gelirse kiracı ayıbın giderilmesini isteyebilir. Kiraya veren, verilen uygun sürede sorunu gidermezse kanunda belirlenen şartlarla kiracı ayıbı kiraya veren hesabına gidertebilir ve doğan alacağını kira bedelinden indirebilir.
Bu yüzden acil olmayan bir durumda doğrudan büyük bir onarım yaptırıp bedeli kiradan kesmek yerine önce ev sahibine yazılı bildirim yapmak ve uygun süre vermek daha güvenlidir.
Küçük ve olağan bakım kiracıya ait olabilir
Kanun, kiralananın olağan kullanımı için gerekli temizlik ve bakım giderlerini kiracıya yükler. Örneğin kullanım sırasında oluşan basit bir conta değişimi veya kiracının kullanımından kaynaklanan küçük bir arıza ile duvar içindeki ana tesisatın patlaması aynı değerlendirilmez.
Pratik ayrım şu şekilde yapılabilir:
| Durum | İlk değerlendirme |
|---|---|
| Duvar içi boru, ana tesisat veya eski tesisat arızası | Genellikle ev sahibinin sorumluluğu |
| Kiracının kırdığı musluk/armatür veya hatalı kullanım | Kiracının sorumluluğu doğabilir |
| Basit, olağan bakım gerektiren küçük işlem | Kiracıya ait olabilir |
| Sebebi henüz belli olmayan aktif kaçak | Önce zararı durdurun, sonra ustanın tespitini belgeleyin |
Masrafın kime ait olduğunu çoğu zaman ustanın “sorun nereden kaynaklandı?” tespiti netleştirir.
Acil su kaçağında nasıl hareket edilmeli?
Aktif kaçak alt kata su indiriyor veya eşyaya/duvara hızla zarar veriyorsa ev sahibinin saatlerce ya da günlerce cevap vermesini beklemek doğru olmayabilir.
Bu durumda:
- Mümkünse suyu kesin ve fotoğraf/video çekin.
- Ev sahibine WhatsApp, SMS veya e-posta gibi sonradan gösterilebilecek bir kanaldan hemen haber verin.
- Apartman ana hattıyla ilgili olma ihtimali varsa yöneticiye de bildirin.
- Acil müdahale gerekiyorsa ustadan yalnız kaçağı durdurmak ve nedeni tespit etmek için hizmet alın.
- Fatura, servis formu ve değiştirilen parçaları mümkünse saklayın.
Bu belgeler sonradan “arıza kiracının kullanımından mı, evin tesisatından mı kaynaklandı?” tartışmasında önem kazanabilir.
Kiradan doğrudan kesinti yapılabilir mi?
Kanun kiracıya, ayıbın uygun sürede giderilmemesi halinde belirli şartlarla onarımı kiraya veren hesabına yaptırıp alacağını kira bedelinden indirme imkânı tanır. Fakat bu hakkın kullanılmasında bildirim, uygun süre, arızanın niteliği ve masrafın ispatı önemlidir.
Bu nedenle özellikle yüksek tutarlı tesisat işlerinde ev sahibine haber vermeden onarım yaptırıp bir sonraki kirayı eksik yatırmak uyuşmazlığı büyütebilir. Acil müdahale ile kalıcı onarımı mümkünse birbirinden ayırın.
Kaynak: Türkiye Büyük Millet Meclisi – 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu