Yabancı Öğrenci Ev Kiralarken Kefil Bulamazsa Ne Yapabilir?
Ev sahibi kefil istiyor ama bulamıyor musunuz? Yabancı öğrenciler için kefil, depozito, kira sözleşmesi ve ikamet adresi arasındaki farkları öğrenin.
Türkiye'de bir ev sahibinin yabancı öğrenciden kefil istemesi pratikte karşılaşılabilen bir durumdur; ancak ev sahibinin istediği kefil ile öğrenci ikamet izni için gereken adres belgesi aynı şey değildir.
Hacettepe Uluslararası Öğrenci Ofisinin adres beyanı açıklamasında, kirada kalan öğrenci için noter onaylı kira sözleşmesi örneği sayılıyor. Göç İdaresinin ikamet izni belgelerinde de kiralık evde kalan kişi için kiraya verenin bilgilerini içeren noter onaylı kira sözleşmesi isteniyor. Bu listelerde kiralık evde kalışın belgesi olarak ayrıca “kefil” şartı yer almıyor.
Yani ev sahibi “kefilsiz kiraya vermem” diyebilir; fakat bunu “ikamet izni alabilmek için mutlaka kefil bulmalıyım” şeklinde yorumlamayın.
Ev sahibi kefil istiyorsa hangi alternatifler konuşulabilir?
Ev sahibi açısından asıl kaygı çoğu zaman kiranın düzenli ödenip ödenmeyeceğidir. Kefil bulamıyorsanız, güvenceyi başka biçimde gösterebileceğiniz seçenekleri konuşabilirsiniz.
Örneğin:
- düzenli burs veya gelir belgesi,
- banka hesap hareketleri,
- eğitiminizi ve öğrenci statünüzü gösteren belgeler,
- kira ödemesini karşılayan aile desteğinin belgelenmesi,
- kanuni sınırlar içinde bir güvence/depozito.
Bunların hiçbiri ev sahibini sizinle sözleşme yapmaya mecbur bırakmaz. Ama “Türkiye'de kefilim yok” durumunu, “ödeme gücümü hiçbir şekilde gösteremiyorum” durumundan ayırmanıza yardımcı olabilir.
Depozito konusunda sınırı bilin
Türk Borçlar Kanunu'nun 342. maddesine göre konut kiralarında sözleşmeyle güvence kararlaştırılmışsa bu güvence üç aylık kira bedelini aşamaz.
Bu nedenle kefil bulunamadığı için sınırsız veya çok yüksek bir “depozito” istenmesini normal kabul etmeyin. Depozito ile birkaç aylık kiranın peşin ödenmesi de hukuken aynı kavram değildir; sözleşmede hangi ödemenin ne için yapıldığı açıkça yazılmalıdır.
Bir arkadaşla birlikte eve çıkmak çözüm olabilir mi?
Olabilir, fakat yalnızca gerçek yaşam düzeninizi doğru biçimde yansıtan bir sözleşmeyle.
Bir arkadaşınızla aynı evi kiralayacaksanız kimin kiracı olduğu, kira sorumluluğunun nasıl düzenlendiği ve ikamet adresi işlemlerinde hangi belgelerin kullanılacağı baştan net olmalı. Yalnız ikamet belgesi elde etmek için fiilen oturmadığınız bir adresi göstermek veya gerçeği yansıtmayan sözleşme düzenlemek ciddi sorunlara yol açabilir.
Göç İdaresi, ikamet izni değerlendirmesinde ek bilgi veya belge isteyebileceğini ve yanlış beyanlara yaptırım uygulanabileceğini açıkça belirtiyor.
Birinin yanında kalmak kefil bulmakla aynı şey değil
Gerçekte bir arkadaşınızın, akrabanızın veya başka bir destekleyicinin evinde kalacaksanız, bu durum için farklı bir adres belgeleme yolu bulunuyor.
Hacettepe Uluslararası Öğrenci Ofisi, destekleyici yanında kalınması halinde yanında kalınan kişinin noter onaylı taahhüdünü; destekleyici evliyse eşinin de noter onaylı taahhüdünü sayıyor. Göç İdaresi de üçüncü kişinin konutunda kalış için noter onaylı ev sahibi taahhüdünü öngörüyor.
Bu seçenek bir “kefil bulma yöntemi” değildir. Yalnızca gerçekten o kişinin yanında yaşayacaksanız kullanılan ayrı bir barınma ve adres beyanı biçimidir.
Ev kiralama seçeneği yürümüyor ise
Kefil şartı nedeniyle uygun bir ev bulamıyorsanız, yalnız özel kiralık konuta bağlı kalmanız gerekmiyor. Hacettepe'nin Beytepe ve Sıhhiye yerleşkelerinde üniversite yurtları ve öğrenci evleri bulunuyor; ayrıca özel yurt seçenekleri de var.
İkamet belgeleri bakımından öğrenci yurdunda kalış da ayrı bir seçenek olarak kabul ediliyor. Hacettepe Uluslararası Öğrenci Ofisi, yurtta kalan öğrenci için yurtta kalındığını gösteren belgeyi adres beyanında kullanılabilecek belgeler arasında sayıyor.
Kampüs barınması çıkmadıysa farklı seçenekleri karşılaştırmak için Hacettepe'de Yurt Sonucu Çıkmazsa Alternatifler rehberine de bakabilirsiniz.
Buradaki temel ayrım şu: kefil, ev sahibiyle yaptığınız kira pazarlığının bir parçası olabilir; ikamet izninde ise asıl mesele nerede gerçekten kaldığınızı kabul edilen belgelerle gösterebilmektir.
Kaynaklar: Hacettepe Üniversitesi Uluslararası Öğrenci Ofisi – Kalacağınız Adres Bilgilerini Gösterir Belge · Göç İdaresi Başkanlığı – İkamet İzni İçin İstenen Belgeler · Türk Borçlar Kanunu Madde 342 – Türkiye Barolar Birliği metni