Turnitin Benzerlik Oranı Kaç Olmalı?
Hacettepe'de Turnitin için tek bir genel yüzde sınırı var mı? Benzerlik oranının ne anlama geldiğini ve hangi oranı esas almanız gerektiğini öğrenin.
Hacettepe'de bütün ödevler için geçerli tek bir “Turnitin oranı şu yüzdenin altında olmalı” kuralı yoktur. Esas alınması gereken sınır, dersi veren öğretim elemanının ödev için belirlediği koşul veya çalışmanın bağlı olduğu enstitü, dergi ya da akademik birimin özel kuralıdır.
Hacettepe Üniversitesi Kütüphanelerinin öğrenci Turnitin kılavuzu, öğrencinin benzerlik raporunu ancak öğretim elemanı izin verdiyse görebileceğini açıklıyor; kılavuzda tüm öğrenci ödevleri için ortak bir kabul yüzdesi tanımlanmıyor. Buna karşılık üniversite içindeki bazı özel süreçlerde açık sınırlar var. Örneğin Fen Bilimleri Enstitüsü tez orijinallik raporunda belirli filtrelere göre %10 ve %30 sınırları kullanıyor. HÜTAD'ın yayın ilkelerinde ise dergiye gönderilen makaleler için %10 sınırı yer alıyor.
Bu örneklerdeki yüzdeler kendi süreçlerine özgüdür. Bir tez kuralını veya derginin yayın politikasını doğrudan bir lisans ödevine uygulamak doğru değildir.
Benzerlik oranı ile intihal aynı şey değil
Turnitin oranı, metninizin sistemdeki başka metinlerle ne kadar eşleştiğini gösterir. Tek başına “intihal var” veya “intihal yok” kararı vermez.
Örneğin yüksek benzerlik;
- kaynakçada,
- doğru biçimde yapılmış doğrudan alıntılarda,
- ödev şablonunda,
- mevzuat veya standart ifadelerinde
oluşabilir.
Tersine, genel oran düşük görünse bile kaynağı belirtilmeden alınmış kısa fakat önemli bir bölüm akademik açıdan sorun yaratabilir. Bu nedenle yalnız toplam yüzdeye bakmak yerine eşleşmenin nereden geldiğine ve kaynağın doğru gösterilip gösterilmediğine bakmak gerekir.
Öğretim elemanı bir sınır vermediyse ne yapmalısınız?
Ödev yönergesini, ders izlencesini ve Turnitin gönderim ekranındaki açıklamaları kontrol edin. Bir yüzde belirtilmemişse “%15 güvenlidir” veya “%20'ye kadar sorun olmaz” gibi internette dolaşan sabit değerleri Hacettepe kuralı olarak kabul etmeyin.
Özellikle şu iki bilgiyi öğretim elemanından netleştirmek yararlıdır:
- Ödev için özel bir benzerlik üst sınırı var mı?
- Kaynakça, alıntılar ve küçük eşleşmeler raporda hangi filtrelerle değerlendirilecek?
Aynı metin farklı filtrelerle tarandığında görünen oran değişebilir. Bu nedenle iki öğrencinin yalnız ekrandaki yüzdelerini karşılaştırmak da her zaman anlamlı değildir.
Oranı düşürmeye değil, metni düzeltmeye odaklanın
Bir eşleşme gördüğünüzde sırf Turnitin yüzdesini düşürmek için kelimeleri eş anlamlılarıyla değiştirmek iyi bir yöntem değildir. Önce eşleşmenin nedenini bulun.
Kaynak kullanılmışsa atfı düzeltin. Doğrudan alıntıysa tırnak ve kaynak gösterimini kontrol edin. Başkasının fikrini kendi cümlenizle aktarıyorsanız yine kaynağını belirtin. Daha önce teslim ettiğiniz kendi çalışmanızdan bölüm kullanıyorsanız bunun da raporda eşleşme oluşturabileceğini unutmayın.
Kısacası hedef “mümkün olan en düşük yüzde” değil, akademik olarak doğru kaynak kullanımıdır.
Kaynaklar:
Hacettepe Üniversitesi Kütüphaneleri – Turnitin Öğrenci Kılavuzu
Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü – Originality Report