Öğrencinin Sigorta Girişi Yapılmadıysa Nereye Şikayet Edilir?

Bir işyerinde çalışan öğrenciyseniz ve sigorta girişiniz yapılmadığını düşünüyorsanız önce e-Devlet üzerinden kaydı kontrol edin. Gerçekten bildirim yoksa ALO 170, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü / Sosyal Güvenlik Merkezi ve e-Devlet'teki “4A (SSK) Sigortalılarının Kendini Bildirmesi” hizmeti kullanılabilecek başvuru yollarıdır.

“Öğrenciyim, bana sigorta yapılmaz” sözü tek başına doğru değildir. Hizmet akdiyle çalışan bir kişinin öğrenci olması, çalışmanın otomatik olarak sigortasız yapılabileceği anlamına gelmez.

Önce gerçekten giriş yapılmadığını kontrol edin

e-Devlet'te iki ekran özellikle işe yarar:

• 4A İşe Giriş Çıkış Bildirgesi
• SGK Tescil ve Hizmet Dökümü / İşyeri Ünvan Listesi

İşe yeni başladıysanız yalnız aylık hizmet dökümüne bakmak yerine işe giriş bildirgesini de kontrol etmek daha sağlıklıdır. Çünkü aylık prim ve gün bilgileri ile işe giriş kaydının sistemde görünme zamanı aynı olmayabilir.

İşverenin size “sigortan yapıldı” demesi yerine kaydı e-Devlet üzerinden doğrulamanız daha güvenlidir.

Kayıt yoksa nereye başvurabilirsiniz?

ALO 170

Çalışma Hayatı İletişim Merkezi ALO 170, çalışma hayatı ve sosyal güvenlikle ilgili ihbar, şikâyet, başvuru ve talepleri kabul eder. Hat 7 gün 24 saat hizmet verir.

Başvuru sırasında işyerinin adı ve adresi, çalışma başlangıç tarihiniz, yaptığınız iş ve çalışma düzeniniz gibi somut bilgilerin hazır olması işinizi kolaylaştırır.

SGK İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezi

Sigortasız çalışma iddiası doğrudan SGK birimlerine de iletilebilir. SGK'nın internet sitesindeki il müdürlükleri bölümünden bulunduğunuz ildeki birimlere ulaşabilirsiniz.

e-Devlet'ten kendinizi bildirme

e-Devlet'te SGK tarafından sunulan “4A (SSK) Sigortalılarının Kendini Bildirmesi” adlı hizmet de bulunur. Bu hizmet, kendi sigortalılık durumunu SGK'ya bildirmek isteyen çalışanlar için doğrudan elektronik bir kanaldır.

Başvurmadan önce hangi kanıtları saklamak faydalı?

Sigortasız çalışmanın tespitinde yalnız “orada çalışıyordum” demek yerine çalışmayı gösteren kayıtların bulunması önemlidir.

Örneğin:

• iş sözleşmesi veya teklif mesajları,
• vardiya listeleri,
• işyeriyle yapılan WhatsApp/e-posta yazışmaları,
• ücret ödemelerini gösteren banka hareketleri,
• personel kartı veya görev çizelgesi,
• işe giriş-çıkış kayıtları,
• çalışma dönemini bilen tanıklar

olayın değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

Kanıt toplarken başkasının hesabına izinsiz girmek, gizli sistem verilerini almak veya hukuka aykırı yöntemlere başvurmak yerine elinizde zaten bulunan kayıtları saklamak daha güvenlidir.

İşveren “öğrencisin, sigortaya gerek yok” diyorsa

Öğrencilik ile çalışma statüsünü birbirinden ayırmak gerekir.

Bir kafede, mağazada, ofiste, çağrı merkezinde veya başka bir işyerinde normal çalışan olarak hizmet akdiyle çalışıyorsanız sırf öğrenci olmanız sigorta yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Ancak zorunlu staj, üniversitede kısmi zamanlı öğrenci çalışması veya mevzuatta özel düzenlemeye tabi başka bir eğitim faaliyeti söz konusuysa uygulanacak sigorta kolu ve bildirimi kimin yapacağı farklı olabilir. SGK, yükseköğrenim sırasında staja tabi tutulan öğrencileri özel bir sigortalılık kapsamında değerlendirir.

Bu nedenle sorun stajdaysa “işyeri benim normal 4A sigortamı yapmadı” sonucuna hemen varmadan önce üniversitenizin staj birimi ve SGK kaydını birlikte kontrol etmek gerekir.

Sigorta girişinin olmaması neden önemli?

Kayıt dışı çalışma yalnız emeklilik gününün eksik görünmesi meselesi değildir. SGK, sigortasız çalışmanın iş kazası, meslek hastalığı, işsizlik sigortası ve diğer sosyal güvenlik hakları bakımından çalışanı olumsuz etkileyebileceğini açıkça belirtmektedir.

Bu yüzden “birkaç hafta çalıştım, uğraşmaya değmez” diye düşünmek yerine çalışma döneminizin kayda girip girmediğini erken kontrol etmek daha güvenlidir.

Kaynaklar:
Sosyal Güvenlik Kurumu – ALO 170
e-Devlet – 4A (SSK) Sigortalılarının Kendini Bildirmesi
Sosyal Güvenlik Kurumu – Çırak ve Mesleki Eğitim Görenlerin Sigortalılığı