Diploma Apostili İçin Noter Tercümesi Gerekir mi?
Diplomanın apostil işlemi için noter tercümesinin her durumda gerekip gerekmediğini, tercüme ve apostil sırasının nasıl değişebileceğini öğrenin.
Diplomanın aslını apostil ettirmek için noter tercümesi her durumda zorunlu değildir. Apostil, esas olarak belgedeki imza ve mührün gerçekliğini ve imzalayan kişinin sıfatını tasdik eder; belgenin başka bir dile çevrilmiş olmasını şart koşan bir sistem değildir.
Asıl önemli soru şudur: Diplomanızı teslim edeceğiniz yabancı kurum yalnız apostilli Türkçe diploma mı, yoksa ayrıca tercüme edilmiş ve onaylanmış bir nüsha mı istiyor?
Bu iki işlem birbirinden ayrıdır.
Yalnız diploma aslını apostil ettirecekseniz
Türkiye'de düzenlenmiş resmî bir üniversite diploması apostil kapsamına giren idari belgelerden biridir. Apostil işlemi belgenin kendisi üzerinde veya belgeye bağlı bir apostil şerhiyle yapılabilir.
Bu aşamada “önce mutlaka yeminli tercüme yaptır, sonra notere git” şeklinde bütün diplomalar için geçerli tek bir kural yoktur.
Ankara Valiliği Hukuk İşleri Şube Müdürlüğü de apostil işlemlerini, belgenin gerçekliğinin tasdik edilerek başka bir ülkede yasal olarak kullanılmasını sağlayan işlem olarak tanımlıyor.
Tercüme hangi durumda gerekir?
Diplomayı vereceğiniz üniversite, işveren, denklik kurumu veya başka bir makam belgenin kendi dilinde ya da belirli bir dilde sunulmasını istiyorsa tercüme gerekir.
Burada alıcı kurumun istediği format belirleyicidir. Örneğin kurum:
- yeminli tercüman çevirisi,
- noter onaylı tercüme,
- apostilli noter tercümesi,
- konsolosluk onaylı tercüme
gibi farklı şartlar koyabilir.
Bu nedenle yalnız “apostil yaptıracağım” bilgisinden hareketle noter tercümesine para harcamadan önce, belgenin sunulacağı makamın belge listesini kontrol etmek daha doğru olur.
Hem diploma hem tercüme apostilli olacaksa sıra nasıl işler?
Tercümenin kendisi de apostilli olarak isteniyorsa süreç farklılaşır. Resmî uygulama örneklerinde noter onaylı tercüme ayrı bir belge olarak tasdik edilebilir.
Bu durumda pratik akış genellikle şöyledir:
- Diploma için gerekli apostil işlemi yapılır.
- İstenen dile yeminli tercüme hazırlanır.
- Tercüme gerekiyorsa noter tarafından onaylanır.
- Alıcı makam tercümenin de apostilli olmasını istiyorsa noter onaylı tercüme için ayrıca apostil işlemi yapılır.
Ancak hedef ülkenin veya kurumun “önce apostil, sonra tercüme” ya da “apostilli belge ve apostilli tercüme” gibi özel bir talebi olabilir. Bu yüzden başvuru makamının güncel talimatı her zaman önceliklidir.
Hacettepe mezunları için önemli ayrım
Hacettepe Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı, 2025 yılında apostil işlemleriyle ilgili ayrıca bir duyuru yayımladı. Bu duyuru özellikle mezunların eğitimleri sırasında aldıkları ders içeriklerinin apostil için hazırlanmasına ilişkin birim dağılımını açıklıyor.
Bu, diploma apostilinden farklı bir belge sürecidir. Yurt dışındaki kurum sizden diploma yanında ders içerikleri, transkript veya başka akademik belgeler istiyorsa her belge için gereken onay zincirini ayrı ayrı kontrol etmek gerekir.
Apostil hangi ülkelerde geçerli?
Apostil sistemi yalnız Lahey Apostil Sözleşmesi'nin geçerli olduğu taraf ülkeler arasında kullanılır. Belgenin verileceği ülke sözleşme kapsamında değilse apostil yerine farklı bir tasdik zinciri gerekebilir.
Bu nedenle işlemden önce şu üç şeyi netleştirin:
- Belge hangi ülkede kullanılacak?
- Karşı kurum tercüme istiyor mu?
- Tercümenin noter ve/veya apostil onaylı olması isteniyor mu?
Bu üç sorunun cevabı, gereksiz noter ve tercüme masrafını önler.
Kaynaklar:
Ankara Valiliği – Hukuk İşleri Şube Müdürlüğü
Hacettepe Üniversitesi ÖİDB – Apostil İşlemleri Hakkında Duyuru