Staj Ücreti Ödenmezse Üniversite Öğrenciyi Destekler mi?

Hacettepe Üniversitesi, staj yaptığınız işyerinin ödemediği ücreti öğrenciye kendisi ödeyen bir kurum değildir. Örneğin Hacettepe İşletme Bölümü Staj Yönergesi açıkça üniversitenin öğrencilere staj süresince ücret ödemediğini belirtiyor.

Buna karşılık üniversitenin stajdaki rolü tamamen yok değildir. Bölüm veya staj koordinatörlüğü stajın akademik tarafını yürütür; Hacettepe Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı (SKSDB) ise uygun stajlarda öğrencinin iş kazası ve meslek hastalığı sigortası işlemlerini yürütür. Ücret konusunda ise önce stajınızın türünü ve işyeriyle hangi koşullarda anlaştığınızı ayırmak gerekir.

Üniversite ücreti neden doğrudan karşılamıyor?

Staj ücreti ile staj sigortası aynı şey değildir.

Hacettepe, staj kapsamında öğrencilerin gerekli SGK işlemlerini yürütebilir ve primlerini karşılayabilir. Bu, işyerinin öğrenciye ücret ödeme yükümlülüğünün üniversiteye geçtiği anlamına gelmez.

Hacettepe SKSDB ayrıca stajyer ücretlerine ilişkin İşsizlik Fonu devlet katkısı için ayrı bilgi ve formlar yayımlıyor. Bu sistem de öğrencinin ücretini üniversitenin kendi bütçesinden ödemesi değildir; mevzuat kapsamına giren ücretli stajlarda işverene yönelik devlet katkısı mekanizmasıdır.

Her üniversite stajında ücret zorunlu mu?

Burada tek cümlelik “her stajyer mutlaka şu kadar ücret alır” cevabı doğru olmaz.

Ücret hakkı; stajın öğretim programının zorunlu bir parçası olup olmadığına, stajın niteliğine, işyerine ve uygulanacak mevzuata göre değişebilir. 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda işletmelerde staj yapan bazı öğrenciler için ücret ve devlet katkısı hükümleri bulunmakla birlikte, özellikle yükseköğretim öğrencilerinde stajın kapsamı önemlidir.

Örneğin öğretim programı gereği zorunlu olmayan bazı yükseköğretim stajları, staj ücretlerine yönelik devlet katkısı sisteminin dışında kalabilir. Bu nedenle yalnız “üniversite öğrencisiyim ve staj yaptım” bilgisi, tek başına belirli bir ücretin zorunlu olduğunu göstermeye yetmez.

İşyeriniz ücret sözü verdi ama ödeme yapmadıysa

İşyeriyle baştan ücret konusunda yazılı bir anlaşma yaptıysanız veya kabul belgesinde ücret açıkça belirtilmişse, öncelikle bu belgeyi saklayın. Aynı şekilde staj başlangıç-bitiş tarihleri, devam kayıtları, e-postalar ve varsa ücretle ilgili insan kaynakları yazışmaları da önemlidir.

İzleyebileceğiniz pratik sıra şu olabilir:

1. İşyerinin insan kaynakları veya yetkili kişisine yazılı olarak ödeme durumunu sorun.
2. Staj sözleşmesi veya kabul belgesinde ücret maddesi varsa buna atıf yapın.
3. Bölümünüzün staj koordinatörüne durumu bildirin; özellikle stajın akademik olarak devam edip etmemesi veya işyeriyle ilgili bir sorun oluşması bakımından bölümünüzün haberdar olması faydalıdır.
4. Sorun ücret alacağınızın hukuken doğduğu fakat ödenmediği bir uyuşmazlığa dönüşmüşse, iş hukuku ve uygulanacak staj mevzuatı bakımından yetkili resmî kanallardan veya hukuki danışmanlıktan destek alın.

Üniversitenin staj koordinatörü ücret tahsil eden bir icra mercii değildir. Fakat staj yerinde yaşanan ciddi bir sorunun akademik staj sürecini etkileyip etkilemediğini değerlendirmek ve gerekiyorsa bölüm içindeki süreci yönetmek açısından doğru ilk temas noktalarından biridir.

Ücret ödenmemesi stajı otomatik olarak geçersiz yapar mı?

Hayır, yalnızca ücretin ödenmemiş olması stajın akademik olarak otomatik biçimde geçersiz sayıldığı anlamına gelmez. Stajın kabulü; bölümün staj yönergesi, zorunlu gün sayısı, işyeri uygunluğu, devam, rapor ve değerlendirme koşulları gibi akademik ölçütlere bağlıdır.

Ancak işyeriyle yaşanan sorun nedeniyle staja devam edemiyorsanız, kendi başınıza stajı bırakıp sonradan bildirmek yerine bölüm staj koordinatörlüğüyle erken iletişim kurmanız daha güvenlidir. Staj yeri veya tarihlerindeki değişiklikler sigorta kayıtlarını da etkileyebilir.

Üniversitenin somut desteği nerede başlıyor?

Hacettepe'nin sağlayabileceği destek daha çok şu alanlarda görülür:

• staj yerinin ve stajın akademik uygunluğunun değerlendirilmesi,
• bölüm staj koordinatörlüğü üzerinden sürecin takibi,
• gerekli sigorta işlemlerinin yürütülmesi,
• işyeriyle ilgili bir problem akademik stajı etkiliyorsa bölüm düzeyinde çözüm aranması,
• mevzuat kapsamındaki stajyer ücretlerine yönelik devlet katkısı işlemlerinde gerekli kurumsal belgelerin yürütülmesi.

Dolayısıyla “ücret yatmadı, üniversite bana bu parayı öder mi?” sorusunun cevabı hayır. Fakat “işyeriyle yaşadığım bu sorun yüzünden stajım ne olacak ve üniversitede kime bildirmeliyim?” sorusunda bölüm staj koordinatörlüğü ve ilgili birim devreye girebilir.

Kaynaklar:

• Hacettepe Üniversitesi İşletme Bölümü – Staj Yönergesi
• Hacettepe Üniversitesi SKSDB – Stajyer Öğrenci