Öğrenci Part-Time İşten Ayrılırken İhbar Süresi Vermek Zorunda mı?

Part-time çalışmak veya öğrenci olmak tek başına ihbar süresini ortadan kaldırmaz. Belirsiz süreli bir iş sözleşmesiyle çalışıyorsanız ve haklı nedenle derhal fesih gibi bir istisna yoksa, işten ayrılmadan önce işverene kıdeminize göre bildirim yapmanız gerekir.

4857 sayılı İş Kanunu'ndaki bildirim süreleri hem tam zamanlı hem de kısmi süreli çalışan işçiler açısından iş sözleşmesinin niteliğine göre değerlendirilir. Kritik soru “haftada kaç gün çalışıyorum?” değil, öncelikle sözleşmem belirsiz süreli mi, deneme süresinde miyim ve ayrılma nedenim haklı fesih oluşturuyor mu? sorularıdır.

Normal istifada ihbar süresi ne kadar?

Belirsiz süreli iş sözleşmesinde kanundaki asgari süreler şöyledir:

İşyerindeki çalışma süresi	Bildirim süresi
6 aydan az	2 hafta
6 ay – 1,5 yıl	4 hafta
1,5 – 3 yıl	6 hafta
3 yıldan fazla	8 hafta

Örneğin bir kafede sekiz aydır part-time çalışan bir öğrenci, normal bir istifada kural olarak 4 haftalık bildirim süresini dikkate almalıdır.

Bu süreler asgari sürelerdir; sözleşmede daha uzun bir süre öngörülmüş olabilir. İşten ayrılmadan önce imzaladığınız sözleşmeyi kontrol edin.

“Yarın gelmeyeceğim” deyip işi bırakabilir miyim?

Fiziken işi bırakabilirsiniz; ancak hukuki sonucu ayrı meseledir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, haklı bir neden olmadan bildirim süresine uymaksızın işi bırakan işçiden işverenin ihbar tazminatı talep etmesinin mümkün olduğunu açıkça belirtiyor.

Bu yüzden işverenle konuşup ayrılış tarihini karşılıklı anlaşmayla erkene çekmek, tek taraflı biçimde işe gitmemekten daha güvenli bir yoldur. İşveren sizi bildirim süresinin tamamında çalıştırmak istemiyorsa bunu mümkünse yazılı hale getirin.

Deneme süresindeysem ihbar vermem gerekir mi?

İş sözleşmenizde geçerli bir deneme kaydı varsa durum farklıdır. İş Kanunu'na göre deneme süresi kural olarak en fazla iki ay olabilir; toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar uzatılabilir. Deneme süresi içinde taraflar sözleşmeyi bildirim süresi olmadan ve ihbar tazminatı ödemeden sona erdirebilir.

Burada önemli ayrıntı şudur: Yeni işe başlamış olmak otomatik olarak “deneme süresindeyim” anlamına gelmez. Deneme kaydının sözleşmede kararlaştırılmış olması gerekir.

Haklı bir nedenle ayrılıyorsam ihbar süresi beklenir mi?

İş Kanunu'nun 24. maddesinde sayılan haklı nedenlerden biri gerçekten varsa işçi, belirli veya belirsiz süreli sözleşmesini bildirim süresini beklemeden feshedebilir. Sağlığı tehlikeye atan bazı durumlar, işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışları veya ücretin sözleşmeye/kanuna uygun ödenmemesi gibi haller bu kapsamda değerlendirilebilir.

Ancak “ders programım yoğunlaştı”, “işi artık sevmiyorum” veya “başka iş buldum” gibi kişisel nedenler tek başına İş Kanunu m.24 anlamında haklı nedenle derhal fesih sayılmaz.

Haklı feshe dayanacaksanız, gerekçenizi ve varsa belgelerinizi saklamak önemlidir. Ücretin ödenmemesi, taciz veya ciddi iş sağlığı-güvenliği sorunu gibi bir uyuşmazlıkta profesyonel hukuki destek almak hak kaybını önleyebilir.

Belirli süreli sözleşmede aynı süreler mi geçerli?

Kanundaki 2/4/6/8 haftalık ihbar süreleri belirsiz süreli iş sözleşmeleri için düzenlenmiştir. Belirli süreli sözleşme kararlaştırılan sürenin sonunda normal biçimde sona eriyorsa bu ihbar süreleri uygulanmaz.

Fakat belirli süreli sözleşmeyi bitiş tarihinden önce tek taraflı sona erdirmek başka hukuki sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle sözleşmede bitiş tarihi varsa “nasıl olsa ihbar yok” diyerek erken ayrılmadan önce sözleşme şartlarını kontrol etmek gerekir.

İstifayı nasıl vermek daha güvenli?

Sözlü olarak “çıkıyorum” demek yerine kısa bir yazılı bildirim bırakın. E-posta, imzalı dilekçe veya teslimi ispatlanabilir başka bir yöntem daha sonra ayrılış tarihinin tartışılmasını önler.

Bildirimde en azından:

• işten ayrılma iradenizi,
• bildirimi yaptığınız tarihi,
• ihbar süresine göre planlanan son çalışma gününü

net biçimde yazın.

İşverenle daha erken ayrılma konusunda anlaşırsanız, bu anlaşmayı da yazılı biçimde teyit etmek faydalıdır.

Kaynak: T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı – İş Kanunu Sıkça Sorulan Sorular