Mezun Olunca Aile Sağlık Sigortasından Yararlanma Durumu Nasıl Değişir?
Üniversiteden mezun olunca anne veya baba üzerinden sağlık sigortası ne kadar sürer? 25 yaş sınırı, iki yıllık hak, işe giriş ve GSS işlemlerini açıklıyoruz.
Üniversiteden mezun olduğunuz gün sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkınız mutlaka bitmez. SGK'nın açıkladığı genel kurala göre yükseköğrenimden mezun olan gençler, mezuniyet tarihinden itibaren en fazla iki yıl ve 25 yaşını geçmemek şartıyla genel sağlık sigortası kapsamında sağlık hizmeti almaya devam edebilir. Bu dönemde ilgili haktan yararlanan gençlerin GSS primleri devlet tarafından karşılanır.
Öğrenciyken anne veya babanız üzerinden sağlık hizmeti alıyorsanız, mezuniyet sonrası geçişte aynı kapsamda yararlanmaya devam etme imkânı da bulunur. Fakat sonuç; yaşınıza, mezuniyet tarihinize, kendi sigortalılığınızın başlayıp başlamadığına ve SGK kayıtlarınızdaki statüye bağlıdır.
İki yıl kuralı ile 25 yaş sınırı birlikte nasıl çalışır?
Bunlar iki ayrı ve birlikte uygulanan üst sınırdır. İki yıl dolmadan 25 yaşını doldurabilirsiniz; o durumda yalnızca “iki yıl hakkım var” diyerek daha uzun bir süre hesaplamak doğru olmaz.
| Mezun olduğunuz durum | Genel kuralın sonucu |
|---|---|
| 22 yaşında mezun oldunuz | Başka bir sigorta statüsü devreye girmiyorsa iki yıla kadar yararlanabilirsiniz. |
| 24 yaşınızı doldurduktan sonra mezun oldunuz | İki yılın tamamı değil, 25 yaş sınırına kadar kalan dönem söz konusu olur. |
| Mezun olduğunuzda 25 yaşınızı doldurmuşsunuz | Bu özel mezuniyet sonrası iki yıllık gençlik hakkından yararlanamazsınız; başka bir sigorta dayanağı bulunup bulunmadığı değerlendirilir. |
Bu örnekler yalnızca yaş ve süre koşulunu gösterir. SGK, kişinin başka bir nedenle genel sağlık sigortalısı olup olmadığı gibi koşulları da dikkate alır.
Mezun olduktan sonra işe girersem ne olur?
Sigortalı bir işe başladığınızda sağlık güvenceniz kendi sigortalılığınız üzerinden değerlendirilir. Bu nedenle anne-baba üzerinden veya mezuniyet sonrası özel haktan yararlanma durumunuzun önceki haliyle devam ettiğini varsaymayın.
Önemli olan, sağlık hizmeti alacağınız tarihte sistemde hangi statüde müstehak göründüğünüzdür. İşe giriş ve işten ayrılma sonrasında statüler değişebildiği için yalnızca mezuniyet gününde yaptığınız sorgulama yeterli olmayabilir.
Hiç işe girmediysem sigorta prim borcu çıkar mı?
Her işsiz üniversite mezunu otomatik olarak GSS borçlusu olmaz. Mezuniyet sonrası özel haktan yararlanma koşullarını taşıyorsanız ilgili dönemde devlet tarafından karşılanan sağlık güvencesi devreye girebilir.
Bu hak sona erdiğinde ve başka bir sigortalılığınız bulunmadığında ise genel sağlık sigortası tescil ve prim yükümlülükleri gündeme gelebilir. Prim ödeme gücünüz yoksa, gelir testi için adres kaydınızın bulunduğu yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına başvurabilirsiniz.
SGK'nın açıklamasına göre devletin tüm GSS primlerini karşılayabilmesi bakımından GSS tescil tebligatının tebliğinden itibaren bir ay içinde gelir testine başvurmak önemlidir. Bu süreyi kaçırmak, önceki dönem borçlarının otomatik olarak silineceği anlamına gelmez.
Sağlık sigortam devam ediyor mu, nereden bakabilirim?
- e-Devlet'teki SPAS Müstehaklık Sorgulama hizmetini açın.
- Sağlık hizmeti almak istediğiniz tarih için müstehaklık durumunuzu kontrol edin.
- Gerekirse SGK'nın genel sağlık sigortası tescil ve prim borcu hizmetlerinden ayrı kayıtlarınızı inceleyin.
- Mezuniyet sonrası hak koşullarını taşımanıza rağmen müstehak görünmüyorsanız SGK il müdürlüğü veya sosyal güvenlik merkezinden kaydınızın kontrolünü isteyin.
Bir hastanede “provizyon yok” uyarısı almanız, herhangi bir hakkınız bulunmadığının kesin kanıtı değildir; kayıt veya aktivasyon sorunu da olabilir. SGK, hak sahipliği ile sistem kaydının uyuşmaması halinde ilgili birime başvurulmasını öngörür.
Anne-babamın sigortası ile mezuniyet sonrası devlet güvencesi aynı şey mi?
Günlük dilde ikisine de “aile sigortasından yararlanmak” denilse de hak sahipliği statüsü ve primin hangi yolla karşılandığı aynı olmak zorunda değildir. SGK, öğrenciliği sırasında anne-babasının bakmakla yükümlü olduğu kişi sayılanların mezuniyet sonrasında şartları varsa aynı kapsamda sağlık hizmetlerinden yararlanmayı sürdürebileceğini belirtir; ayrıca gençlere yönelik iki yıllık devlet destekli GSS hakkını açıklar.
Bu nedenle “babam sigortalı, o halde mezuniyetten sonra her koşulda iki yıl sigortalıyım” veya “mezun oldum, hemen kendi cebimden GSS ödemeliyim” şeklindeki iki kesin varsayım da hatalı olabilir. Yaşınız, mezuniyet tarihiniz ve SGK statünüz birlikte değerlendirilmelidir.
Kaynaklar: SGK – Gençler Genel Sağlık Sigortasından Nasıl Yararlanmaktadır? · SGK – Yurtiçi sağlık hak sahipliği açıklamaları · SGK – Gelir testi nedir?