Hacettepe Sosyal Transkript Nedir ve Ne İşe Yarar?

Hacettepe'de öğrencilerin "sosyal transkript" diye karşılaştığı uygulamanın resmî yönergedeki adı program dışı öğrenme transkriptidir. Bu belge, öğrencinin ders programının dışında elde ettiği ve üniversite tarafından kabul edilen öğrenme, beceri ve deneyimlerin kayıt altına alınmasını sağlar.

Yani normal akademik transkriptteki ders ve notların ikinci bir kopyası değildir. Amaç; belgelendirilebilen bazı proje, yayın, gönüllülük, sertifika/eğitim ve benzeri faaliyetlerin değerlendirilerek ayrı bir transkriptte görünür hale getirilmesidir.

Hangi faaliyetler sosyal transkripte girebilir?

Hacettepe Üniversitesi Program Dışı Öğrenmelerin Tanınması Yönergesi; program dışı öğrenmeler kapsamında örneğin şu alanları kapsıyor:

• sertifika ve mikro yeterlilikler,
• yayınlar,
• projeler, araştırmalar ve destekler,
• yurtiçi veya yurtdışı gönüllü çalışmalar,
• iş yerinde mesleki deneyimler,
• staj, klinik çalışma veya saha çalışması deneyimleri.

Ancak bir faaliyetin bu listede görünmesi, başvurunun otomatik kabul edileceği anlamına gelmez. İlgili birimdeki komisyon başvuruyu ve belgeleri değerlendirir; gerektiğinde ek belge, portfolyo, iş listesi veya sınav isteyebilir.

Ders kapsamında yaptığınız her şey sosyal transkripte eklenir mi?

Hayır. Yönerge, program dışı öğrenmeyi öğrencinin program süresi içinde fakat program gereği aldığı eğitimin dışında oluşan öğrenmeler olarak tanımlıyor.

Üniversitede alınan eğitimin parçası olan laboratuvar, atölye, tez, bitirme tezi/projesi/tasarımı gibi uygulamalı dersler için bu kapsamda tanınma başvurusu kabul edilmiyor. Aynı şekilde kayıtlı programdan veya başka yükseköğretim kurumlarından ders olarak alınan çalışmalar da bu yönergenin konusu değil.

Bu ayrım önemli: "Üniversitedeyken yaptım" tek başına yeterli değil; faaliyet ders programının dışında ve doğrulanabilir olmalı.

AKTS nasıl belirleniyor?

Kabul edilen program dışı öğrenmeler için yönergede 30 saat iş yükü 1 AKTS olarak esas alınıyor. Ancak faaliyetin türüne göre özel sınırlar ve karşılıklar da bulunuyor.

Örneğin projeler, araştırma ve destekler kapsamında yapılan çalışmalar için iş yüküne göre 3 ile 15 AKTS arasında tanımlama yapılabiliyor. Gönüllü çalışmalar ile yüz yüze veya çevrim içi sertifika/ders/kurs/eğitimlerde faaliyet süresi üzerinden hesaplama yapılıyor ve her bir aktivite için en fazla 15 AKTS belirlenebiliyor.

Yayın ve kongre sunumları için de yönergede ayrıca AKTS karşılıkları tanımlanmış durumda.

Buradaki AKTS, normal ders programındaki bir dersi otomatik olarak sildiğiniz veya mezuniyet için gereken her kredinin yerine geçtiği anlamına gelmez. Program dışı öğrenmelerin tanınması ayrı bir süreçtir; kendi programınıza etkisini fakülte/enstitü kararları ve ilgili akademik düzenlemeler üzerinden değerlendirmek gerekir.

Başvuru nasıl yapılıyor?

Üniversite genel yönergesine göre başvuru ve değerlendirme takvimi ilgili birimin yönetim kurulu tarafından belirleniyor ve birimin web sitesinden duyuruluyor. Bu nedenle bütün Hacettepe için tek bir kalıcı başvuru tarihi varsaymayın.

Başvuruda, tanınmasını istediğiniz faaliyeti resmî bilgi, belge veya dokümanla kanıtlamanız gerekiyor. Yönerge, faaliyeti sağlayan kurumun üst yetkilisi tarafından onaylanmış belgelerin sunulmasını istiyor.

Hacettepe'nin bazı birimlerinde süreç BİLSİS'teki Sosyal Transkript/Program Dışı Öğrenme başvurusunun ardından dilekçe ve kanıtların ilgili birime teslim edilmesi şeklinde yürütülüyor. Ancak teslim yeri ve birim içi belge listesi fakülte, yüksekokul veya enstitüye göre değişebildiği için kendi biriminizin güncel duyurusunu esas alın.

Faaliyet belgesinde ne bulunması iyi olur?

Yönerge doğrulanabilirliği öğrencinin sorumluluğuna bıraktığı için, yalnız "katıldı" yazan belgeden daha açıklayıcı belgeler başvuruyu değerlendirmeyi kolaylaştırabilir.

Faaliyetin niteliğine göre şu bilgiler yararlı olabilir:

• kurumun adı,
• faaliyet adı ve tarihi,
• öğrencinin rolü,
• toplam çalışma/katılım süresi,
• yetkili imza, kaşe veya doğrulanabilir elektronik belge,
• proje veya gönüllülükte yapılan işin kısa açıklaması,
• varsa sonuç ürünü, portfolyo veya yayın bilgisi.

Birim komisyonu bunların dışında ek kanıt da isteyebilir.

Reddedilirse itiraz edilebilir mi?

Evet. Üniversite yönergesine göre komisyon kararına karşı ilgili birim yönetim kuruluna; birim yönetim kurulu kararına karşı ise Üniversite Yönetim Kuruluna, kararın tebliğinden itibaren beş iş günü içinde yazılı itiraz yapılabilir. İtirazın en geç on beş iş günü içinde sonuçlandırılması öngörülüyor.

Bu nedenle başvuru sırasında verdiğiniz belgelerin bir kopyasını saklamak faydalıdır.

Sosyal transkript ne işe yarar?

En temel işlevi, akademik ders transkriptinde görünmeyen ancak belgelenebilir öğrenme ve deneyimleri üniversite içinde yapılandırılmış bir kayıt haline getirmektir.

Bu kayıt özellikle özgeçmiş hazırlarken yaptığınız faaliyetleri hatırlamayı ve belgelendirmeyi kolaylaştırabilir. Ancak sosyal transkriptin bir işveren tarafından nasıl değerlendirileceği işverene göre değişir; belge tek başına işe kabul garantisi değildir.

Başvuru yapmayı düşünüyorsanız en doğru sıra şu olur: önce faaliyetin gerçekten program dışı öğrenme kapsamına girip girmediğini kontrol edin, sonra kendi biriminizin güncel takvimini bulun ve kanıtlarınızı başvuru tarihinden önce hazırlayın.

Kaynak: Hacettepe Üniversitesi – Program Dışı Öğrenmelerin Tanınması Yönergesi