Engelli Öğrenci Topluluk Etkinliklerinde Erişilebilirlik Talep Edebilir mi?
Engelli öğrencilerin üniversite topluluk etkinliklerinde fiziksel, iletişimsel ve dijital erişilebilirlik talep edip edemeyeceğini ve Hacettepe'de nereye başvurabileceğini öğrenin.
Evet. Engelli bir öğrenci, yalnız ders ve sınavlarda değil, üniversitenin sosyal ve kültürel yaşamına katılabilmek için de erişilebilirlik düzenlemesi talep edebilir. Talebin hangi biçimde karşılanacağı ise etkinliğin yapıldığı mekâna, öğrencinin ihtiyacına ve uygulanabilir düzenlemeye göre değişir.
YÖK'ün “Engelsiz Üniversite” yaklaşımında erişilebilirlik yalnız eğitim materyali ve fiziksel bina ile sınırlı tutulmuyor; sosyo-kültürel faaliyetlerde erişilebilirlik ayrı bir kategori olarak ele alınıyor. Hacettepe Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimi de engelli öğrencilerin akademik ve sosyal yaşama tam katılımını desteklemeyi amaçladığını ve üniversitenin tüm alanlarına erişim için ilgili birimlerle birlikte çalıştığını belirtiyor.
Erişilebilirlik talebi yalnız rampa istemek değildir
Etkinliğin türüne göre ihtiyaç çok farklı olabilir. Örneğin:
- tekerlekli sandalye ile erişilebilir salon ve güzergâh,
- erişilebilir oturma düzeni,
- işitme engelli öğrenci için altyazı, yazılı içerik veya uygun iletişim desteği,
- görme engelli öğrenci için erişilebilir dijital doküman ve görsel betimleme,
- sahneye veya atölye alanına erişim,
- etkinlik duyurusunun ekran okuyucuyla kullanılabilir olması,
- yüksek ses veya yoğun uyaran içeren etkinliklerde makul düzenleme,
- gerekli durumlarda refakat veya akran desteğinin organize edilmesi
gündeme gelebilir.
Her engel grubu için aynı çözümü otomatik uygulamak doğru değildir. YÖK de farklı engel grupları için farklı tedbirlerin gerekebileceğini vurguluyor.
Talebi kime iletmek gerekir?
İlk adım olarak etkinliği düzenleyen öğrenci topluluğuna veya etkinlik sorumlusuna ihtiyacınızı mümkün olduğunca somut biçimde iletebilirsiniz.
“Etkinliği erişilebilir yapın” demek yerine örneğin:
Etkinlik salonuna basamaksız erişim var mı? Tekerlekli sandalye ile kullanılabilecek bir yer ayrılmasını rica ediyorum.
veya:
Konuşmalar için canlı altyazı ya da konuşmacı sunumlarının önceden erişilebilir metin formatında paylaşılması mümkün mü?
gibi doğrudan ihtiyacı anlatmak organizatörün çözüm üretmesini kolaylaştırır.
Etkinlik üniversite mekânında yapılıyorsa ve topluluk tek başına düzenlemeyi sağlayamıyorsa ilgili üniversite biriminin devreye girmesi gerekebilir.
Hacettepe'de Engelli Öğrenci Birimine başvurabilirsiniz
Hacettepe Üniversitesi Engelli Öğrenci Biriminin resmî sayfası, birimin amacını öğrencilerin öğrenim hayatını ve toplumsal katılımını kolaylaştırmak için gerekli tedbirleri almak ve düzenlemeler yapmak olarak açıklıyor.
Birim ayrıca erişilebilirlik ilkesinde, engelli öğrencilerin üniversitenin tüm alanlarına erişebilmesi için ilgili diğer üniversite birimleriyle çalıştığını belirtiyor.
Bu nedenle topluluk organizatörüyle çözülemeyen veya birden fazla üniversite birimini ilgilendiren bir erişilebilirlik ihtiyacında Engelli Öğrenci Birimine başvurmak doğru bir adım olabilir.
Hacettepe Engelli Öğrenci Biriminin güncel iletişim bilgileri resmî sayfasında yayımlanıyor. Birimin Beytepe Kampüsü D Blok zemin katta hizmet verdiği ve engelsiz@hacettepe.edu.tr adresinden ulaşılabildiği belirtiliyor.
Sağlık veya engel bilginizi herkese açıklamak zorunda değilsiniz
Erişilebilirlik talep ederken topluluk WhatsApp grubuna ayrıntılı sağlık raporu göndermek veya engel durumunuzu herkese açıklamak zorunda olduğunuz varsayılmamalıdır.
Hacettepe Engelli Öğrenci Birimi, ilkeleri arasında gizliliği ayrıca sayıyor ve öğrencinin kimliği ile engel durumunun izni olmadan başka kişi ve kurumlarla paylaşılmayacağını belirtiyor.
Bir düzenleme için resmî kayıt veya belge gerekliyse bunu doğrudan yetkili birime vermek, etkinlikte görev alan çok sayıda öğrenciyle sağlık bilgisi paylaşmaktan daha güvenli olabilir.
Etkinliğe kısa süre kala da isteyebilirsiniz; ama erken bildirmek çözümü kolaylaştırır
Erişilebilirlik ihtiyacının önceden bildirilmemiş olması talebi anlamsız hâle getirmez. Bununla birlikte işaret dili tercümanı, farklı salon, erişilebilir ulaşım veya teknik altyapı gibi düzenlemeler organizasyon gerektirebilir.
Bu yüzden etkinliği görür görmez talepte bulunmak pratikte daha fazla çözüm seçeneği yaratır. Üniversitenin veya topluluğun tüm talepleri aynı yöntemle karşılayacağına dair genel bir kural varsaymak yerine, ihtiyacı erken ve somut biçimde iletmek en etkili yoldur.
Erişilebilirlik, yalnız engelli öğrencilere özel ayrı etkinlik düzenlemek anlamına gelmez. Asıl hedef, mümkün olduğunda mevcut etkinliğin engelli öğrencinin de katılabileceği biçimde düzenlenmesidir.
Kaynaklar: