Ders Materyalini Erişilebilir Format İstemek Mümkün mü?
Hacettepe'de ders notu, PDF ve diğer materyalleri ekran okuyucuya uygun, büyük puntolu veya başka erişilebilir formatlarda isteme sürecini öğrenin.
Evet. Hacettepe Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimi, sunduğu akademik destekler arasında erişilebilir ders materyallerini açıkça sayıyor. Birimin görevleri arasında da özel ders materyallerinin hazırlanması ve engelli öğrencilerin eğitim ortamında karşılaştığı engeller için gerekli düzenlemelerin yapılması bulunuyor.
Bu nedenle görme, işitme, motor, öğrenme veya başka bir erişilebilirlik ihtiyacı nedeniyle standart PDF, sunum, taranmış doküman ya da basılı kaynak kullanılamıyorsa materyalin erişilebilir bir biçimde sunulmasını talep edebilirsin.
“Erişilebilir format” ne olabilir?
İhtiyaca göre farklı çözümler gerekebilir. Örneğin:
- ekran okuyucu tarafından okunabilen metin tabanlı PDF,
- OCR uygulanmış aranabilir PDF,
- düzenlenebilir Word veya düz metin dosyası,
- büyük puntolu materyal,
- görseller için metinsel açıklama,
- sesli materyal,
- Braille veya uygun başka alternatif format.
En doğru format engel türünün adına göre değil, materyali hangi nedenle kullanamadığına göre belirlenir. Örneğin “PDF'yi açamıyorum” demek yerine “dosya yalnız taranmış görüntü olduğu için ekran okuyucu metni okuyamıyor” şeklinde sorunu tarif etmek çözümü hızlandırır.
Talep doğrudan hocaya mı, Engelli Öğrenci Birimine mi yapılmalı?
Ders materyali dersi veren öğretim elemanından geldiği için çoğu durumda hocanın da sürece dahil olması gerekir. Ancak Hacettepe Engelli Öğrenci Birimi, akademik kolaylık ve erişilebilir materyal desteğini üniversite içindeki ilgili kişi ve birimlerle birlikte yürüttüğünü belirtiyor.
Bu nedenle pratik yol şudur:
- İhtiyaç duyduğun formatı ders sorumlusuna mümkün olduğunca erken bildir.
- Engelli Öğrenci Birimine kayıtlıysan talebini Birimle de paylaş.
- Gerekliyse ders/sınav uyarlama sürecinde bu ihtiyacın resmî olarak kayda alınmasını sağla.
- Belirli bir kaynak kütüphane koleksiyonundaysa Hacettepe Kütüphanesi Engelli Hizmetleri Koordinatörlüğünden destek iste.
Hacettepe Kütüphaneleri, görme engelli ve az gören kullanıcılar için ekran okuma ve doküman okuma araçları sağladığını; eğitim ve araştırma için talep edilen bazı basılı kaynakları telif haklarını gözeterek dijitalleştirdiğini belirtiyor.
Materyal ders başladıktan sonra erişilemez çıkarsa ne olur?
Talebi dönem başında iletmek işin hazırlanması açısından avantaj sağlar, fakat bir materyalin erişilemez olduğu sonradan fark edildiyse de talepte bulunulabilir.
Örneğin hocanın daha önce erişilebilir olan notlar yerine taranmış bir PDF yüklemesi veya yeni bir kitap bölümü vermesi durumunda sorun ortaya çıktığı anda ilgili formatı istemek mümkündür. Talebin amacı dersin içeriğini değiştirmek değil, aynı akademik içeriğe erişilebilir bir yoldan ulaşabilmektir.
Nereye başvurabilirim?
Engelli Öğrenci Birimi:
- E-posta:
engelsiz@hacettepe.edu.tr - Telefon:
0312 297 60 00
Kütüphane Engelli Hizmetleri:
- E-posta:
engelsizkutuphane@hacettepe.edu.tr
Bir materyalin dönüşümü zaman alabilecekse, özellikle dönemlik okuma listeleri veya sınavda kullanılacak kaynaklar için talebi mümkün olduğunca erken iletmek iyi olur.
Kaynaklar: