Üniversiteyi Uzatmak Kariyerde Sorun Olur mu?

Üniversiteyi bir veya birkaç dönem uzatmak tek başına kariyerinizi bozmaz. İşveren açısından asıl önemli olan, mezuniyet süresinin yanında o yıllarda ne yaptığınız, iş için gereken becerilere sahip olup olmadığınız ve uzamanın açıklanması gereken bir durum yaratıp yaratmadığıdır.

Yine de “hiçbir yerde önemli değil” demek de doğru olmaz. Bazı şirketlerin yeni mezun programlarında mezuniyet yılı, yaş, deneyim süresi veya belirli bir tarihten sonra mezun olmuş olma gibi başvuru koşulları bulunabilir. Akademik ilanlar ve burslarda da farklı süre şartları görülebilir. Bunlar genel bir kariyer kuralı değil, ilan bazında kontrol edilmesi gereken kriterlerdir.

Bir dönem uzamak ile yıllarca plansız kalmak aynı görünmez

Öğrenci gözünden “okul uzadı” tek bir durum gibi hissedebilir. CV'yi inceleyen kişi açısından ise senaryolar çok farklıdır.

Bir öğrenci zor bir dersi tekrar aldığı için bir dönem geç mezun olabilir. Başka biri aynı sürede staj yapmış, Erasmus'a gitmiş, çift anadal veya yandal yürütmüş, uzun dönem çalışmış ya da ciddi bir proje geliştirmiş olabilir. Bir diğer öğrenci ise birkaç yıl boyunca hem mezuniyeti tamamlamamış hem de mesleki açıdan hiçbir ilerleme göstermemiş olabilir.

Bu üç durumun kariyer karşılığı aynı değildir.

Bu nedenle işverenin zihnindeki soru çoğu zaman “Neden tam dört yılda bitirmedi?” değil, “Bu aday mezun olduğunda ne yapabiliyor?” olur.

CV'de okulun uzadığını özellikle açıklamak gerekir mi?

Genellikle hayır. CV'nizde üniversite adını, bölümünüzü ve eğitim tarihlerinizi normal biçimde yazmanız yeterlidir. “Okulu bir dönem uzattım” diye ayrıca açıklama satırı eklemek çoğu başvuruda gereksizdir.

Mülakatta sorulursa kısa ve gerçek bir cevap verilebilir. Burada savunmaya geçmek veya uzun mazeret anlatmak yerine nedeni ve sonucu birlikte söylemek daha güçlüdür.

Örneğin uzama bir staj, değişim programı veya çalışma deneyimiyle bağlantılıysa bunu açıkça belirtebilirsiniz. Ders başarısızlığı nedeniyle olduysa da dramatikleştirmeden, dersi tamamladığınızı ve bu süreçte neyi değiştirdiğinizi anlatabilirsiniz.

Hangi durumda daha fazla önem kazanabilir?

Üniversitenin uzaması özellikle şu durumlarda daha görünür hale gelebilir:

• çok rekabetçi ve standartlaştırılmış yeni mezun programlarında,
• ilanda açık bir mezuniyet tarihi şartı varsa,
• akademik başarıya güçlü ağırlık veren başvurularda,
• uzama süresi çok uzunsa ve CV'de bu dönemi açıklayan eğitim, çalışma veya proje görünmüyorsa.

Buna karşılık birkaç aylık veya bir dönemlik fark, güçlü stajlar, projeler, teknik beceriler, yabancı dil ve iyi bir mülakat performansı yanında çoğu zaman adayın tek belirleyici özelliği olmaz.

Sırf “zamanında mezun olayım” diye yanlış karar vermeyin

Bazen öğrenciler bir dönem uzamamak için önemli bir stajı reddetmeyi, çok ağır ders yükü almayı veya gerçekten öğrenmeden yalnızca dersi geçmeye odaklanmayı düşünüyor.

Burada maliyet hesabı yapmak gerekir. Mezuniyetin bir dönem gecikmesi size güçlü bir staj, sektör deneyimi veya önemli bir beceri kazandıracaksa kariyer açısından net zarar olmayabilir. Fakat uzama yalnız erteleme ve plansızlıktan doğuyorsa aynı süreyi daha verimli kullanmak mümkündür.

En mantıklı yaklaşım, “kaç yılda mezun oldum?” sorusunu tek başına optimize etmek yerine mezun olduğunuz gün elinizde ne olacağını düşünmektir:

• diploma,
• işe uygun beceriler,
• birkaç somut proje,
• mümkünse staj veya çalışma deneyimi,
• anlatabileceğiniz bir gelişim hikâyesi.

Bir dönem geç mezun olup bunlara sahip olmak, tam zamanında mezun olup hiçbir deneyim göstermemekten daha güçlü bir başlangıç olabilir.

Kısacası üniversiteyi uzatmak otomatik bir kariyer problemi değildir. Uzama süresi, nedeni ve bu sürede ne ürettiğiniz birlikte değerlendirilir. Mezuniyetiniz gecikiyorsa enerjinizi yalnız tarihi gizlemeye değil, o süreyi CV'nizde karşılığı olan bir döneme çevirmeye vermek daha faydalıdır.