Stajda Yaptığım Çalışmayı Portföyümde Gösterebilir miyim?
Staj projesini portföye, GitHub'a veya LinkedIn'e koymadan önce telif hakkı, gizlilik, müşteri verileri ve şirketten izin alma konularında nelere dikkat etmelisiniz?
Stajda yaptığınız işi deneyiminiz ve katkınız olarak anlatabilirsiniz; ancak şirketin kaynak kodunu, tasarım dosyasını, gerçek müşteri verisini veya şirket içi ekran görüntülerini portföyünüze koyma hakkınız otomatik olarak doğmaz. En doğru yöntem, hangi içeriği paylaşabileceğinizi şirketten yazılı olarak netleştirmek ve gerektiğinde aynı beceriyi gizli bilgi içermeyen yeni bir örnekle göstermektir.
Bir iş üzerinde çalışmış olmakla o işin bütün dosyalarını kamuya açık biçimde yayımlama hakkına sahip olmak farklı konulardır.
Hangi bilgileri paylaşmak daha kolay, hangileri riskli?
Genellikle kişisel katkınızı genel düzeyde açıklamak, orijinal şirket dosyalarını yayımlamaktan daha yönetilebilir bir seçenektir. Yine de projenin kendisinin gizli olup olmadığını kontrol etmek gerekir.
| Portföyde göstermek istediğiniz içerik | Dikkat etmeniz gereken nokta |
|---|---|
| "Python ile raporlama sürecine katkı sağladım" açıklaması | Projenin adı ve ayrıntıları gizliyse genel ifade kullanın |
| Şirket içi kontrol panelinin ekran görüntüsü | Yönetici izni, müşteri/çalışan verileri ve gizli alanlar |
| Gerçek müşteri veri tabanı veya satış rakamları | Gizlilik ve kişisel veri riski; izinsiz yayımlamayın |
| Şirket projesinin GitHub deposu | Kodun hak sahipliği, lisansı, gizlilik ve sözleşme koşulları |
| Benzer problemi sahte verilerle yeniden kurduğunuz bağımsız örnek | Şirkete ait kod, sır ve veri kullanılmaması; çalışmanın size ait olduğunun doğru açıklanması |
Verileri yalnız isim silerek anonimleştirdiğinizi varsaymayın. Küçük veri setleri, ekran görüntüleri veya nadir kayıtlar kişilerin ve müşterilerin yeniden belirlenmesine yol açabilir.
Stajyerin yaptığı çalışmanın telif hakkı kime ait?
Türkiye'de telif ve kullanım yetkisi değerlendirmesinde 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, sözleşme ve staj ilişkisinin hukuki niteliği önemlidir. Kanunun 18. maddesinde, özel sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki mali hakları kullanma yetkisinin çalıştıran tarafından kullanılacağı düzenlenir.
Fakat her stajyerin hukuken işçi statüsünde olduğu varsayılamaz. Zorunlu staj, gönüllü staj, doğrudan iş sözleşmesiyle çalışma ve okul-şirket proje ilişkilerinde koşullar farklı olabilir. Bu yüzden "kodu ben yazdım, istediğim yerde yayımlarım" demek de "stajyer olduğum için hiçbir katkımı anlatamam" demek de fazla kesin olur.
Ayrıca 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 396. maddesinde iş ilişkisi kapsamındaki sır saklama yükümlülüğü düzenlenir. İş ilişkisinin sona ermesi her durumda ticari sırların serbestçe paylaşılabileceği anlamına gelmez. Staj sözleşmesindeki gizlilik ve fikrî hak hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.
Şirketten nasıl izin alabilirim?
En verimli yol, "Portföyümde paylaşabilir miyim?" gibi geniş bir soru yerine tam olarak neyi göstermek istediğinizi yazmaktır:
Staj süresince katkı verdiğim çalışmayı iş başvurularımda anlatmak istiyorum. Şirket ve müşteri bilgilerini içermeyen kısa bir proje özeti ile hazırlayacağım temsili görselleri portföyümde kullanmam uygun olur mu? İsterseniz yayımlamadan önce metni ve görselleri onayınıza sunabilirim.
Yanıtta izin verilen kapsamı netleştirin: şirket adının kullanılması, ekran görüntüleri, sayısal sonuçlar, kod örnekleri, GitHub deposunun herkese açılması ve izin verilen mecralar birbirinden farklı olabilir. Bir sunumun LinkedIn'de paylaşılmasına izin verilmesi, kod deposunun da yayımlanabileceği anlamına gelmez.
İzin verilmezse güçlü bir portföy yine hazırlanabilir mi?
Evet. Şirketi veya gizli projeyi ifşa etmeden problem–rol–yöntem–öğrenim düzeniyle ne yaptığınızı anlatabilirsiniz; ancak gizli projeye ilişkin açıklama yasağı varsa buna da uyun.
Örnek:
Veri analizi stajımda raporların hazırlanması için kullanılan Python iş akışlarının test edilmesine ve dokümantasyonuna katkı sundum. Pandas ile veri temizleme, sonuç doğrulama ve rapor otomasyonu üzerine çalıştım. Gizlilik nedeniyle şirket verilerini ve kodunu paylaşmıyorum. Aynı yaklaşımı göstermek için açık veriyle oluşturduğum bağımsız örnek projeyi ekledim.
Böyle bir anlatım hem katkınızı abartmaz hem de işverene somut beceri gösterir. Yeni örneği gerçekten sıfırdan üretin; şirket kodunu küçük değişikliklerle kopyalayıp "kişisel proje" diye sunmayın.
Staj sonunda kendi bilgisayarınızda bulunan şirket dosyalarını ne yapmanız gerektiği ayrı bir sorudur. Dosyaları portföy için elde tutmadan önce staj bitince şirket dosyalarını silme süreci hakkındaki rehberi inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar: TBMM – 5846 sayılı Kanun'un 18. maddesini düzenleyen 4630 sayılı Kanun · T.C. Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat – Türk Borçlar Kanunu, m. 396 · KVKK – Aydınlatma Yükümlülüğü