Sınavda Telefon Cebimde Kapalıyken Bulunursa Kopya Sayılır mı?
Hacettepe'de sınav sırasında kapalı telefonun cepte bulunmasının tutanak, kopyaya teşebbüs ve disiplin açısından ne anlama gelebileceğini öğrenin.
Hacettepe'nin tamamı için “telefon kapalıysa kesinlikle kopya sayılmaz” demek doğru değil. Bazı birimlerde telefonun sınav sırasında öğrencinin üzerinde bulunması bile tutanak nedeni; bazı sınav düzenlemelerinde ise kapalı telefonla sınava girmek açıkça kopya girişimi olarak değerlendiriliyor.
Bu yüzden telefonun kapalı olması tek başına sizi güvenceye almaz. Hangi fakülte veya bölümün sınavına girdiğiniz ve o sınav için ilan edilen kurallar belirleyicidir.
Hacettepe'deki kurallar neden farklı görünüyor?
Üniversite genelindeki disiplin hükümleri 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda yer alırken, sınav salonunda telefonun nerede tutulacağı gibi ayrıntılar fakülte veya bölüm yönergelerinde daha somut düzenlenebiliyor.
Örneğin Hacettepe İstatistik Bölümünün sınav kurallarında öğrencilerin telefonlarını kapalı ve ulaşılamayacak bir yerde tutması isteniyor. Ayrıca telefon, akıllı saat, kulaklık ve benzeri cihazların sınav esnasında sıra üzerinde, altında veya kitap gözlerinde bulundurulması yasak; cihazların gözetmenin gösterdiği yere bırakılması gerekiyor.
Sosyal Hizmet Bölümünün sınav güvenliği duyurusunda ise sınav sürecinde cep telefonu veya akıllı saatin öğrencide bulunması halinde ders sorumlusu ve gözetmen tarafından durumu açıklayan tutanak tutulması gerektiği belirtiliyor.
Hacettepe Tıp Fakültesinin sınav uygulama yönergesinde kural daha da açık: cep telefonu ve benzeri cihazlarla sınav salonuna girilmesi yasak ve cihaz kapalı olsa bile bu şekilde sınava girdiği belirlenen öğrenci hakkında kopya girişimi işlemi yapılacağı yazıyor.
Bu örnekler nedeniyle “telefon hiç açılmadı, o halde sorun yok” varsayımı güvenli değil.
Telefon cebimde bulunduysa otomatik olarak disiplin cezası mı alırım?
Tutanak tutulması ile disiplin cezası aynı şey değildir. Tutanak olayın resmî olarak kaydedilmesidir. Olay ilgili makama iletilirse, uygulanacak sınav kuralına ve somut duruma göre disiplin soruşturması açılıp açılmayacağı değerlendirilir.
Güncel 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda:
- sınavlarda kopyaya teşebbüs etmek kınama cezasını,
- sınavlarda kopya çekmek veya çektirmek bir yarıyıl uzaklaştırma cezasını
gerektiren fiiller arasında sayılıyor.
Telefonun yalnızca cebinizde bulunmasının hangi kategoriye gireceği, ilgili sınav kuralına ve olayın değerlendirilmesine bağlıdır. Özellikle Tıp Fakültesinin kendi yönergesinde kapalı cihazla sınava girme hali doğrudan “kopya girişimi” işlemiyle ilişkilendirilmiştir; bunu diğer bütün fakültelere otomatik olarak genellemek doğru olmaz.
“Telefonu hiç kullanmadım” savunmada önemli mi?
Evet, olayın nasıl gerçekleştiğini açıklamak açısından önemlidir. Ancak bazı sınav kuralları cihazın kullanılmasını değil, sınav sırasında öğrencinin üzerinde veya erişebileceği yerde bulunmasını başlı başına yasakladığı için tek başına yeterli olmayabilir.
Tutanak tutulduysa şu ayrıntıları netleştirin:
- telefon gerçekten kapalı mıydı,
- sınav başlamadan önce mi yoksa sınav sırasında mı fark edildi,
- cebinizde mi, çantada mı, sırada mıydı,
- gözetmen telefonların nereye bırakılacağını söyledi mi,
- telefonu kullandığınıza dair herhangi bir iddia veya delil var mı,
- tutanakta olay tam olarak nasıl yazıldı?
Disiplin soruşturması açılırsa öğrencinin savunma hakkı vardır ve olayın somut şartları soruşturma içinde değerlendirilir.
En güvenli uygulama nedir?
Telefonu yalnızca kapatıp cebinizde tutmayın. Sınav başlamadan önce ilgili sınav görevlisinin talimatına uyun; telefonların bırakılması için yer gösterildiyse cihazı oraya bırakın. Sınav duyurusunda “salona getirilemez” deniyorsa telefonu hiç getirmemek en güvenli seçenektir.
Aynı yaklaşım akıllı saat, kulaklık ve diğer elektronik cihazlar için de geçerlidir. Sınavdan önce birkaç saniyelik kontrol, sonradan tutanak ve disiplin süreciyle uğraşmaktan çok daha kolaydır.
Kaynaklar:
Hacettepe Üniversitesi İstatistik Bölümü – Sınav Kuralları
Hacettepe Üniversitesi Sosyal Hizmet Bölümü – Genel Sınav Düzeni ve Güvenliği
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi – Sınav Uygulama ve Değerlendirme Yönergesi
Hacettepe Üniversitesi – Kanun ve Yönetmelikler