Hacettepe'de Kopya Çekerken Yakalanınca Ne Olur?

Hacettepe’de sınavda kopya çekmek yalnız sınav notuyla ilgili bir mesele değildir; disiplin süreci de doğurabilir. Güncel yasal düzenlemede sınavda kopya çekmek veya çektirmek için bir yarıyıl uzaklaştırma cezası, kopyaya teşebbüs etmek için ise kınama cezası öngörülüyor.

Burada eski internet yazılarına dikkat etmek gerekir. Hacettepe ÖİDB’nin mevzuat sayfasında eski “Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği”nin yürürlükten kaldırıldığı belirtiliyor. Güncel öğrenci disiplin hükümleri 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 54. maddesinde yer alıyor.

Kopya çekmek ile kopyaya teşebbüs aynı ceza değil

2547 sayılı Kanun’un güncel disiplin hükümlerine göre:

• Sınavlarda kopyaya teşebbüs etmek: kınama cezası gerektiren fiiller arasında.
• Sınavlarda kopya çekmek veya çektirmek: bir yarıyıl için yükseköğretim kurumundan uzaklaştırma cezası gerektiren fiiller arasında.
• Kopya çeken öğrencinin sınav salonundan çıkarılmasına engel olmak, tehditle kopya çekmek/çektirmek veya başkasının yerine sınava girmek gibi daha ağır durumlar için iki yarıyıl uzaklaştırma öngörülebiliyor.

Dolayısıyla “kopya yakalanırsa yalnız o sınavdan sıfır alınır” şeklindeki genelleme güncel disiplin hukukunu eksik anlatır.

Yakalandığınız anda ceza kesinleşir mi?

Hayır. Olayın sınavda tespit edilmesi ile disiplin cezasının kesinleşmesi aynı an değildir. Kopya iddiası tutanak veya başka delillerle kayda alınabilir ve ardından disiplin soruşturması yürütülür.

2547 sayılı Kanun kapsamında öğrenciye isnat edilen fiil bildirilerek savunma hakkı tanınır. Savunma için çağrının, öğrencinin savunmasını hazırlayabileceği süre gözetilerek yapılması gerekir. Bir veya iki yarıyıl uzaklaştırma gibi cezalar ilgili disiplin kurulu tarafından karara bağlanır.

Bu nedenle hakkınızda tutanak tutulduysa “gözetmen söyledi, ceza kesinleşti” diye düşünmek de “hiçbir şey olmaz” diye varsaymak da doğru değildir. Resmî soruşturma ve karar sürecini takip etmeniz gerekir.

Sınav notu ne olur?

Disiplin cezası ile sınavın akademik olarak nasıl değerlendirileceği iki ayrı sonuç olabilir. Hacettepe’nin farklı akademik birimlerinde sınav düzeniyle ilgili ayrıntılı kurallar bulunabiliyor; bazı birimler kopya olayının tutanakla kayıt altına alınmasını açıkça düzenliyor.

Ancak bütün Hacettepe için güncel ve tek bir “kopyada sınav notu mutlaka şu kodla/sayıyla girilir” kuralını doğrulamadan genellemek doğru olmaz. Sınav notunun veya sınavın geçerliliğinin nasıl işleneceği için dersin bağlı olduğu fakülte/bölümün güncel sınav kurallarına bakılmalıdır.

Disiplin yönünden ise kopya çekme fiilinin bir yarıyıl uzaklaştırma kapsamında olduğu kanunda açıktır.

Bir yarıyıl uzaklaştırma ne anlama gelir?

Uzaklaştırma cezası, ceza süresince öğrencinin yükseköğretim kurumunun öğrencilik haklarından yararlanamaması sonucunu doğurur. Ayrıca Hacettepe’nin güncel Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinde, yükseköğretim kurumundan uzaklaştırma cezası alınan sürelerin öğrenim süresinden sayıldığı belirtiliyor.

Bu nedenle cezanın etkisi yalnız tek sınavla sınırlı kalmayabilir; derslerin, dönem planının ve dolayısıyla mezuniyet zamanının etkilenmesi mümkündür.

Karara itiraz edilebilir mi?

2547 sayılı Kanun kapsamında disiplin cezalarına karşı üniversite yönetim kuruluna 15 gün içinde itiraz yolu bulunur. Ayrıca idari yargı yolu da açıktır.

Bir soruşturma yürüyorsa savunmanızı süresinde vermeniz, size tebliğ edilen belgeleri saklamanız ve itiraz süresini kaçırmamanız önemlidir. Somut olayın hukuki niteliği tartışmalıysa veya ağır bir yaptırım söz konusuysa profesyonel hukuki yardım almanız da değerlendirilebilir.

Kopya iddiasının sonucu ders yükünüzü veya mezuniyet planınızı etkilediyse, karar netleştikten sonra gerekli.tr üzerinde kalan derslerinizi ve dönem planınızı yeniden gözden geçirmek olası akademik gecikmenin boyutunu daha somut görmenize yardımcı olabilir.

Kaynaklar:
Hacettepe ÖİDB – Mevzuat
TBMM – 7437 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun’un öğrenci disiplin hükümlerindeki değişiklikler