Kimlik Fotoğrafım İnternete Sızdıysa Ne Yapmalıyım?

Önce sızıntının kapsamını belirleyin. Yalnız vesikalık fotoğrafınızın paylaşılması ile kimlik kartınızın ön/arka yüzünün, T.C. kimlik numaranızın, seri numaranızın ve diğer kimlik bilgilerinizin görünmesi aynı risk düzeyinde değildir. Kimlik kartının tamamı görünüyorsa konuyu yalnız “fotoğrafım paylaşıldı” olarak değil, olası kimlik ve hesap kötüye kullanımı riski olarak ele almak gerekir.

İlk saatlerde yapılacak en yararlı şey paniğe kapılıp bütün hesapları kapatmak değil; kanıtı korumak, yayını kaldırmaya çalışmak ve hangi bilgilerin açığa çıktığını sistemli biçimde kontrol etmektir.

1. İçerik silinmeden önce kanıt alın

Gönderinin, hesabın veya internet sayfasının ekran görüntüsünü alın. Mümkünse şunlar görünür olsun:

• paylaşımı yapan hesap veya site,
• tam bağlantı,
• tarih ve saat,
• kimlik görüntüsünün hangi kısmının yayımlandığı,
• varsa paylaşım metni ve yorumlar.

İçerik sonradan silinirse elinizde olayın ne olduğuna dair kayıt kalır. Özellikle kötüye kullanım, tehdit, sahte hesap veya dolandırıcılık ortaya çıkarsa bu kayıtlar önemli olabilir.

Kanıt toplamak, görüntüyü başkalarına yaymak anlamına gelmemeli. Kimlik görselini arkadaş gruplarına göndererek “bu hesap sizde de görünüyor mu?” diye sormak sızıntıyı büyütebilir.

2. Paylaşımın kaldırılmasını isteyin

İçerik sosyal medya veya başka bir platformdaysa önce platformun gizlilik, kimliğe bürünme, kişisel bilgi paylaşımı ya da taciz bildirim seçeneklerini kullanın.

Görüntüyü yayımlayan kişi veya kurum belirliyse ve iletişim kurmak güvenliyse, içeriğin kaldırılmasını ve varsa kopyalarının silinmesini yazılı olarak talep edin. Bir şirket, kurum veya başka bir veri sorumlusu kişisel verinizi hukuka aykırı biçimde yayımladıysa 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında kişisel verilerinizin silinmesini veya yok edilmesini isteme hakkınız da bulunabilir.

KVKK'ya göre ilgili kişi; verisinin işlenip işlenmediğini öğrenme, kimlere aktarıldığını bilme, şartları oluşmuşsa silinmesini/yok edilmesini isteme ve hukuka aykırı işleme nedeniyle zarar doğmuşsa zararın giderilmesini talep etme haklarına sahiptir.

3. Kimlik kartının tamamı sızdıysa güvenlik riskini ayrı değerlendirin

T.C. kimlik numarası tek başına bir kişinin banka hesabına girmeye yetmez. Ancak kimlik kartı görseli; telefon numarası, e-posta, adres, imza örneği veya başka bilgilerle birleştiğinde sosyal mühendislik ve sahte başvuru riskini artırabilir.

Bu durumda:

• e-posta ve kritik hesaplarınızda benzersiz parolalar kullanın,
• mümkün olan hesaplarda iki aşamalı doğrulamayı açın,
• bankacılık bildirimlerinizi açık tutun,
• bilginiz dışında işlem, hesap veya hat açıldığına dair bildirimleri ciddiye alın,
• “bilgilerinizi korumak için şu kodu söyleyin” diyerek sizi arayan kişilere SMS/doğrulama kodu vermeyin.

Kimlik görüntüsünün sızdığını bilen bir dolandırıcı sizi inandırmak için gerçek adınız, T.C. kimlik numaranız veya doğum tarihiniz gibi doğru bilgileri kullanabilir. Arayan kişinin sizin hakkınızda doğru bilgi bilmesi, gerçekten bankadan veya kamu kurumundan aradığı anlamına gelmez.

4. Yeni kimlik kartı çıkarmak gerekir mi?

Yalnız internette bir fotoğrafınızın bulunması, otomatik olarak yeni kimlik kartı çıkarmanız gerektiği anlamına gelmez.

Ancak kimlik kartının ön ve arka yüzü, kart seri bilgileri veya fiziksel kartın güvenliğini etkileyen başka bilgiler açığa çıktıysa Nüfus ve Vatandaşlık İşleri üzerinden kart yenilemenin gerekli olup olmadığını ayrıca teyit etmek mantıklıdır. Yeni kart çıkarmak T.C. kimlik numaranızı değiştirmez; bu nedenle asıl amaç sızıntının yayılımını azaltmak ve kötüye kullanım sinyallerini takip etmektir.

5. Bir kurum sızdırdıysa KVKK başvuru yolu nasıl işler?

Kimlik görüntünüz bir veri sorumlusunun elindeyken hukuka aykırı biçimde yayımlandıysa önce ilgili veri sorumlusuna başvuru yapılması gerekir. KVKK'ya şikâyet yoluna gidilebilmesi için kural olarak önce bu başvuru yolu tüketilir.

Veri sorumlusu başvuruyu reddederse, cevabı yetersiz kalırsa veya 30 gün içinde cevap vermezse Kurula şikâyet gündeme gelebilir. KVKK'nın güncel açıklamasına göre şikâyet süresi, veri sorumlusunun cevabını öğrendiğiniz tarihten itibaren 30 gün ve her hâlde ilk başvuru tarihinden itibaren 60 gündür.

Bu yol, örneğin bir şirketin müşteri belgenizi yanlışlıkla herkese açık bir sayfada yayımlaması gibi durumlarla; bir dolandırıcının çaldığı kimlik görüntüsünü kullanması gibi adli boyutu olan olayların aynı şey olduğu anlamına gelmez. Dolandırıcılık, tehdit, sahte hesap açılması veya kimlik bilgilerinizle işlem yapılması söz konusuysa adli başvuru ayrıca gerekebilir.

6. Bilgileriniz zaten kullanıldıysa yalnız kaldırma talebiyle yetinmeyin

Şu belirtilerden biri varsa olay artık yalnız “veri sızıntısı” değildir:

• bilginiz dışında banka veya ödeme işlemi,
• sizin adınıza açıldığı görülen hesap ya da hat,
• sizden gelmiş gibi görünen mesajlar,
• adınıza ürün/hizmet başvurusu,
• kimliğiniz kullanılarak başkalarının dolandırılması,
• sahte sosyal medya hesabı,
• tehdit veya şantaj.

Bu durumda bankanız veya ilgili hizmet sağlayıcıyla hemen iletişime geçin, erişimi durdurun ve olayın niteliğine göre kolluk veya Cumhuriyet Başsavcılığına başvurmayı değerlendirin. BTK Güvenli Web de kimlik hırsızlığında parolaların değiştirilmesini, riskli finansal hesapların korunmasını ve olayın adli makamlara bildirilmesini öneriyor.

Kimlik sızıntısında en kritik ayrım şudur: görüntüyü internetten kaldırmak geçmişte kimin kopya aldığını geri alamaz. Bu nedenle kaldırma talebiyle birlikte hesap güvenliği ve kötüye kullanım takibi de yapılmalıdır.

Kaynaklar: KVKK – İlgili Kişinin Hakları · KVKK – Şikâyet Hakkı · BTK Güvenli Web – Kimlik Hırsızlığı & Dolandırıcılık