Hacettepe Laboratuvar Derslerinde Devamsızlık Hakkı

Hacettepe Üniversitesi'nin güncel ön lisans ve lisans yönetmeliğine göre derslere ve uygulamalara devam zorunludur. Uygulama saatlerinin %20'sinden fazlasına katılmayan öğrenci o dersin genel ve bütünleme sınavına alınmaz.

Laboratuvar saati dersin uygulama kısmı olarak yürütülüyorsa öğrencinin dikkate alması gereken temel sınır budur. Yönetmelikte teorik saatler için sınır %30 iken uygulama saatlerinde sınır %20'dir.

%20 devamsızlık sınırı ne demek?

Yönetmelikte kullanılan ifade “uygulama saatlerinin %20'sinden fazlasına katılmamak” şeklindedir. Bu nedenle kaç laboratuvara girmeme hakkınız olduğunu hesaplarken yalnız hafta sayısına değil, dersin toplam uygulama saatine bakmak daha doğrudur.

Örneğin bir ders dönem boyunca toplam 30 saat laboratuvar/uygulama içeriyorsa:

• 30 × %20 = 6 saat
• Yönetmelikte sınır “%20'sinden fazlası” olarak düzenlendiği için 6 saati aşan devamsızlık sınav hakkını etkiler.

Ancak derslerin işlenişi; iptal edilen haftalar, telafi dersleri, blok laboratuvarlar veya farklı uygulama grupları nedeniyle değişebilir. Bu yüzden yalnız akademik takvimdeki hafta sayısına bakarak kesin devamsızlık hakkı çıkarmak yerine ders sorumlusunun ilan ettiği uygulama planını esas almak gerekir.

Teorik ders ile laboratuvarın sınırı aynı mı?

Hayır.

Hacettepe'nin 30 Temmuz 2025 tarihli yönetmeliğinde:

• teorik saatlerin %30'undan fazlasına katılmayan,
• uygulama saatlerinin %20'sinden fazlasına katılmayan

öğrencinin genel ve bütünleme sınavına alınmayacağı belirtilir.

Bir ders hem teorik hem laboratuvar saatlerinden oluşuyorsa iki kısmın devam koşulu aynı yüzde üzerinden değerlendirilmez. Özellikle “teorik derse gittim, toplam devamsızlığım düşük” düşüncesi laboratuvar bölümündeki eksikliği otomatik olarak telafi etmez.

Devamsızlık sınırı aşılırsa ne olur?

Devamsızlık nedeniyle sınava girme hakkı kazanamayan öğrenciler genel ve bütünleme sınavına alınmaz. Güncel yönetmelikte bu öğrencilerin listesinin genel sınav döneminden önce dersin sorumlu öğretim elemanı tarafından ilan edilmesi öngörülür.

Bu nedenle laboratuvar dersinde devamsızlık sınırına yaklaştığınızı düşünüyorsanız final haftasını beklemeden ders sorumlusundan veya varsa BİLSİS'teki devam kaydından durumunuzu kontrol etmek daha güvenlidir.

Yönetmelik ayrıca gerekli elektronik altyapı oluşturulduğunda devam bilgisinin elektronik olarak takip edilebileceğini ve öğrencinin bu bilgiye BİLSİS üzerinden erişebilmesini öngörür.

Sağlık raporu devamsızlığı otomatik siler mi?

Yönetmelikte devamsızlık sınırı “mazeretler de dahil olmak üzere” düzenlenmiştir. Bu nedenle sağlık raporu veya başka bir mazeretin varlığı, laboratuvar devamsızlığının otomatik olarak yok sayılacağı anlamına gelmez.

Bununla birlikte Üniversiteyi sportif, bilimsel veya kültürel organizasyonlarda temsil etme gibi yönetmelikte ayrıca düzenlenen bazı izin durumları için farklı hükümler bulunabilir. Kendi durumunuz özel bir resmî izin kapsamındaysa ilgili birimden değerlendirme istemek gerekir.

Dersi tekrar alıyorsam laboratuvara yine gitmeli miyim?

Güncel yönetmelikte, tekrarlanan teorik derslerde önceki yarıyıllarda devam koşulu yerine getirilmişse devam zorunluluğu aranmayacağı belirtilir.

Buradaki “teorik” kelimesi önemlidir. Bu istisnayı laboratuvar veya uygulama saatlerine otomatik olarak genişletmemek gerekir. Tekrar aldığınız dersin laboratuvar/uygulama bölümü varsa devam yükümlülüğünüzü ders sorumlusundan veya bölümünüzden doğrulamanız en güvenli yoldur.

Kendi devamsızlık hakkını nasıl hesaplayabilirsin?

Önce dersin haftalık teorik ve uygulama saatlerini birbirinden ayırın. Ardından dönem boyunca gerçekten yapılacak toplam uygulama saatini belirleyip bunun %20'sini hesaplayın.

Örneğin haftada 2 saat laboratuvar yapılan ve toplam 14 hafta işlenen bir derste 28 uygulama saati bulunur:

28 × 0,20 = 5,6 saat

Fakat laboratuvarların blok yapılması veya yoklamanın oturum bazlı tutulması gibi nedenlerle bu matematiksel sonuç doğrudan “şu kadar laboratuvara girmeyebilirim” şeklinde yorumlanmamalıdır. Dersin uygulama planı ve yoklama yöntemi belirleyicidir.

Farklı derslerdeki teorik ve uygulama devamsızlıklarınızı aynı dönemde takip etmek için gerekli.tr üzerinde derslerinizi düzenli biçimde bir araya getirerek hangi dersin sınırına yaklaştığınızı daha kolay izleyebilirsiniz.

Kaynak: Hacettepe Üniversitesi ÖİDB – Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği