Üniversitede Devamsızlık Hakkı Nasıl Hesaplanır?
Üniversitede devamsızlık hakkının ders saati ve devam oranına göre nasıl hesaplandığını formül ve örneklerle öğrenin. Hacettepe'nin güncel teorik ve uygulama sınırlarını da görün.
Üniversitede Devamsızlık Hakkı Nasıl Hesaplanır?
Üniversitede devamsızlık hakkı genellikle dersin toplam ders saati ile izin verilen devamsızlık oranının çarpılmasıyla hesaplanır. Ancak Türkiye'deki bütün üniversiteler ve bütün dersler için geçerli tek bir yüzde yoktur; önce kendi üniversitenin yönetmeliğini ve dersin uygulama esaslarını kontrol etmelisin.
Temel formül şöyledir:
Azami devamsızlık süresi = Toplam ders saati × izin verilen devamsızlık oranı
Örneğin bir ders dönem boyunca toplam 42 saat işleniyor ve en fazla %30 devamsızlığa izin veriliyorsa:
42 × 0,30 = 12,6 saat
Devam takibi tam ders saatleri üzerinden yapılıyorsa, 13 saat devamsızlık %30'u aşacağı için güvenli sınır olarak “12 saat” düşünmek gerekir. Ancak üniversitenin yoklamayı saat, ders oturumu veya başka bir yöntemle takip etmesi sonucu değiştirebilir.
“3 hafta devamsızlık hakkım var” hesabı neden her zaman doğru değil?
Devamsızlık çoğu zaman hafta sayısından değil ders saatinden hesaplanır.
Haftada 1 saat yapılan bir ders ile haftada 4 saat yapılan bir ders için aynı sayıda derse girmemek aynı devamsızlık oranını oluşturmaz. Ayrıca teorik ders ile laboratuvar, stüdyo veya uygulama için farklı devam şartları bulunabilir.
Bu nedenle şu üç bilgiyi birlikte bilmek gerekir:
- Ders dönem boyunca toplam kaç saat yapılıyor?
- Devam zorunluluğu hangi yüzdeyle belirlenmiş?
- Teorik ve uygulama saatleri ayrı mı takip ediliyor?
Hacettepe'de devamsızlık hakkı kaç?
Hacettepe Üniversitesi'nin 30 Temmuz 2025 tarihli güncel Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğine göre derslere ve uygulamalara devam zorunludur.
Yönetmelik kapsamındaki programlarda:
- teorik saatlerin %30'undan fazlasına katılmayan öğrenci,
- uygulama saatlerinin %20'sinden fazlasına katılmayan öğrenci
o dersin genel ve bütünleme sınavına alınmaz.
Başka bir ifadeyle teorik derslerde devamsızlık %30'u, uygulamalarda %20'yi aşmamalıdır.
Bu yönetmelik Tıp Fakültesi, Diş Hekimliği Fakültesi ve Yabancı Diller Yüksekokulunun hazırlık birimleri dışındaki Hacettepe ön lisans ve lisans birimlerini kapsar. Bu birimlerde kendi mevzuatını kontrol etmek gerekir.
Hacettepe için örnek hesaplama
Bir teorik dersin dönem boyunca toplam 42 saat yapıldığını varsayalım.
42 × 0,30 = 12,6 saat
Bu durumda 13 saatlik devamsızlık toplam teorik saatin %30'unu aşar.
Aynı dersin ayrıca 28 saatlik uygulaması varsa:
28 × 0,20 = 5,6 saat
Uygulama devamsızlığının da kendi içinde %20 sınırını aşmaması gerekir. Teorik ve uygulama saatlerini tek bir toplam içinde eritmek doğru değildir; yönetmelik iki sınırı ayrı tanımlar.
Devamsızlık sınırı aşılırsa ne olur?
Hacettepe'de devamsızlık nedeniyle sınava girme hakkı kazanamayan öğrencilerin listesi genel sınav döneminden önce dersin sorumlu öğretim elemanı tarafından ilan edilir. Güncel not sisteminde F1, devamsızlık nedeniyle genel ve bütünleme sınavına girme hakkı bulunmayan başarısız öğrenciyi ifade eder.
Yönetmelik ayrıca gerekli elektronik altyapı oluşturulduğunda devam durumunun elektronik olarak takip edilebileceğini ve öğrencinin devam koşulunu sağlayıp sağlamadığı bilgisinin BİLSİS üzerinden erişilebilir olabileceğini belirtir.
Dersi tekrar alıyorsam yeniden devam etmek zorunda mıyım?
Hacettepe'nin güncel yönetmeliğine göre tekrarlanan teorik derslerde önceki yarıyıllarda devam koşulu yerine getirilmişse yeniden devam zorunluluğu aranmaz.
Buradaki önemli ayrım “teorik ders” ifadesidir. Uygulama içeren bir ders için aynı sonucu otomatik olarak varsaymak yerine dersin ve birimin uygulamasını kontrol etmek gerekir.
Ders programını oluştururken haftalık ders saatlerini tek yerde görmek, hangi dersin ne kadar yoğun olduğunu karşılaştırmayı kolaylaştırabilir; gerekli.tr üzerinde programını haftalık görünümde planlayarak özellikle çok oturumlu derslerin dönem içindeki yükünü daha net görebilirsin.