Hacettepe Alttan Ders Alma Rehberi
Hacettepe’de alttan ders nasıl alınır? Zorunlu ve seçmeli ders tekrarı, ilerleme kuralı, 30/40 AKTS sınırı, devam ve not etkisini öğrenin.
Hacettepe Alttan Ders Alma Rehberi
Hacettepe’de “alttan ders almak” denildiğinde genellikle önceki yarıyıllardan başarısız olunan veya hiç alınmamış bir dersi daha sonraki dönemde programa eklemek kastedilir. Üniversitenin güncel yönetmeliğinde bunun karşılığı ders tekrarı ve ilerleme kuralı üzerinden düzenleniyor.
En önemli kural şu: Başarısız olduğunuz zorunlu ders, açıldığı ilk yarıyılda öncelikle alınmalıdır. Ayrıca daha önceki yarıyıllarda hiç alınmamış zorunlu dersler de ilerleme kuralı nedeniyle sonraki dönem derslerinden önce değerlendirilir.
Bu rehber, Hacettepe Üniversitesi’nin 30 Temmuz 2025’te yayımlanan ve 2025-2026 eğitim-öğretim yılı başında yürürlüğe giren Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin kapsamındaki programlar içindir. Tıp Fakültesi, Diş Hekimliği Fakültesi ve Yabancı Diller Yüksekokulu hazırlık birimlerinde farklı mevzuat uygulanır.
Başarısız zorunlu ders ne zaman tekrar alınır?
Bir zorunlu dersten başarısız olduysanız ve ilgili yarıyılda kaydınızı yeniliyorsanız, dersin açıldığı ilk yarıyılda o dersi tekrar almak zorundasınız. Dersi mezuniyete kadar da başarmış olmanız gerekir.
Örneğin ikinci sınıf güz dönemindeki zorunlu bir dersten kaldınız ve ders yalnız güz dönemlerinde açılıyor. Bir sonraki güz döneminde kayıt yaparken bu ders, üçüncü sınıf güz derslerinizden önce dikkate alınır.
Bu yalnız “kaldığım dersi tekrar istersem alırım” şeklinde bir tercih değildir. Yönetmelikte zorunlu ders için açık bir tekrar yükümlülüğü bulunuyor.
Hiç almadığım eski bir zorunlu ders de alttan sayılır mı?
Öğrencilerin günlük dilinde evet denebilir; yönetmelik açısından burada asıl belirleyici kavram ilerleme kuralıdır.
İlerleme kuralına göre bir yarıyıldaki zorunlu veya seçmeli dersleri alabilmek için, daha önceki yarıyıllarda açılmış fakat başarısız olduğunuz veya hiç almadığınız zorunlu derslerin öncelikle alınmış olması gerekir.
Bu nedenle yalnız F1, F2 veya F3 ile kaldığınız dersleri değil, programınızda geride bıraktığınız zorunlu dersleri de kayıt öncesinde kontrol etmeniz gerekir.
Alttan ders alınca AKTS sınırı nasıl uygulanır?
Alttan dersler de dönemlik ders yükünüzün içinde değerlendirilir. Güncel yönetmelikte AKTS sınırları şöyle:
| Program / dönem | Bir yarıyılda en fazla |
|---|---|
| 2 yıllık programlarda 1. ve 2. yarıyıl | 30 AKTS |
| 2 yıllık programlarda 3. yarıyıldan itibaren | 40 AKTS |
| 4 ve 5 yıllık programlarda 1.-4. yarıyıllar | 30 AKTS |
| 4 ve 5 yıllık programlarda 5. yarıyıldan itibaren | 40 AKTS |
Başka üniversitelerden alınan dersler de bu sınırlara dahildir. Yandal/ÇAP dersleri ile yönetmelikte ayrıca sayılan bazı dersler ana dalın yarıyıl kredi hesabına dahil edilmeyebilir.
Pratik sonuç şu: Üçüncü sınıfa geçtiğiniz için otomatik olarak bütün üst dönem derslerini alabileceğiniz varsayımı doğru değildir. Önce alttan kalan zorunlu dersleri yerleştirmeniz, ardından kalan AKTS ve ilerleme kuralına göre yeni dönem derslerini seçmeniz gerekir.
Başarısız seçmeli ders tekrar alınmak zorunda mı?
Zorunlu ders ile seçmeli dersin kuralı aynı değil.
Başarısız olduğunuz seçmeli dersi, açıldığı herhangi bir yarıyılda tekrar alabilirsiniz. O seçmeli dersi bir daha almak istemiyorsanız yönetmelikteki dersten vazgeçme hakkını kullanabilirsiniz. Bu şekilde vazgeçilen ders transkriptte görünmeye devam eder ve yeniden yüklenemez.
Öğrenim süresince bu yöntemle en fazla üç seçmeli dersten vazgeçilebilir. Mezuniyet aşamasındaki bazı özel durumlar için ayrıca yönetim kurulu kararıyla uygulanabilen hükümler bulunur.
Dolayısıyla “seçmeli dersten kaldım, aynı dersi mutlaka gelecek dönem almalıyım” sonucu her durumda doğru değildir.
Alttan alınan derste devam zorunluluğu var mı?
Dersi tekrar almanız, otomatik olarak devamdan muaf olduğunuz anlamına gelmez.
Güncel yönetmeliğe göre tekrar edilen teorik bir derste önceki yarıyıllarda devam koşulunu yerine getirdiyseniz devam zorunluluğu aranmaz. Bu nedenle örneğin F1 notunu devamsızlık nedeniyle aldıysanız bu istisnadan yararlanamazsınız.
Yönetmelikteki bu muafiyet yalnız tekrarlanan teorik dersler için düzenlenmiştir. Uygulamalı derslerde genel devam kuralları geçerlidir.
Alttan alınan ders GANO’yu nasıl etkiler?
Bir ders tekrar edildiğinde akademik ortalama hesabında o ders için en son alınan not esas alınır. Yani daha önce başarısız olduğunuz bir dersi geçmeniz, eski başarısız not yerine yeni notun ortalama hesabına girmesini sağlar.
Aynı kural, ortalamayı yükseltmek amacıyla tekrar edilen başarılı derslerde de önemlidir: A1 ve A2 dışında daha önce başarılı olduğunuz bir dersi tekrar alabilirsiniz fakat son aldığınız not geçerli olur. Bu yüzden notun mutlaka yükseleceğini varsayarak tekrar ders almak risksiz bir işlem değildir.
Alttan aldığınız ders için hedeflediğiniz harf notunu değiştirerek GANO’nun nasıl etkilenebileceğini gerekli.tr GPA aracında farklı senaryolarla karşılaştırabilirsiniz. Resmî not ve ders kaydı ise BİLSİS üzerinden yürütülür.
BİLSİS’te alttan ders nasıl alınır?
Alttan ders için ayrı bir bağımsız başvuru süreci yoktur; ders, normal dönem ders kaydı sırasında programa eklenir.
- Akademik takvimdeki ders kayıt döneminde BİLSİS üzerinden programınızı oluşturun.
- Önce önceki yarıyıllardan kalan zorunlu dersleri kontrol edin.
- AKTS sınırınızı ve ön koşullu/eş zamanlı dersleri dikkate alarak yeni dönem derslerini ekleyin.
- Ders ve şubelerin saat çakışmalarını kontrol edin.
- Programı danışman onayına gönderin. Ders kaydı danışman onayıyla kesinleşir.
- Gerekirse ekle-sil haftasında ders veya şube değişikliği yapın; değişen program da danışman onayıyla kesinleşir.
Bir ders BİLSİS’te seçilemiyorsa yalnız kota problemi olduğunu varsaymayın. İlerleme kuralı, ön koşul, AKTS sınırı, dersin o dönem açılmaması veya programınıza ilişkin başka bir akademik kural da etkili olabilir. Böyle bir durumda danışmanınızla ve gerekiyorsa bölümünüzle görüşmek en doğru adımdır.