Ders Muafiyeti Nedir?
Ders muafiyetinin ne olduğunu, kimlerin başvurabileceğini, ders saydırma sürecinin nasıl işlediğini ve Hacettepe'deki temel başvuru kuralını öğrenin.
Ders muafiyeti, daha önce başarıyla tamamladığınız bir dersin yeni kayıt olduğunuz programdaki bir dersle akademik olarak uygun görülmesi halinde o dersi yeniden alma zorunluluğunun kaldırılmasıdır. Öğrencilerin günlük dilde “ders saydırma” dediği işlem çoğu zaman bu süreci ifade eder.
Muafiyet otomatik değildir. Daha önce benzer adlı bir dersi geçmiş olmanız tek başına yeterli olmayabilir; dersin içeriği, kredisi/AKTS'si, öğrenme çıktıları ve ilgili üniversitenin akademik tanınma kuralları değerlendirilir.
Kimler ders muafiyeti isteyebilir?
Muafiyet özellikle daha önce başka bir yükseköğretim programında ders almış öğrenciler için önemlidir. Yatay geçiş, merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş, dikey geçiş veya yeniden üniversiteye yerleşme gibi durumlarda daha önce başarıyla tamamlanan dersler değerlendirilebilir.
Hacettepe Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğine göre üniversiteye ilk kez kayıt yaptıran veya yeniden merkezi yerleştirmeyle kayıt hakkı kazanan öğrenciler ile kurum içi/kurumlararası yatay geçiş, merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş, lisans tamamlama ve dikey geçişle kabul edilen öğrenciler daha önce aldıkları ve başarılı oldukları dersler için muafiyet talebinde bulunabilir.
Hacettepe'de başvuru süresi ne kadar?
Hacettepe'nin yürürlükteki yönetmeliğindeki temel kural, ders muafiyeti başvurusunun üniversiteye kayıt tarihinden itibaren 5 iş günü içinde ilgili birime yapılmasıdır.
Bu süre önemli olduğu için yatay geçiş veya yeni kayıt sonrasında “ders kayıt haftasında bakarım” diye beklemek risklidir. Kayıt işleminiz tamamlandığında kendi bölümünüzün duyurularını ve istenen belgeleri hemen kontrol etmek daha güvenlidir.
Örneğin Hacettepe İstatistik Bölümü, yeni kayıt yaptıran öğrencilerden ders muafiyeti başvurusu için ilgili başvuru dilekçesi ve gerekli belgelerle bölüm öğrenci işleri birimine başvurmalarını istemektedir.
Hangi belgeler istenebilir?
Birimlere göre belge listesinde ayrıntı değişebilse de ders muafiyeti değerlendirmesinde çoğunlukla şu tür belgeler gerekir:
- Önceki üniversiteden alınmış transkript,
- Ders içerikleri veya ders bilgi paketleri,
- Ders muafiyeti / intibak başvuru dilekçesi,
- Gerekiyorsa onaylı veya doğrulanabilir ek belgeler.
Burada amaç yalnız “bu dersi aldım”ı göstermek değildir. İlgili kurulun iki dersin gerçekten eşdeğer veya akademik olarak tanınabilir olup olmadığını değerlendirebilmesi gerekir.
Ders adlarının aynı olması yeterli mi?
Hayır. “İstatistik”, “Programlama”, “Lineer Cebir” gibi ders adları farklı üniversitelerde aynı görünse bile içerik, kapsam, uygulama saati veya kredi açısından farklı olabilir.
Tersi de mümkündür: Ders adları birebir aynı olmadığı halde içerikler yeterince örtüşüyorsa ilgili kurul akademik tanıma kararı verebilir. Sonuç, öğrencinin kendi yorumundan çok yetkili akademik birimin değerlendirmesine bağlıdır.
Muaf olunan ders transkriptte nasıl görünür?
Muafiyetin transkripte nasıl işlendiği, notun transfer edilip edilmediği ve ortalamaya etkisi üniversitenin yürürlükteki akademik tanınma ve not transferi kurallarına göre belirlenir. Bu nedenle “muaf oldum, eski notum aynen yeni ortalamama girer” varsayımı yapmak doğru değildir.
Hacettepe'de ders muafiyeti ile ders saydırma/not ve kredi transferine ilişkin kurallar, yönetmeliğin yanında Senato tarafından belirlenen akademik tanınma düzenlemeleriyle birlikte değerlendirilir.
Muafiyet sonucu açıklandıktan sonra BİLSİS'teki müfredat durumunuzu kontrol ederek hangi derslerin tamamlanmış sayıldığını ve geriye hangi zorunlu/seçmeli yükün kaldığını planlayabilirsiniz. Bu aşamada gerekli.tr üzerinde kalan derslerinizi dönemlere dağıtmak, muafiyetin mezuniyet planınıza etkisini daha görünür hale getirebilir.
Kaynaklar:
Hacettepe Üniversitesi ÖİDB – Mevzuat
Hacettepe Üniversitesi İstatistik Bölümü – Ders Muafiyeti Başvurusu