Hacettepe Ders Muafiyeti Nasıl Yapılır?

Hacettepe'de daha önce başka bir yükseköğretim programında alıp başarılı olduğunuz dersleri saydırmak istiyorsanız üniversiteye kayıt tarihinizden itibaren 5 iş günü içinde ilgili bölüm veya programa başvurmanız gerekir. Bu süre, 30 Temmuz 2025'te yayımlanan ve 2025-2026 Güz Yarıyılından itibaren uygulanan güncel Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinde açıkça belirtilmiştir.

Muafiyet otomatik yapılmaz. Daha önce aldığınız dersin Hacettepe'deki hangi derse karşılık geleceği akademik olarak değerlendirilir ve karar ilgili birimin süreçleri üzerinden kesinleşir.

Başvuru için ne hazırlamak gerekir?

Belge adı ve teslim yöntemi fakülte veya bölüme göre değişebildiği için önce kendi biriminizin güncel duyurusunu ve formlarını kontrol etmek gerekir.

Hacettepe'nin farklı akademik birimlerinde yayımlanan muafiyet duyurularında genellikle şu belgeler istenir:

• ders muafiyet / ders saydırma dilekçesi,
• daha önce alınan dersleri gösteren transkript,
• saydırılmak istenen derslerin resmî ders içerikleri veya bilgi paketleri,
• bölümün kullanıyorsa ders eşleştirme / muafiyet tablosu.

Özellikle ders içeriğini hazırlarken yalnız ders adını vermek yeterli olmayabilir. Değerlendirmede dersin öğrenme kazanımları ve kredisi dikkate alınır.

Bu nedenle başvuruyu son güne bırakmadan, önce kendi bölümünüzün sekreterliği veya öğrenci işleri sayfasındaki güncel formu kontrol etmek en güvenli yoldur.

Dersin adı aynı olmak zorunda mı?

Hayır. Hacettepe Üniversitesi'nin 4 Haziran 2025 tarihli Ders Saydırma, Not ve Kredi Transferine Yönelik Akademik Tanınma Yönergesi, saydırılacak derslerin adlarının birebir aynı olmasını şart koşmuyor.

Asıl değerlendirme dersin öğrenme kazanımları üzerinden yapılıyor.

Yönergeye göre saydırılmak istenen dersin, Hacettepe'deki karşılık dersle en az %90 oranında benzer öğrenme kazanımına sahip olması gerekiyor. Bu benzerliğin ders sorumlusu tarafından onaylanması öngörülüyor.

Bu nedenle örneğin iki dersin isimleri çok benzer olsa bile içerikleri belirgin biçimde farklıysa muafiyet çıkmayabilir. Tersi durumda, ders isimleri farklı olsa bile içerik ve kazanımlar yeterince örtüşüyorsa değerlendirme olumlu olabilir.

Kredi şartı var mı?

Evet. Ders saydırmada daha önce aldığınız dersin yerel kredisi veya AKTS kredisi, karşılık olarak saydırmak istediğiniz dersin kredisiyle aynı veya daha yüksek olmalıdır.

Örneğin Hacettepe'de 6 AKTS olan bir ders için daha önce aldığınız ders 4 AKTS ise yalnızca konu başlıklarının benzemesi yeterli olmayabilir.

Bu nedenle başvuru yaparken ders içeriklerinin yanında kredi bilgisinin de açık şekilde görünmesi önemlidir.

Dersin eğitim dili önemli mi?

Yönergeye göre daha önce alınan dersin eğitim dilinin, saydırılmak istenen dersle aynı olması gerekir.

Ancak Türkçe eğitim veren bölüm veya programlara yapılan başvurularda bu koşul aranmıyor.

Özellikle İngilizce programlara ders saydırmak isteyen öğrenciler için yalnız ders içeriği değil, dersin hangi dilde verildiğini gösteren resmî bilgi de önemli olabilir.

İçerik tam uyuşmazsa ders tamamen boşa mı gider?

Her zaman değil.

Yönerge, daha önce alınan dersin kazanımları öğrencinin devam edeceği programdaki belirli bir dersle tam olarak uyuşmadığında, uygun bulunması halinde seçmeli derse karşılık tanınabilmesine de imkân veriyor.

Bu değerlendirme öğrencinin kendi başına yaptığı bir eşleştirme değildir. Hangi dersin neye karşılık sayılacağı ilgili akademik değerlendirme ve kurul kararlarıyla belirlenir.

Muaf olunan dersin notu nasıl aktarılır?

Güncel akademik tanınma yönergesinde diğer üniversitelerden alınan derslerin notlarının Hacettepe'nin not sistemine dönüştürülmesine ilişkin kurallar da bulunuyor.

Rakamlı notlarda puanlar, harf notlarında katsayılar esas alınıyor. Farklı bir not sistemi kullanılmışsa önce uygun dönüşüm yapılarak Hacettepe sistemine aktarılıyor.

Bu nedenle “ders sayıldıysa sadece M görünür ve ortalamayı etkilemez” şeklindeki eski veya genellenmiş bilgiler her öğrenci için geçerli kabul edilmemelidir. Güncel işlem, öğrencinin geliş biçimine ve ilgili mevzuata göre değerlendirilmelidir.

Yatay geçiş, DGS veya yeniden yerleşmede de aynı süre mi geçerli?

Güncel yönetmelikte 5 iş günlük başvuru kuralı yalnız ilk kez üniversiteye kayıt yaptıranlar için değil;

• üniversite içi yatay geçiş,
• üniversiteler arası yatay geçiş,
• merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş,
• lisans tamamlama,
• dikey geçiş

ile kabul edilen öğrencileri de kapsıyor.

Ancak derslerin ne kadarının sayılabileceği ve öğrencinin hangi yarıyıla intibak ettirileceği, geliş biçimine ve akademik değerlendirmeye göre değişebilir.

Başvuru sırası nasıl olmalı?

Pratikte şu sırayla ilerlemek en güvenlisidir:

1. Kayıt tarihinizi kesinleştirin ve 5 iş günlük süreyi kaçırmayın.
2. Kendi bölüm veya fakültenizin muafiyet duyurusunu ve güncel formunu bulun.
3. Transkriptinizi ve saydırmak istediğiniz derslerin resmî içeriklerini hazırlayın.
4. Dersleri Hacettepe müfredatındaki olası karşılıklarıyla önceden karşılaştırın.
5. Belgeleri biriminizin belirttiği yöntemle süresi içinde teslim edin.
6. Akademik değerlendirme ve yönetim kurulu sonucunun sisteme işlenmesini takip edin.

Muafiyet sonucu belli olduktan sonra hangi dersleri hâlâ almanız gerektiğini netleştirip dönemlik ders yükünüzü yeniden planlayabilirsiniz. Derslerinizi haftalık görünümde düzenlemek için gerekli.tr üzerindeki planlama araçlarından yararlanabilirsiniz.

En kritik iki nokta

Hacettepe'de ders muafiyetinde öğrencinin en kolay gözden kaçırabileceği iki konu başvuru süresi ve ders eşdeğerliğinin yalnız isim üzerinden değerlendirilmemesidir.

Kayıttan itibaren 5 iş günlük süre kısa olduğu için transkript ve ders içeriklerini mümkünse kayıt işlemi tamamlanmadan önce hazırlamak avantaj sağlar. Son kararı ise ders adı değil; öğrenme kazanımları, kredi, eğitim dili ve ilgili akademik değerlendirme belirler.

Kaynaklar:
Hacettepe Üniversitesi ÖİDB – Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği
Hacettepe Üniversitesi – Ders Saydırma, Not ve Kredi Transferine Yönelik Akademik Tanınma Yönergesi