Ders İzlencesinde Olmayan Ödev Sonradan Zorunlu Tutulabilir mi?

Hacettepe'de bir öğretim elemanının dönem içinde yeni bir ödev vermesi tek başına kurala aykırı değildir. Asıl kritik nokta, ödevin dönem başında duyurulan ders uygulama planını veya notlandırma sistemini sonradan değiştirip değiştirmediğidir.

30 Temmuz 2025 tarihli Hacettepe Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğine göre ders başarı notu; ara sınavlar, ödevler, uygulamalı çalışmalar ve benzeri yarıyıl içi çalışmalar ile genel sınavın birlikte değerlendirilmesiyle oluşur. Aynı maddede, yarıyıl içi başarının ve genel sınavın ders notuna etkileri ile dersin uygulama planının yarıyıl başında öğrencilere duyurulması gerektiği belirtiliyor.

Bu nedenle “izlencede adı tek tek yazmayan hiçbir ödev verilemez” demek doğru değil. Fakat dönem başında açıklanmayan yeni bir değerlendirme unsurunun sonradan eklenip not yüzdelerini veya başarı koşullarını değiştirmesi ayrı bir meseledir.

Sonradan verilen ödev ne zaman normal olabilir?

Örneğin dönem başında ders planında:

• “ödevler %20”,
• “haftalık çalışmalar %10”,
• “proje ve kısa ödevler yarıyıl içi değerlendirmeye dahildir”

gibi bir yapı açıklandıysa, öğretim elemanının bu kapsamda ödevlerin konusunu ve teslim tarihini dönem ilerledikçe açıklaması olağandır.

Ders izlencesinde her ödevin başlığı, sorusu ve teslim günü ilk günden yazmak zorunda değildir. Yönetmelikteki temel yükümlülük, başarı notunun nasıl oluştuğu ve dersin uygulama planı konusunda öğrencinin dönem başında bilgilendirilmesidir.

Ne zaman problemli hâle gelir?

Dönem başında örneğin “ara sınav %40, final %60” denmişken dönem ortasında ayrıca “zorunlu ödev %20; yapmayan dersten kalır” şeklinde yeni bir koşul eklenmesi, açıklanan değerlendirme sistemini fiilen değiştirebilir.

Benzer şekilde:

• daha önce hiç belirtilmeyen bir ödeve yeni bir not yüzdesi verilmesi,
• mevcut sınav yüzdelerinin sonradan azaltılarak ödeve pay aktarılması,
• ödevi teslim etmemenin dönem başında duyurulmayan ayrı bir başarısızlık şartına dönüştürülmesi

durumlarında, öğrencinin “bu uygulama dönem başında duyurulan planla nasıl bağdaşıyor?” diye sorması haklı ve somut bir sorudur.

Burada yalnız “ödev izlencede yoktu” demekten daha güçlü nokta, değerlendirme yönteminin veya ağırlıkların sonradan değişip değişmediğini göstermektir.

Ne yapmalısınız?

Önce dönem başında size verilen veya ilan edilen belgeleri kontrol edin:

• ders izlencesi,
• BİLSİS veya ders bilgi paketi,
• ilk hafta paylaşılan sunum/dosya,
• Moodle/Teams/HUZEM duyuruları,
• notlandırma yüzdelerini gösteren ekran görüntüleri.

Ardından yeni ödevin mevcut sistem içinde nereye oturduğunu netleştirin. Öğretim elemanına kısa ve doğrudan şu çerçevede sorabilirsiniz:

“Dönem başında duyurulan değerlendirme planında bu ödevin hangi yarıyıl içi değerlendirme kalemi içinde yer aldığını ve ders başarı notuna etkisinin değişip değişmediğini öğrenebilir miyim?”

Bu yaklaşım, tartışmayı “hoca ödev verebilir mi?” gibi soyut bir noktadan çıkarıp somut değerlendirme planına taşır.

Not yüzdeleri gerçekten değiştirildiyse

Dönem başında açıklanan yüzdeler ile sonradan uygulanan yüzdeler farklıysa, önce öğretim elemanından yazılı açıklama istemek mantıklıdır.

Sorun çözülmezse elinizdeki dönem başı izlencesi ve sonradan yapılan duyuruyla birlikte bölüm başkanlığına veya bağlı olduğunuz akademik birime başvurabilirsiniz. Başvuruda kişisel yorumlardan çok şu karşılaştırmayı göstermek daha güçlü olur:

• dönem başında açıklanan değerlendirme düzeni,
• sonradan getirilen yeni zorunluluk,
• bunun başarı notunu nasıl değiştirdiği.

Yönetmelik bütün programlarda aynı mı?

30 Temmuz 2025 tarihli bu yönetmelik, Hacettepe'nin ön lisans ve lisans programlarının büyük bölümünü kapsıyor; ancak Tıp Fakültesi, Diş Hekimliği Fakültesi ve Yabancı Diller Yüksekokulunun hazırlık birimleri kapsam dışında. Bu birimlerde kendi eğitim-öğretim ve sınav düzenlemeleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Dolayısıyla bu programlardan birindeyseniz yukarıdaki maddeyi doğrudan uygulamak yerine kendi biriminizin güncel yönetmelik ve yönergelerine bakmanız gerekir.

Temel ölçüt

Ders sırasında yeni ödev verilmesi mümkündür. Fakat öğrencinin başarısını belirleyen not ağırlıkları, genel sınavın etkisi ve dersin uygulama planı dönem başında duyurulmalıdır.

Bu yüzden sorun “ödevin adı ilk izlencede yazıyor muydu?” sorusundan çok, “bu ödev dönem başında açıklanan değerlendirme düzeninin içinde miydi, yoksa değerlendirme sistemi sonradan mı değiştirildi?” sorusuyla daha doğru çözülür.

Kaynak: Hacettepe Üniversitesi ÖİDB – Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği