Ders İzlencesi Öğrenciyi/Hocayı Bağlar mı?
Hacettepe'de ders izlencesinin not ağırlıkları, değerlendirme kriterleri ve ders planı açısından ne kadar bağlayıcı olduğunu ve değişiklikte ne yapılacağını öğrenin.
Kısa cevap: Hacettepe mevzuatı ders izlencesini tarafların imzaladığı değişmez bir sözleşme olarak tanımlamıyor. Buna karşılık izlencede yer alan özellikle notlandırma sistemi, yarıyıl içi değerlendirmelerin ağırlığı ve dersin uygulama planı sıradan bir bilgilendirme de değil. Hacettepe'nin güncel Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği, bunların yarıyıl başında öğrencilere duyurulmasını zorunlu tutuyor.
Bu yüzden “izlencede yazıyordu ama hoca istediği zaman tamamen değiştirebilir” yaklaşımı da, “izlencede yazan tek bir tarih bile hiçbir koşulda değişemez” yaklaşımı da fazla kesin olur.
En güçlü kısım: değerlendirme sistemi ve not ağırlıkları
Güncel yönetmeliğe göre ders başarı notu; ara sınav, ödev, uygulamalı çalışma gibi yarıyıl içi başarı ile genel sınavın birlikte değerlendirilmesiyle oluşur. Genel sınavın başarı notuna etkisi en az %40, en çok %60 olabilir.
Daha önemlisi, yönetmelik şu bilgilerin yarıyıl başında öğrencilere duyurulmasını ister:
- yarıyıl içi başarının ders notuna etkisi,
- genel sınavın ders notuna etkisi,
- genel sınavda başarılı sayılmak için gereken asgari not,
- dersin uygulama planı.
Dolayısıyla dönemin başında “vize %40, final %60” denmişse veya proje/ödevin başarı notuna belirli bir katkısı açıklanmışsa, bu öğrencinin dönem boyunca çalışmasını planladığı resmî akademik çerçevenin parçasıdır.
Örneğin dönem ortasında daha önce hiç duyurulmamış yeni bir değerlendirme kaleminin eklenmesi veya ağırlıkların geriye dönük biçimde değiştirilmesi halinde öğrencinin açıklama istemesi için güçlü bir gerekçe vardır.
Ağırlıklar kesinleştikten sonra farklı vize/final senaryolarını gerekli.tr Vize / Final Hesaplama aracında deneyerek açıklanan değerlendirme sisteminin notunuza etkisini görebilirsiniz.
Haftalık konu planı ve teslim tarihleri de aynı derecede değişmez mi?
Burada daha dikkatli olmak gerekir.
Merkezî yönetmelik, “ders izlencesindeki her haftalık konu ve her teslim tarihi hiçbir nedenle değiştirilemez” şeklinde bir hüküm koymuyor. Dersin işleyişinde akademik takvim, zorunlu ertelemeler veya öğretim sürecindeki ihtiyaçlar nedeniyle bazı düzenlemeler yapılabilir.
Hacettepe'nin uzaktan öğretim ders uygulama ilkelerinde de dönem başında güncel bir ders izlencesi hazırlanması, Bologna Ders Bilgi Paketi'ndeki haftalık plan güncel değilse öğrenciyle güncel sürümün paylaşılması isteniyor. Bu ilke doğrudan uzaktan/karma öğretim bağlamında düzenlenmiş olsa da önemli bir yaklaşımı gösteriyor: öğrencinin hangi planın geçerli olduğunu bilmesi gerekir.
Bu nedenle bir değişiklik yapılacaksa asıl mesele yalnız “değişiklik var mı?” değil; değişikliğin zamanında, açık ve öğrenciyi geriye dönük olarak mağdur etmeyecek biçimde duyurulup duyurulmadığıdır.
Öğrenci açısından izlence ne anlama gelir?
Öğrenci, yalnız izlenceye değil Üniversitenin yönetmeliğine ve ders için usulüne uygun biçimde duyurulan kurallara da tabidir.
Örneğin Hacettepe'nin güncel yönetmeliğinde ders ve uygulamalara devam zorunludur. Teorik saatlerin %30'undan, uygulama saatlerinin %20'sinden fazlasına katılmayan öğrenci genel ve bütünleme sınavına alınmaz. Ders izlencesi bu yönetmelik hükmünü ortadan kaldıramaz.
Aynı mantık öğretim elemanı için de geçerlidir: izlence, yönetmeliğin üzerinde değildir; fakat yönetmeliğin dönem başında açıklanmasını istediği değerlendirme planının öğrenciye nasıl bildirildiğini gösteren önemli bir belgedir.
Hoca dönem içinde değerlendirme sistemini değiştirdiyse ne yapılabilir?
Önce elinizdeki belgeleri karşılaştırın:
- Dönem başında paylaşılan ders izlencesi veya PDF,
- LMS'deki duyurular,
- Hacettepe Ders Bilgi Paketi'ndeki değerlendirme sistemi,
- BİLSİS'te ilan edilen not kalemleri.
Fark varsa önce ders sorumlusundan değişikliğin gerekçesini ve hangi değerlendirmenin geçerli olduğunu yazılı olarak sormak en temiz yoldur.
Sorun dönem sonu notuna yansımışsa, güncel yönetmelik öğrencilerin maddi hata gerekçesiyle ilgili birime yazılı başvuru yapmasına izin veriyor. Süre, akademik takvimde belirtilen sınav sonuçlarının ÖİDB'ye son teslim tarihinden itibaren yedi iş günü.
Ancak burada önemli bir ayrım var: merkezî yönetmelikteki resmî not itirazı “maddi hata” ile sınırlı. Sorun yalnız hesap hatası değil de dönem içinde açıklanan değerlendirme sisteminin uygulanmamasıysa, konu önce ders sorumlusu ve ilgili akademik birimle ele alınabilir; gerektiğinde Hacettepe Geri Bildirim Sistemi de kullanılabilir.
Kaynaklar:
Hacettepe Üniversitesi ÖİDB – Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği
Hacettepe Öğrenme ve Öğretme Birimi – Uzaktan Öğretim Ders Uygulama İlkeleri