Ders Çakışması Olursa Ne Yapılır? Üniversite Öğrencileri İçin Rehber
İki ders aynı gün ve saatte çakışıyorsa ne yapılır? Şube değiştirme, öncelik belirleme, danışmanla görüşme ve Hacettepe'deki olası istisnalar.
Ders Çakışması Olursa Ne Yapılır? Üniversite Öğrencileri İçin Rehber
İki dersin gün ve saatleri aynı anda kesişiyorsa ders çakışması vardır. İlk çözüm genellikle derslerden birinin farklı şubesini seçmek, uygun alternatif yoksa zorunlu ve öncelikli dersi belirleyip diğer ders için danışmanla çözüm aramaktır.
Çakışmayı “nasıl olsa birine gitmem” diyerek görmezden gelmek iyi bir plan değildir. Devam zorunluluğu, ara sınavlar, uygulamalar ve final sınavları daha sonra ayrı sorunlar çıkarabilir.
Önce hangi dersin daha önemli olduğunu belirleyin
Çakışan iki ders arasında seçim yapmanız gerekiyorsa önce derslerin akademik durumuna bakın.
Genellikle şu sıra mantıklıdır:
- daha önce başarısız olduğunuz ve tekrar almanız gereken zorunlu dersler,
- bulunduğunuz dönemin zorunlu dersleri,
- ön koşul oluşturan veya sonraki dersleri etkileyen dersler,
- yalnız belirli dönemlerde açılan dersler,
- alternatif şubesi veya alternatifi bulunan seçmeli dersler.
Bu sıralama her program için kesin bir kural değildir. Müfredatınız, ilerleme kuralları ve mezuniyet durumunuz farklı bir öncelik yaratabilir.
Farklı şube varsa önce onu deneyin
Aynı dersin birden fazla şubesi bulunuyorsa en kolay çözüm, çakışmayan bir şubeye geçmektir.
Şube değiştirirken yalnız ders saatine değil şunlara da bakın:
- kontenjan,
- öğretim dili,
- dersin bölümünüze ayrılmış şubesi olup olmadığı,
- uygulama veya laboratuvar saatleri,
- başka bir dersle yeni çakışma oluşturup oluşturmadığı.
Bir çakışmayı çözerken programın başka bir yerinde yeni çakışma yaratmak sık görülen hatalardan biridir.
Alternatif şube yoksa ne yapılır?
Alternatif bulunmuyorsa akademik danışmanınızla görüşmeniz gerekir. Özellikle iki zorunlu ders çakışıyorsa konu yalnızca “hangi dersi daha çok istiyorum?” şeklinde çözülemez.
Danışmana yazarken durumu kısa ve somut anlatın:
- çakışan derslerin kodları,
- şube numaraları,
- gün ve saatleri,
- derslerden hangisinin zorunlu veya tekrar dersi olduğu,
- alternatif şube bulunup bulunmadığı.
Bölümünüz gerektiğinde farklı şube, farklı dönem veya başka bir akademik çözüm önerebilir.
Hacettepe'de çakışan iki ders birlikte alınabilir mi?
Hacettepe'deki genel yaklaşım, ders programının saat ve gün bakımından çakışmayacak şekilde oluşturulmasıdır. Üniversitenin bazı bölüm sayfalarında aynı saatteki iki dersin normal koşullarda birlikte alınamayacağı açıkça belirtilir.
Bununla birlikte tek bir istisna kuralını bütün üniversiteye genellemek doğru değildir.
Hacettepe'nin 2025 tarihli Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğine göre, tekrarlanan teorik bir derste önceki yarıyıllarda devam koşulu yerine getirilmişse yeniden devam zorunluluğu aranmaz. Bazı bölüm açıklamalarında bu durumdaki tekrar dersleri için danışmanla değerlendirilmek üzere çakışmaya ilişkin istisnai uygulamalardan söz edilir.
Bu, “devam zorunluluğum yoksa istediğim iki çakışan dersi alabilirim” anlamına gelmez. Kayıt sistemi, bölüm uygulaması ve sınav saatleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Ekle-sil haftası çakışmayı düzeltmek için kullanılabilir mi?
Evet. Ders kaydı sonrasında fark ettiğiniz bir çakışma, uygun koşullar varsa ekle-sil haftasında ders veya şube değiştirerek düzeltilebilir.
Hacettepe yönetmeliğinde öğrencinin ekle-sil haftasında ders/şube değişikliği yapabileceği ve yenilenen programın danışman onayıyla kesinleşeceği belirtilir.
Dersleri seçerken çakışmaları tek tek kontrol etmek yerine gerekli.tr Ders Programı üzerinde alternatif şubeleri deneyip haftalık programı karşılaştırabilirsiniz. Son kararı vermeden önce BİLSİS ve bölüm duyurularındaki resmî bilgileri esas alın.
Kısaca ne yapmalısınız?
Alternatif şube ara → zorunlu ve öncelikli dersi belirle → başka çakışma oluşmadığını kontrol et → çözüm yoksa danışmanınla görüş → gerekiyorsa ekle-sil haftasında programı düzelt.
Özellikle zorunlu derslerin çakıştığı veya mezuniyeti etkileyebilecek durumlarda kendi başınıza varsayım yapmak yerine bölümünüzden veya danışmanınızdan doğrulama alın.