Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyon Şüphesinde Hangi Bölüme Gidilir?
CYBE şüphesinde ilk başvurulabilecek bölümleri, HIV testi için seçenekleri ve hangi durumlarda gecikmeden sağlık kuruluşuna gidilmesi gerektiğini öğrenin.
Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon (CYBE) şüphesinde en doğrudan başvuru bölümlerinden biri Deri ve Zührevi Hastalıkları (Dermatoloji) polikliniğidir. Sağlık Bakanlığına bağlı hastanelerin bilgilendirmelerinde frengi, bel soğukluğu ve diğer cinsel yolla geçen hastalıkların dermatoloji alanında değerlendirildiği açıkça belirtiliyor.
Belirtiye ve şüphe edilen enfeksiyona göre Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Kadın Hastalıkları ve Doğum veya Üroloji de uygun bölüm olabilir. Hangi bölümü seçmeniz gerektiğinden emin değilseniz aile hekimi de ilk değerlendirmeyi yapıp gerekli yönlendirmeyi sağlayabilir.
Belirtiye göre hangi bölüm daha mantıklı?
Genital bölgede yara, döküntü, siğil veya benzeri deri bulguları varsa: Deri ve Zührevi Hastalıkları iyi bir ilk seçenektir.
Vajinal akıntı, pelvik ağrı veya jinekolojik belirti varsa: Kadın Hastalıkları ve Doğum değerlendirmesi gerekebilir.
Penisten akıntı, testis ağrısı veya ürolojik yakınma varsa: Üroloji uygun olabilir.
HIV, hepatit veya sistemik bir enfeksiyon açısından değerlendirme gerekiyorsa: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji devreye girebilir.
Bu bölümler birbirinin alternatifi olmak zorunda değildir. İlk hekim, gerekli test veya konsültasyonu başka bir bölüme yönlendirebilir.
Belirti yoksa da test gerekir mi?
Bazı cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar belirti vermeden seyredebilir. Bu nedenle yalnızca “bir şey hissetmiyorum” diye riskli teması tamamen göz ardı etmek doğru değildir.
Hangi testin ne zaman anlamlı olduğu enfeksiyona ve kullanılan teste göre değişir. Temastan hemen sonra yapılan her test enfeksiyonu dışlamaz. Bu yüzden rastgele bir “CYBE paneli” satın almak yerine temasın türünü ve zamanını sağlık profesyoneline söylemek daha doğru test planının kurulmasını sağlar.
HIV açısından şüpheli temas çok yeniyse beklemeyin
HIV açısından anlamlı risk taşıyan bir temas çok yakın zamanda olduysa yalnızca “test için birkaç hafta bekleyeyim” yaklaşımı doğru değildir. Sağlık Bakanlığının HIV/AIDS tanı-tedavi rehberi, temas sonrası koruyucu tedavinin değerlendirilmesinin mümkün olduğunca erken yapılması gerektiğini belirtir.
Bu nedenle yeni gerçekleşmiş yüksek riskli bir temas söz konusuysa aynı gün bir sağlık kuruluşuna başvurup hekim değerlendirmesi istemek daha güvenlidir.
HIV testi gizli veya anonim yapılabilir mi?
Türkiye'de Sağlık Bakanlığı desteğiyle çalışan Gönüllü Danışmanlık ve Test Merkezleri (GDTM), HIV açısından risk taşıyan veya şüphe duyan kişilere danışmanlık ile anonim ve ücretsiz test imkânı sunmak üzere kurulmuştur. Ankara'da da bu hizmeti veren merkezler bulunmaktadır.
Bu merkezler özellikle “hastaneye gidersem kimlik bilgilerim görünür mü?” kaygısı yaşayan biri için yararlı bir seçenek olabilir. Güncel merkez ve iletişim bilgilerini Sağlık Bakanlığı/il sağlık müdürlüğü kaynaklarından kontrol etmek gerekir.
Hacettepe'de nereye başvurulabilir?
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesinde Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı bulunuyor ve erişkin hastalar Hacettepe Erişkin Hastanesi polikliniklerinde değerlendiriliyor. Üniversitenin yayımladığı güncel bölüm sayfasında poliklinik randevusu için 444 44 44 numarası belirtiliyor.
Hacettepe Tıp Fakültesinde ayrıca Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Kadın Hastalıkları ve Doğum ile Üroloji anabilim dalları da bulunuyor. Belirti ve risk durumuna göre başvurduğunuz hekim sizi uygun birime yönlendirebilir.
Ne zaman daha hızlı değerlendirme gerekir?
Şiddetli alt karın/pelvik ağrı, ciddi testis ağrısı veya şişliği, yüksek ateş, hızla kötüleşen genel durum ya da çok yeni ve yüksek riskli HIV teması varsa rutin randevuyu uzun süre beklemeyin.
Ayrıca test sonucu netleşene ve sağlık profesyoneli gerekli yönlendirmeyi yapana kadar yeni bulaş riskini azaltmak için cinsel ilişkide kondom kullanmak ve gerekiyorsa partner bilgilendirmesini hekimle konuşmak önemlidir.
Kaynaklar: T.C. Sağlık Bakanlığı – Dermatoloji kliniklerinde tedavi edilen hastalıklar · Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi – Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı · T.C. Sağlık Bakanlığı – Gönüllü Danışmanlık ve Test Merkezleri hakkında bilgi