Bölüm Dışı Seçmeli Ders Nedir?
Bölüm dışı seçmeli dersin ne olduğunu, bölüm içi seçmeliden farkını ve mezuniyet için kaç ders/AKTS gerektiğinin neden programa göre değiştiğini öğrenin.
Bölüm dışı seçmeli ders, kendi bölümünün ana ders havuzu dışında başka bir akademik birim tarafından açılan ve programının izin verdiği ölçüde seçmeli olarak alabileceğin derstir.
Ama burada önemli bir ayrıntı var: “başka bölümden istediğim herhangi bir dersi alırsam otomatik olarak bölüm dışı seçmeli sayılır” diye genel bir kural yoktur. Hangi derslerin kabul edildiği ve mezuniyet için kaç AKTS gerektiği programa göre değişebilir.
Bölüm içi seçmeli ile farkı ne?
Bölüm içi seçmeli ders, kendi bölümünün veya kendi programının belirlediği seçmeli havuzdan alınır. Bölüm dışı seçmeli ise başka bölüm veya akademik birimlerin açtığı derslerden gelir.
Örneğin Hacettepe İstatistik Bölümü, alan dışı seçmeli dersleri öğrencinin kayıtlı olduğu öğretim programında yer almayıp farklı akademik birimler tarafından açılmış dersler olarak tanımlıyor.
Bu ayrım mezuniyet kontrolünde önemlidir. Toplam AKTS’n yeterli görünse bile programın ayrıca “en az X AKTS alan içi” ve “en az Y AKTS alan dışı” şartı varsa doğru dağılımı tamamlaman gerekir.
Her bölümde aynı sayıda bölüm dışı seçmeli mi alınır?
Hayır.
Hacettepe’de farklı programlara bakıldığında bölüm dışı seçmelilerin oranı ve kuralları aynı değildir. Örneğin İstatistik Bölümünün güncel bilgilendirmesinde 2022 ve sonrası girişli öğrenciler için en az 8 AKTS alan dışı seçmeli öngörülürken, başka programlarda 12 AKTS, 20 AKTS veya farklı sınırlar görülebilir.
Bazı bölümler ayrıca hangi tür derslerin bölüm dışı seçmeli sayılabileceğine ilişkin ek koşullar koyabilir. Bu nedenle başka bir bölümdeki arkadaşının mezuniyet kuralını kendi müfredatına uygulama.
En doğru kaynak kendi kayıt yılına ait:
- müfredat,
- AKTS Bilgi Paketi,
- bölümün ders seçim duyurusu,
- gerekiyorsa danışman açıklamasıdır.
SEC kodlu her ders bölüm dışı seçmeli midir?
Her program için otomatik olarak değil.
Üniversite geneline açılan SEC kodlu dersler bölüm dışı/serbest seçmeli ihtiyaçlarında kullanılabilse de, programların kabul ve mezuniyet kuralları farklı olabilir. Bazı bölümler SEC dersleri için adet sınırı koyabilir veya yalnız belirli ders gruplarını kabul edebilir.
Bu yüzden bir dersi yalnız koduna bakarak “mezuniyette kesin sayılır” diye düşünmek yerine kendi müfredatındaki ders türü karşılığını kontrol etmelisin.
Bölüm dışı seçmeli seçerken neye bakmalısın?
Önce mezuniyet için kaç AKTS’ye ihtiyacın olduğunu netleştir. Sonra dersi seçerken şu noktaları kontrol et:
- Ders gerçekten senin programında bölüm dışı seçmeli olarak kabul ediliyor mu?
- Ön koşulu var mı?
- Kontenjanı başka bölüm öğrencilerine açık mı?
- Ders saati zorunlu derslerinle çakışıyor mu?
- Ders dili veya uygulama türü konusunda bölümünün özel kuralı var mı?
Özellikle son iki yılda “ilginç görünen bir ders” seçmekten çok, mezuniyet kategorisini doğru tamamlamak önem kazanır.
Uygun gördüğün bölüm dışı seçmelileri gerekli.tr Program üzerinde farklı planlara ekleyerek zorunlu derslerinle saat açısından karşılaştırabilirsin; dersin mezuniyet kategorisinde nasıl sayılacağı için ise kendi müfredatını esas almalısın.
Kaynaklar: