AI ile Ders Notu Özetlerken Hangi Bilgiler Paylaşılmamalı?

Yapay zekâya ders notu özetletirken kişisel bilgileri, üçüncü kişilere ait özel verileri, erişim şifrelerini ve paylaşma yetkiniz olmayan ders materyallerini yüklemeyin. Çoğu zaman konuyu özetlemek için tüm PDF'yi veya ekran görüntüsünü paylaşmanız gerekmez. Yalnız gerekli konu bölümünü seçip hassas ayrıntıları çıkarmak daha güvenli bir yöntemdir.

Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), üretken yapay zekâ uygulamalarında yalnız ihtiyaç duyulan bilgilerin paylaşılmasını, gizlilik ayarlarının gözden geçirilmesini ve özellikle sağlık, finans ve benzeri hassas veriler konusunda dikkatli olunmasını öneriyor.

Hangi bilgiler özellikle çıkarılmalı?

• Kimlik ve iletişim verileri: T.C. kimlik numarası, öğrenci numarasıyla birlikte kimliği belirleyen bilgiler, kişisel telefon, ev adresi, kişisel e-posta, imza, kimlik kartı fotoğrafı.
• Hesap ve erişim bilgileri: BİLSİS veya üniversite sistemlerinin kullanıcı adı-parolaları, tek kullanımlık giriş kodları, QR giriş kodları, davet anahtarları ve özel ders bağlantıları.
• Sınıf arkadaşlarına ait veriler: Not listeleri, devamsızlık çizelgeleri, sınıf iletişim listeleri, öğrencilerin özel mesajları, isimle ilişkilendirilmiş performans değerlendirmeleri.
• Hassas belgeler: Sağlık raporu, engellilik bilgisi, psikolojik danışmanlık notu, maddi durum veya burs belgeleri, disiplin dosyaları.
• Gizli veya izin gerektiren materyaller: Henüz yayımlanmamış sınav soruları, dersin erişimi sınırlı cevap anahtarları, araştırma katılımcılarının verileri ve öğretim elemanının dışarı aktarılmasını yasakladığı içerikler.

Yalnız ad-soyadı karalamak her zaman yeterli değildir. Küçük bir gruptaki notlar, ders kodu, tarih ve başka ayrıntılar bir araya geldiğinde kişinin kim olduğu anlaşılabilir. PDF dosyalarının üstbilgi, yorum, ek sayfa ve görünmeyen metin katmanlarını da kontrol edin.

Hocanın gönderdiği PDF'yi doğrudan yüklemek doğru mu?

Her durumda değil. Öğretim elemanının slaytları ders içinde paylaşmış olması, dosyayı üçüncü taraf bir yapay zekâ servisine aktarma izni verdiği anlamına gelmeyebilir. Özellikle telif hakkı, lisans, kişisel veri veya gizlilik uyarısı bulunan materyaller için dersin kurallarını ve gerekli izni kontrol edin.

Bir slaydın yalnız işlemek istediğiniz kavramlarla ilgili kısa bir bölümünü, özel verileri çıkardıktan sonra özetletmek tam dosyayı yüklemekten farklı bir risk düzeyine sahiptir; ancak kaynak kullanımına ve ders politikasına ilişkin sınırlamalar yine geçerli olabilir.

Hacettepe Üniversitesi'nin Üretken Yapay Zekâ Kullanım Politikası, öğrencilerin yapay zekâyı kurumun ve dersin kurallarına uygun kullanmasını; üretilen bilgilerin doğruluğunu bağımsız kaynaklarla kontrol etmesini bekliyor. Bu, her ders notunun sınırsız biçimde yüklenebileceğine ilişkin bir izin değildir.

Güvenli biçimde nasıl özet hazırlayabilirsiniz?

Önce ders notunun dışarı aktarılmasına izin verilip verilmediğini değerlendirin. Ardından:

1. İşlemeniz gereken sayfaları veya kısa bölümü ayırın; gereksiz ekleri silin.
2. Öğrenci isimleri, kimlik bilgileri, notlar, şifreler ve özel yazışmalar gibi alanları çıkarın. Mümkünse gizleme yerine veriyi dosyadan gerçekten kaldırın.
3. Kullanacağınız servisin gizlilik politikasını ve veri kontrollerini inceleyin. Geçmişi kapatmak veya bir gizlilik ayarını açmak, her verinin otomatik olarak risksiz hâle geldiği anlamına gelmez.
4. Yüklemek yerine mümkünse kendi oluşturduğunuz kısa, kimliksiz ders notunu kullanın.
5. AI özetini asıl kaynakla karşılaştırın. Özellikle formüller, tanımlar, tarih ve istisnalar atlanmış olabilir.

Örneğin tüm sınıfın sınav puanlarını içeren bir dosyada yalnız ortalama ve standart sapma kavramlarını çalışacaksanız gerçek öğrenci listesini yüklemeyin; aynı hesaplama türünü kurgusal sayılarla açıklatabilirsiniz.

Kaynaklar: KVKK – Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi · Hacettepe Üniversitesi – Eğitim ve Öğretim Süreçlerinde Üretken Yapay Zekâ Kullanım Politikası