Yemekhaneden Sonra Hâlâ Aç Kalan Öğrenci Bütçesini Nasıl Korur?
Yemekhane sonrası tekrar yemek söylemek yerine ucuz ve tok tutan tamamlayıcılarla bütçeyi koruyun. Evden taşınabilir seçenekleri ve haftalık planı görün.
Yemekhaneden çıktıktan bir-iki saat sonra yeniden acıkıyorsanız bütçeyi en çok bozan şey genellikle açlığın kendisi değil, her seferinde plansız biçimde ikinci bir hazır öğün satın almak olur. Daha ucuz çözüm, yemekhaneyi ana öğün olarak bırakıp çantanızda veya evde küçük bir “tamamlama öğünü” hazır tutmaktır.
Amaç ikinci kez yemek yemek değil; eksik kalan enerji ve tokluğu düşük maliyetle tamamlamaktır.
Önce neyin eksik kaldığını fark edin
Yemekhane menüsü o gün çorba + makarna/pilav + daha hafif bir ana yemek şeklindeyse kısa sürede yeniden acıkmanız şaşırtıcı değildir.
Tokluğu artırmak için tamamlayıcıda özellikle şu üç gruptan en az ikisini bir araya getirmek işe yarar:
- protein kaynağı,
- lifli/tam tahıllı karbonhidrat,
- sebze veya meyve.
Sağlık Bakanlığının Türkiye Beslenme Rehberi, kuru baklagilleri önemli bir protein kaynağı olarak; tam tahılları da dengeli beslenmenin temel gruplarından biri olarak ele alır.
Bu nedenle “yemekten sonra gofret alayım” ile “bir ayran + muz” veya “yoğurt + yulaf” aynı bütçe ve tokluk etkisini yaratmaz.
En ucuz çözüm: çantada ikinci öğün değil, tamamlayıcı taşıyın
Kolay taşınabilecek örnekler:
- muz + süt/ayran,
- yoğurt + yulaf,
- haşlanmış yumurta + ekmek,
- peynirli küçük sandviç,
- leblebi + meyve,
- evden hazırlanmış mercimek/nohut salatası,
- kefir + meyve,
- fıstık ezmeli veya tahinli küçük ekmek.
Bunların hepsini aynı anda almak gerekmez. Amaç yemekhane sonrasında sizi tekrar sipariş vermekten kurtaracak tek bir varsayılan seçenek belirlemektir.
Örneğin haftanın çoğu günü çantaya muz ve küçük ayran koymak bile her gün kantinden rastgele atıştırmalık almaktan daha kontrol edilebilir olabilir.
“Ucuz” görünen atıştırmalıkları öğün fiyatıyla karşılaştırın
Bütçe hatası çoğu zaman tek ürünün fiyatında değil, gün içinde tekrar tekrar küçük harcama yapılmasındadır.
Örneğin:
- kahve,
- paketli tatlı,
- cips,
- ikinci içecek,
- akşamüstü tost
tek tek makul görünebilir. Fakat aynı gün içinde birkaç tanesi birleştiğinde yemekhane sayesinde yaptığınız tasarruf ortadan kalkabilir.
Bu yüzden haftalık hesabı “öğle yemeği kaç TL?” diye değil, kampüste yemek ve atıştırmaya toplam kaç TL gidiyor? diye yapmak daha anlamlıdır.
Evde bir “acil açlık rafı” oluşturun
Yurtta veya öğrenci evinde hızlı hazırlanabilen birkaç temel ürün tutmak dışarıdan yemek siparişini azaltabilir:
- yumurta,
- yoğurt,
- yulaf,
- bulgur,
- mercimek,
- nohut/fasulye,
- makarna,
- mevsim meyvesi,
- ekmek,
- peynir.
Özellikle kuru baklagiller ile tahılları birlikte kullanmak hem ekonomik hem de doyurucu öğünler oluşturmayı kolaylaştırır.
Buradaki amaç her akşam yemek pişirmek değil. Eve çok aç geldiğinizde “hazır bir şey yok, sipariş vereyim” kararını önleyecek kadar basit seçenek bulundurmaktır.
Haftalık küçük bir sınır, günlük yasaktan daha işe yarayabilir
“Bu hafta kampüste hiçbir şey satın almayacağım” gibi katı bir kural yerine yemekhaneye ek harcamalar için ayrı bir haftalık tutar belirlemek daha gerçekçi olabilir.
Örneğin bütçenizi üç parçaya ayırabilirsiniz:
- yemekhane,
- planlı tamamlayıcılar,
- keyif harcamaları.
Böylece arkadaşlarla kahve içtiğiniz gün bunu “yemek bütçesi bozuldu” diye yorumlamazsınız; harcamanın hangi bölümden çıktığını görürsünüz.
Sürekli aç kalıyorsanız yalnız bütçe sorunu olmayabilir
Yemekhaneden sonra ara sıra acıkmak normaldir. Ancak yeterli miktarda yemenize rağmen sürekli yoğun açlık yaşıyor, belirgin kilo değişimi, halsizlik veya başka sağlık belirtileri fark ediyorsanız meseleyi yalnız “daha ucuz ne yerim?” şeklinde çözmeye çalışmayın.
Üniversitenizin sağlık birimi, aile hekiminiz veya Sağlıklı Hayat Merkezlerindeki beslenme danışmanlığı uygun bir başlangıç noktası olabilir.
Kısacası bütçeyi korumanın en pratik yolu, yemekhaneyi bırakmak değil; yemekhane sonrası pahalı ve plansız ikinci öğünü önceden belirlenmiş ucuz bir tamamlayıcıyla değiştirmektir.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı – Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022