Üniversitede Devam Zorunluluğu Ne Demek? %70 ve %80 Nasıl Hesaplanır?
%70 ve %80 devam zorunluluğunu nasıl hesaplayacağınızı, kaç saat devamsızlık anlamına geldiğini ve Hacettepe'deki teorik/uygulamalı ders farkını öğrenin.
Üniversitede %70 devam zorunluluğu, ilgili ders süresinin en az %70'ine katılman gerektiği; başka bir ifadeyle toplam sürenin en fazla %30'unu kaçırabileceğin anlamına gelir. %80 devam zorunluluğunda ise en az %80 katılım gerekir ve teorik olarak en fazla %20 devamsızlık yapılabilir.
Fakat bu oranlar bütün üniversitelerde ve bütün ders türlerinde aynı değildir. Teorik ders, laboratuvar, uygulama, staj veya hazırlık için farklı devam kuralları olabilir. Önce kendi üniversitenin güncel yönetmeliğini ve dersin uygulama esaslarını kontrol etmelisin.
%70 ve %80 devam zorunluluğu nasıl hesaplanır?
Temel hesap:
Toplam ders süresi × zorunlu devam oranı = katılman gereken en az süre
Örnekler:
| Toplam ders süresi | %70 devamda en az katılım | %70 devamda en fazla devamsızlık | %80 devamda en az katılım | %80 devamda en fazla devamsızlık |
|---|---|---|---|---|
| 30 saat | 21 saat | 9 saat | 24 saat | 6 saat |
| 40 saat | 28 saat | 12 saat | 32 saat | 8 saat |
| 60 saat | 42 saat | 18 saat | 48 saat | 12 saat |
Bu tablo matematiksel hesabı gösterir. Gerçek yoklama ders saati, oturum veya uygulama saati üzerinden tutulabilir. Toplam süre oranla tam bölünmüyorsa "yarım saati aşağı yuvarlarım" gibi kendi başına bir yuvarlama yapmak yerine üniversitenin nasıl kayıt tuttuğunu esas al.
"%30 devamsızlık hakkım var" demek doğru mu?
Günlük dilde kullanılabilir ama bu ifadeyi garanti edilmiş izin gibi düşünmek risklidir. Asıl kural, dönem sonunda gerekli devam oranını sağlamaktır.
Örneğin %70 devam şartı bulunan bir derste sınırı tamamen doldurduysan sonraki tek bir yoklama devam koşulunu kaybetmene neden olabilir. İptal edilen dersler, telafi dersleri veya saat bazlı yoklama da toplam hesabı değiştirebilir.
Bu yüzden devamsızlığı "kullanılması gereken hak" gibi değil, aşılmaması gereken üst sınır olarak görmek daha güvenlidir.
Hacettepe'de %70 devam zorunluluğu nasıl uygulanıyor?
Hacettepe Üniversitesi'nin 2025-2026 güz yarıyılından itibaren uygulanan Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinde teorik ve uygulamalı dersler ayrı düzenleniyor:
- Teorik saatlerde: toplam saatlerin %30'undan fazlasına katılmayan öğrenci devam koşulunu kaybeder. Bu, en az %70 devam anlamına gelir.
- Uygulama saatlerinde: toplam saatlerin %20'sinden fazlasına katılmayan öğrenci devam koşulunu kaybeder. Bu da en az %80 devam anlamına gelir.
Yönetmelikte bu hesap mazeretler de dahil olmak üzere düzenlenmiştir. Yani sağlık raporu veya başka bir mazeretin devamsızlığı otomatik olarak yok sayacağını varsaymamak gerekir.
Devam koşulunu sağlayamayan öğrenci ilgili dersin genel ve bütünleme sınavına alınmaz. Hacettepe not sisteminde bu durum F1 ile gösterilir.
Elektronik devam altyapısı kullanılan derslerde, öğrencinin devam koşulunu sağlayıp sağlamadığı bilgisine BİLSİS üzerinden erişim sağlanabilir.
Teorik ve uygulama saati birlikte olan derste ne olur?
Dersin hem teorik hem uygulamalı kısmı varsa iki bölümü tek bir yüzdeye indirgemek yanıltıcı olabilir. Hacettepe'nin genel kuralında teorik saat için %70, uygulama saati için %80 devam eşiği bulunduğu için dersin haftalık saat dağılımını ayrıca kontrol etmek gerekir.
Örneğin "bu ders haftada dört saat, toplamda şu kadar devamsızlık yapabilirim" hesabı yapmadan önce bu dört saatin kaçının teorik, kaçının uygulama olduğunu bilmelisin.
Dersi tekrar alırsam devam zorunluluğu var mı?
Hacettepe'nin güncel yönetmeliğine göre, tekrarlanan teorik bir derste önceki yarıyılda devam koşulu yerine getirilmişse yeniden devam zorunluluğu aranmaz.
Bu hükmü uygulamalı derslere otomatik olarak taşımamak gerekir. Dersin yapısını ve kendi devam durumunu BİLSİS ile ilgili ders sorumlusunun duyurularından kontrol et.
Kısacası %70 devam zorunluluğu "derslerin yüzde 30'una hiç düşünmeden girmeyebilirim" demek değildir. Oran, dönem boyunca korunması gereken minimum katılım düzeyini ifade eder; gerçek sonuç üniversitenin ders türüne göre uyguladığı güncel kurala bağlıdır.
Kaynak: Hacettepe Üniversitesi – Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği