Kredi ile AKTS Arasındaki Fark GANO’yu Etkiler mi?
Ders kredisi ile AKTS neden farklıdır ve bu fark GANO hesabını nasıl etkiler? Hacettepe’de kullanılan ağırlığı örnek hesapla anlayın.
Kredi ile AKTS Arasındaki Fark GANO’yu Etkiler mi?
Evet, ortalama hesabında hangi kredi türünün ağırlık olarak kullanıldığı GANO sonucunu değiştirebilir. Çünkü ulusal kredi ile AKTS aynı şeyi ölçmez ve bir dersin bu iki değeri farklı olabilir.
Hacettepe’de güncel öğrenci kılavuzlarında yarıyıl ve genel akademik ortalamanın derslerin AKTS kredileri ağırlık alınarak hesaplandığı açıklanıyor. Bu nedenle güncel sistemde bir dersin GANO üzerindeki ağırlığını anlamaya çalışırken yalnız dersin haftalık saatine veya ulusal kredi değerine bakmak yanıltıcı olabilir.
Kredi ile AKTS arasındaki fark nedir?
Ulusal kredi daha çok dersin haftalık teorik ve uygulamalı saat yapısıyla ilişkilidir. Örneğin haftada üç saat teorik yapılan bir dersin ulusal kredisi buna göre belirlenebilir.
AKTS ise öğrencinin ders için harcadığı toplam iş yükünü esas alır. Hacettepe yönetmeliğinde bir dersin AKTS kredisi, toplam iş yükünün 30 saate bölünmesiyle hesaplanır.
Bu iş yükünün içinde yalnız sınıfta geçirilen süre değil; ders çalışma, ödev, proje, laboratuvar, sınava hazırlık ve benzeri çalışmalar da bulunabilir.
Bu yüzden iki dersin ulusal kredisi aynı olduğu hâlde AKTS değerleri farklı olabilir.
AKTS yüksekse ders GANO’yu daha fazla mı etkiler?
AKTS'nin ağırlık olarak kullanıldığı hesapta evet.
Bir dersin ağırlıklı puanı kabaca şu mantıkla oluşur:
Dersin AKTS'si × harf notunun katsayısı
Ardından tüm derslerin ağırlıklı puanları toplanır ve toplam AKTS'ye bölünür.
Bu yüzden 8 AKTS'lik bir dersten aldığın not, 2 AKTS'lik bir dersten aldığın nota göre ortalamayı daha güçlü hareket ettirir.
Bu etki hem olumlu hem olumsuz çalışır. Yüksek AKTS'li dersten yüksek not almak GANO'yu daha fazla yukarı çekebilir; düşük not almak da daha fazla aşağı çekebilir.
Kredi ile hesaplansa sonuç neden farklı olur?
İki ders düşünelim:
| Ders | Ulusal kredi | AKTS | Harf notu | Katsayı |
|---|---|---|---|---|
| Ders A | 3 | 6 | A1 | 4,00 |
| Ders B | 4 | 3 | C3 | 2,00 |
AKTS ağırlığıyla hesaplandığında:
(6 × 4,00 + 3 × 2,00) / 9 = 3,33
Aynı notları ulusal kredi ağırlığıyla hesaplarsan:
(3 × 4,00 + 4 × 2,00) / 7 = 2,86
Notlar hiç değişmediği hâlde sonuç ciddi biçimde farklılaştı. Bunun nedeni iki kredi türünün derslere farklı ağırlık vermesi.
Dolayısıyla internette gördüğün herhangi bir GANO hesaplama formülünde ilk kontrol etmen gereken şey, hesaplayıcının hangi kredi türünü kullandığıdır.
Hacettepe yönetmeliğinde neden bazen sadece “kredi” yazıyor?
Hacettepe’nin 30 Temmuz 2025 tarihli Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği, AKTS ile ulusal krediyi ayrı ayrı tanımlıyor. Akademik ortalama maddesinde ise daha genel biçimde “dersin kredisi” ifadesi kullanılıyor.
Aynı yönetmelikte “ulusal krediye tabi öğrenciler” için ayrıca geçiş hükümlerinin bulunması, eski kredi sistemine tabi öğrenciler ile AKTS esaslı öğrencilerin aynı durumda olmadığını gösteriyor.
Hacettepe’nin öğrenci kılavuzlarında ise YANO ve GANO hesabı açıkça AKTS toplamı üzerinden anlatılıyor.
Bu nedenle kendi hesabını yaparken en güvenli referans, transkriptinde ve tabi olduğun öğrenci sisteminde kullanılan kredi yapısıdır.
Transkriptte hem kredi hem AKTS varsa hangisini girmeliyim?
GANO tahmini yapıyorsan, Hacettepe’nin güncel AKTS esaslı hesaplama mantığında AKTS değerini kullanmalısın.
Özellikle farklı derslerin AKTS değerleri birbirinden belirgin biçimde farklıysa yanlış sütunu kullanmak sonuçta ciddi sapma oluşturabilir.
Hedeflediğin harf notlarının ortalamanı ne kadar değiştireceğini görmek için derslerin AKTS değerlerini gerekli.tr GPA aracına girerek farklı senaryoları karşılaştırabilirsin.
Resmî GANO değerin için ise her zaman BİLSİS ve transkriptindeki sonucu esas al.
Kaynaklar:
Hacettepe Üniversitesi ÖİDB – Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği
Hacettepe Üniversitesi Öğrenci Kılavuzu – AKTS ve akademik ortalama açıklamaları