AKTS ile GANO Hesaplanır mı?
AKTS'nin GANO hesaplamasındaki rolünü, derslerin neden eşit ağırlıkta olmadığını ve Hacettepe’de ortalamanın nasıl hesaplandığını örnekle öğrenin.
Hacettepe'de AKTS, not ortalaması hesaplanırken dersin ağırlığını belirleyen unsurdur. Bu yüzden 8 AKTS'lik bir ders ile 2 AKTS'lik bir ders aynı harf notunu alsanız bile GANO'yu aynı ölçüde etkilemez. AKTS'si yüksek dersin etkisi daha büyüktür.
Temel mantık şöyledir:
Dersin ağırlıklı puanı = AKTS × harf notu katsayısı
Daha sonra bütün derslerin ağırlıklı puanları toplanır ve toplam AKTS'ye bölünür.
Basit bir GANO örneği
İki ders aldığınızı düşünelim:
- 6 AKTS'lik dersten B2 aldınız: katsayı 3,00
- 3 AKTS'lik dersten A1 aldınız: katsayı 4,00
Ağırlıklı puanlar:
- 6 × 3,00 = 18
- 3 × 4,00 = 12
Toplam ağırlıklı puan 30, toplam AKTS 9 olur.
Ortalama = 30 / 9 = 3,33
Buradan görüldüğü gibi iki dersin harf notunun basit aritmetik ortalamasını almak doğru değildir. Çünkü derslerin AKTS ağırlıkları farklıdır.
AKTS ile yerel kredi aynı şey mi?
Hayır. Hacettepe'nin güncel yönetmeliğinde hem AKTS hem de ulusal kredi ayrı kavramlar olarak tanımlanıyor. AKTS, öğrencinin ders için harcadığı toplam iş yüküne dayanan Avrupa Kredi Transfer Sistemi değeridir; ulusal kredi ise dersin teorik ve uygulama saatleriyle ilişkilidir.
Öğrenciler açısından kafa karışıklığı genellikle transkriptte iki kredi türünün birlikte görünmesinden kaynaklanıyor. Hacettepe'nin öğrenci kılavuzlarında akademik ortalama hesabı açık biçimde AKTS kredileriyle ağırlıklandırma üzerinden anlatılıyor. Güncel 2025 Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği de akademik ortalamayı dersin kredisi ile not katsayısının çarpımına dayanan ağırlıklı formülle tanımlıyor.
Bir dersin AKTS'si yüksekse ortalamayı daha çok mu etkiler?
Evet. Aynı harf notu katsayısında AKTS arttıkça dersin GANO üzerindeki ağırlığı da artar.
Bu nedenle 10 AKTS'lik bir dersten alınan düşük not, 2 AKTS'lik bir dersten alınan düşük nota göre ortalamayı daha fazla aşağı çekebilir. Tersi de geçerlidir: yüksek AKTS'li bir dersten alınan güçlü not, ortalamayı daha fazla yukarı taşır.
Bu ayrım özellikle "bir dersi tekrar alsam GANO'm ne kadar yükselir?" gibi sorularda önemlidir. Sadece eski ve yeni harf notuna değil, dersin AKTS değerine de bakmak gerekir.
Farklı harf notlarını ve AKTS değerlerini tek tek hesaplamak yerine gerekli.tr GPA aracında derslerinizi girerek farklı not senaryolarının dönem ortalamanızı ve GANO'nuzu nasıl değiştirdiğini karşılaştırabilirsiniz.
Tekrar edilen derste hangi not hesaba katılır?
Hacettepe'nin güncel yönetmeliğine göre akademik ortalama hesaplanırken programdaki derslerden alınan son notlar esas alınır. Başarılı bir dersi ortalama yükseltmek için tekrar aldığınızda da en son alınan not geçerlidir.
Dolayısıyla tekrar dersinin etkisini hesaplarken eski notu sonsuza kadar ortalamada tutup yeni notu ayrıca eklemek doğru değildir; hesaplama üniversitenin tekrar kuralına göre yapılmalıdır.
Kaynaklar: Hacettepe Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği · Hacettepe öğrenci kılavuzu – AKTS ve akademik ortalama açıklamaları