İkinci El Telefon Alırken IMEI Kontrolü Nasıl Yapılır?
İkinci el telefon almadan önce IMEI numarasını nasıl bulacağınızı, e-Devlet'te neyi sorgulamanız gerektiğini ve klon/kayıt dışı cihaz riskini nasıl azaltacağınızı anlatıyoruz.
İkinci el telefonu satın almadan önce cihazın IMEI numarasını telefonun kendisinden öğrenip e-Devlet'teki BTK IMEI Sorgulama hizmetinde kontrol edin. Sadece satıcının gönderdiği ekran görüntüsüne veya kutu üzerindeki numaraya güvenmeyin.
Telefonun arama ekranına *#06# yazarak 15 haneli IMEI numarasını görebilirsiniz. Çift SIM/eSIM destekli cihazlarda birden fazla IMEI bulunabileceği için cihazda görünen tüm IMEI'leri kontrol etmek daha güvenlidir.
e-Devlet IMEI sorgulamasında neye bakılır?
BTK'nın e-Devlet hizmeti, IMEI üzerinden cihazın yasal yollarla ithal edilip edilmediği ve kayıp/çalıntı durumunu sorgulamanıza imkân verir.
Satın almadan önce sonuç ekranında özellikle şu risklere dikkat edin:
- cihazın kayıt dışı görünmesi,
- kayıp/çalıntı kaydı,
- elektronik kimlik bilgisinin değiştirilmiş yani klonlanmış olduğuna ilişkin uyarı,
- model/marka bilgisinin elinizdeki cihazla uyuşmaması.
Sorgu sonucu temiz görünse bile IMEI'yi telefonun ayarlar ekranı, kutu ve varsa fatura üzerindeki numaralarla karşılaştırın. Numaranın yalnızca bir yerde farklı olması, cihazın geçmişi hakkında ek kontrol yapmanız gerektiğini gösterir.
Yurt dışından getirilmiş telefonda ayrıca dikkat
BTK'nın Merkezi Cihaz Kayıt Sistemi açıklamalarına göre yolcu beraberinde yurt dışından getirilen cihazların kayıt işlemleri kişiye bağlı kurallara tabidir. Kayıt hakkının başka bir kişiye devredilmesi mümkün değildir ve kayıtlı cihaz, ilgili kullanım kısıtları nedeniyle ikinci el alıcı için yurt içi faturalı cihaz kadar sorunsuz olmayabilir.
Bu nedenle satıcı “pasaport kayıtlı, hiçbir sorun olmaz” diyorsa yalnız IMEI'nin kayıtlı görünmesine bakmayın. Cihazın kayıt şeklinin sizin hattınızla kullanım açısından kısıt oluşturup oluşturmadığını da teyit edin.
Klon IMEI neden önemlidir?
BTK, elektronik kimlik bilgisi değiştirilmiş cihazların haberleşmeye kapatılabildiğini ve gerçek cihaz sahibinin belirli şartlarda cihazı tek bir GSM hattıyla eşleştirerek kullanabildiğini belirtiyor.
Bu, ikinci el alıcı açısından önemli bir uyarıdır: “şu an şebeke çekiyor” demek cihazın gelecekte sorunsuz kalacağını garanti etmez.
IMEI sorgusunda klonlama uyarısı varsa satın alma işlemine devam etmeden önce cihazın neden bu durumda olduğunu açıklığa kavuşturun. Satıcının “her telefonda böyle oluyor” gibi belgesiz açıklaması yeterli değildir.
Satın alırken yalnız IMEI değil, satış kanıtını da saklayın
Özellikle bireysel satıcıdan alımda ödemenin açıklamasına cihazın marka/model ve mümkünse IMEI bilgisini yazmak, yazılı satış mesajlarını saklamak ve varsa fatura/garanti belgesini teslim almak sonradan çıkabilecek uyuşmazlıklarda işe yarar.
Mağazadan veya ticari satıcıdan alınan kayıt dışı cihazlar açısından BTK, bu cihazların tüketici mevzuatı kapsamında ayıplı mal olarak değerlendirilebileceğini belirtiyor. Bireysel ikinci el satışlarda ise hukuki durum somut olaya göre değişebilir.
Satın almadan önce 2 dakikalık kontrol
Telefon elinizdeyken şu sırayı izleyin:
*#06#ile IMEI'yi açın.- Birden fazla IMEI varsa hepsini not edin.
- e-Devlet BTK IMEI Sorgulama hizmetinde tek tek kontrol edin.
- Sonuçtaki marka/model ile cihazı karşılaştırın.
- Kayıt dışı, kayıp/çalıntı veya klon uyarısı varsa ödeme yapmayın.
- Kutu ve faturadaki IMEI'leri cihazla karşılaştırın.
- Satışa ilişkin yazılı kanıtı ve ödeme kaydını saklayın.
Kaynaklar: