Hazırlık Öğrencisi Staj Yapabilir mi?
Hazırlık okurken zorunlu veya gönüllü staj yapılıp yapılamayacağını, stajın bölüme sayılması ve sigorta açısından hangi ayrımların önemli olduğunu öğrenin.
Evet, hazırlık öğrencisinin staj yapması mümkün olabilir; ancak hazırlıkta olmak tek başına stajın bölümündeki zorunlu staj yerine sayılacağı anlamına gelmez. Asıl ayrım, yapacağın çalışmanın bölüm tarafından tanınan zorunlu staj mı, üniversitenin onayladığı gönüllü staj mı, yoksa doğrudan bir işveren yanında çalışma mı olduğudur.
Bu yüzden bir şirket “hazırlık öğrencisi de kabul ediyoruz” dese bile, stajın akademik olarak sayılması ve sigorta işlemlerinin kim tarafından yapılacağı ayrıca kontrol edilmelidir.
Zorunlu stajı hazırlıkta yapabilir misin?
Bölümündeki zorunlu staj için programın staj yönergesi belirleyicidir. Bazı bölümlerde staja başlayabilmek için belirli bir sınıfa geçmiş olmak, belli dersleri tamamlamak veya belirli AKTS koşullarını sağlamak gerekebilir.
Hazırlık öğrencisi henüz bölüm derslerine başlamadığı için bu koşulları karşılamıyorsa, yazın yaptığı çalışma mesleki açıdan faydalı olsa bile zorunlu stajına sayılmayabilir.
Bu nedenle şirket bulmadan önce şu üç şeyi kontrol etmek daha doğru olur:
- Bölüm staj yönergesinde sınıf veya ders ön koşulu var mı?
- Staja başlamadan önce bölüm/fakülte onayı gerekiyor mu?
- Üniversite sigorta girişini hangi tür stajlar için yapıyor?
Gönüllü staj yapabilir misin?
Bir şirket hazırlık öğrencisini gönüllü stajyer olarak kabul edebilir. Fakat “gönüllü staj” ifadesi sigortanın otomatik olarak üniversite tarafından karşılanacağı anlamına gelmez.
SGK, yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler için iş kazası ve meslek hastalığı sigortasına ilişkin özel hükümler uyguluyor. Ancak senin yapacağın stajın bu kapsama girip girmediği, üniversitenin stajı resmen onaylayıp onaylamadığı ve sigorta bildirimini kimin yapacağı başlamadan önce netleşmelidir.
Şirket “sigortanı okul yapacak” diyorsa bunu yalnız şirketin sözüyle kabul etme; öğrenci işleri, fakülte veya staj koordinatörlüğünden kendi durumun için teyit al.
Hazırlıkta staj bulmak mantıklı mı?
Zorunlu staja sayılmasa bile hazırlık yılı, özellikle yazılım, veri, tasarım, finans veya iletişim gibi alanlarda erken deneyim kazanmak için değerlendirilebilir. Fakat ilk deneyimin mutlaka “staj” adını taşıması gerekmez.
Hazırlıkta henüz bölüm bilgisi sınırlıysa şu seçenekler de daha gerçekçi olabilir:
- kısa süreli gönüllü ekip çalışmaları,
- öğrenci kulübü projeleri,
- açık kaynak projeleri,
- temel portföy çalışmaları,
- part-time işler,
- şirketlerin birinci sınıf öncesine açık eğitim veya aday programları.
Bunlar daha sonra staj başvurusunda gösterebileceğin somut işler üretmeni sağlayabilir.
Özetle, hazırlık öğrencisi staj yapabilir; fakat “şirket beni kabul etti” ile “bu çalışma üniversitedeki zorunlu stajıma sayılır ve sigortam okul tarafından yapılır” aynı şey değildir. Başlamadan önce bölümünün staj koşullarını ve sigorta sürecini ayrı ayrı doğrula.
Kaynak: Sosyal Güvenlik Kurumu – Çalışan Çocukların Sigortalılığı