Hacettepe’de Ucuza Ders Kitabı Nereden Bulunur?

Hacettepe’de bir ders kitabını en ucuza bulmanın ilk adımı çoğu zaman satın almamak. Kitabı önce Hacettepe Kütüphaneleri kataloğunda ve elektronik kaynaklarda ara. Basılı kopya varsa ödünç alabilir, e-kitap erişimi varsa Hacettepe hesabınla kullanabilirsin. Satın alman gerçekten gerekiyorsa ikinci el öğrenci ilanları ve ikinci el kitap platformları yeni baskıya göre daha ekonomik olabilir.

Özellikle dönem başında hocanın kaynak listesinde gördüğün her kitabı hemen sipariş etmek gereksiz masrafa yol açabilir. Bazı kitaplar yalnız birkaç bölüm için kullanılır, bazıları kütüphanede bulunur, bazı derslerde ise öğretim elemanının notları ana kaynak haline gelir.

Önce Hacettepe Kütüphanesinde ara

Hacettepe lisans öğrencileri kütüphaneden 10 kitabı 30 gün süreyle ödünç alabiliyor. Kaynak başka bir kullanıcı tarafından ayırtılmamışsa süre iki kez uzatılabiliyor.

Bu yüzden 1.000-2.000 TL vermeyi düşündüğün bir kitabı önce kütüphane kataloğunda aramak ciddi fark yaratabilir.

Ararken yalnız Türkçe kitap adına bakma. Özellikle mühendislik, istatistik, matematik, sağlık bilimleri ve sosyal bilimlerde kaynak listesinde:

• kitabın İngilizce adı,
• yazar soyadı,
• ISBN,
• farklı baskı

ile tekrar arama yapmak işe yarayabilir.

Kitap başka bir öğrencideyse kütüphane sistemindeki ayırtma imkânını da kontrol et.

“Rezerv kitap” ne işe yarıyor?

Bazı yoğun kullanılan kaynaklar normal biçimde haftalarca ödünç verilmek yerine rezerv kaynak olarak tutulabiliyor.

Hacettepe Kütüphanelerinin güncel kurallarına göre lisans öğrencileri üç rezerv kitabı üç saat süreyle kullanabiliyor. Bu kitaplar özellikle bir ödev, haftalık okuma veya sınav öncesi belirli bölümlere bakmak için iş görebilir.

Yani kitap sürekli sende kalmayacak olsa bile ihtiyacın olan bölümü çalışmak için satın alma zorunluluğunu azaltabilir.

E-kitap erişimini mutlaka kontrol et

Hacettepe Kütüphaneleri çok sayıda elektronik veri tabanına abone.

Güncel e-kaynak listesinde örneğin:

• Ebook Central,
• EBSCO E-Books,
• Elsevier E-Books,
• Cambridge Books Online,
• farklı alanlara özel tam metin koleksiyonları

bulunuyor.

Aradığın kitabın birebir elektronik sürümü her zaman olmayabilir. Ancak aynı konuya ait başka bir güçlü ders kitabına ücretsiz erişebilirsin.

Hacettepe e-posta hesabı bulunan kullanıcılar, kütüphanenin erişim koşullarını takip ederek birçok elektronik kaynağa kampüs dışından da ulaşabiliyor.

Bu özellikle “kitabın tamamını fiziksel olarak taşımam gerekmiyor, yalnız çalışmak istiyorum” diyorsan en ekonomik seçeneklerden biri.

İkinci el kitabı nereden bulabilirsin?

Kütüphanede yoksa veya kitabın sürekli elinin altında olmasını istiyorsan ikinci ele bak.

En iyi ihtimal çoğu zaman aynı dersi daha önce almış bir öğrencidir. Çünkü elindeki kitap:

• tam olarak hocanın kullandığı baskı olabilir,
• dersin hangi bölümlerinin işlendiğini biliyor olabilir,
• yanında yardımcı kaynak veya kendi notlarını da verebilir,
• kargo beklemeden kampüste teslim edebilir.

Bölüm ve sınıf grupları, öğrenci toplulukları veya arkadaş çevresi bu nedenle ilk kontrol edilecek yerlerden.

Daha sonra ikinci el kitap sitelerinde ve genel ikinci el satış platformlarında kitabın:

• tam adını,
• yazarını,
• baskı numarasını,
• ISBN’sini

arayabilirsin.

Sadece kapak fotoğrafına bakarak satın alma. Aynı kitabın eski baskısı ile yeni baskısı arasında bölüm sırası, soru numaraları veya içerik değişmiş olabilir.

Eski baskı almak mantıklı mı?

Derse göre değişir.

Temel matematik, olasılık veya klasik kuramsal derslerde bir önceki baskı çoğu zaman önemli ölçüde benzer olabilir. Ancak bu otomatik olarak “eski baskı her zaman yeterlidir” anlamına gelmez.

Satın almadan önce:

1. hocanın istediği baskıyı kontrol et,
2. içindekiler kısmını karşılaştır,
3. ödevlerin kitaptaki soru numaralarına göre verilip verilmediğini öğren,
4. varsa dersin ilk haftasında hocaya eski baskının uygun olup olmadığını sor.

Yeni baskının tek farkı sayfa ve soru numaralarıysa ikinci el eski baskı ciddi tasarruf sağlayabilir. İçerik önemli ölçüde değişmişse ucuz diye almak daha sonra ikinci kez kitap satın almana yol açabilir.

Dönem başında hemen kitap almak gerekir mi?

Her zaman değil.

İlk derste kaynakça gösterilmiş olması, listedeki bütün kitapların zorunlu olduğu anlamına gelmez. “Ana ders kitabı”, “yardımcı kaynak” ve “önerilen okuma” birbirinden farklı şeylerdir.

İlk hafta şu üç sorunun cevabını öğren:

• Sınav ve ödevler belirli bir kitaba bağlı mı?
• Kitabın tamamı mı, belirli bölümleri mi kullanılacak?
• Eski baskı kabul ediliyor mu?

Bundan sonra satın almak daha güvenli olur.

Fotokopi en ucuz çözüm mü?

Bir kitabın tamamını izinsiz biçimde çoğaltmak telif açısından sorun yaratabilir. Ucuz kaynak ararken bunu varsayılan çözüm olarak görmek yerine kütüphane, lisanslı e-kitap ve yasal ikinci el seçeneklerini öncelemek daha doğru.

Belirli bir makale, ders notu veya izin verilen bölüm için öğretim elemanının yönlendirdiği materyaller ayrı değerlendirilebilir.

En ekonomik sıra

Bir ders kitabına ihtiyacın olduğunda şu sırayla ilerlemek çoğu durumda gereksiz harcamayı azaltır:

1. Hacettepe Kütüphane kataloğunda ara.
2. Kütüphanenin e-kitap ve veri tabanlarını kontrol et.
3. Rezerv kopya olup olmadığına bak.
4. Dersi daha önce alan öğrencilerden ikinci el sor.
5. İkinci el platformlarda aynı baskıyı ara.
6. Ancak gerçekten gerekiyorsa yeni kitap satın al.

Özellikle pahalı yabancı ders kitaplarında ilk üç adım bazen bütün dönem kitap almadan ilerlemene yetebilir.

Kaynaklar: Hacettepe Üniversitesi Kütüphaneleri – Ödünç Verme · Hacettepe Üniversitesi Kütüphaneleri – Elektronik Kaynaklar · Hacettepe Üniversitesi Kütüphaneleri – Kampüs Dışı Erişim