Hacettepe İstatistik Bölümünde Programlama Dersleri Nasıl?

Hacettepe İstatistik'te programlama müfredatın dışında kalan ek bir beceri değil; lisans programının resmî yapısında bilgisayar programlama alanındaki dersler zorunlu ders grubunun bir parçası olarak tanımlanıyor. Bununla birlikte bölüm bir bilgisayar mühendisliği programı değil. Programlamanın temel amacı, istatistiksel problemleri veri ve bilgisayar araçlarıyla çözebilecek bir altyapı oluşturmak.

Bu ayrım önemli: bölümü seçerken “dört yıl boyunca yazılım geliştirme ağırlıklı bir eğitim alacağım” beklentisi doğru olmaz. Buna karşılık “istatistik okuyacağım, kodlama çok az olacak” demek de güncel programın resmî tanımıyla uyuşmuyor.

Programlama neden istatistik eğitiminin içinde?

Günümüzde gerçek veri setleri elle işlenemeyecek kadar büyük veya karmaşık olabilir. Bir istatistikçinin yalnız yöntemi bilmesi değil, veriyi işleyebilmesi ve analizi bilgisayar ortamında uygulayabilmesi gerekir.

Hacettepe İstatistik Bölümü eğitim amaçlarında bilgisayar bilimleri ve istatistiksel bilgi sistemlerini teknik alanlar arasında sayıyor. Ayrıca öğrencilerin veri madenciliği ve büyük veri kavramlarına hâkim, bilişim teknolojilerini ve paket programları etkili kullanabilen istatistikçiler olarak yetişmesini hedefliyor.

Bu nedenle programlamanın bölümdeki rolü genellikle şu ihtiyaçlarla ilişkilidir:

• veriyi düzenlemek ve dönüştürmek,
• istatistiksel hesaplamaları uygulamak,
• analizleri tekrar üretilebilir hâle getirmek,
• daha büyük veri setleriyle çalışmak,
• istatistiksel modelleri bilgisayar ortamında kurmak.

Dersler yazılım mühendisliği düzeyinde mi?

Hayır; programın ana amacı yazılım mühendisi yetiştirmek değil.

Bilgisayar mühendisliğinde veri yapıları, algoritmalar, işletim sistemleri, yazılım mühendisliği veya sistem programlama gibi konular eğitimin merkezindedir. İstatistik bölümünde ise programlama, matematiksel ve istatistiksel eğitimi uygulayabilmek için kullanılan önemli bir araçtır.

Bu nedenle bir İstatistik öğrencisinin “kod yazabiliyor olması” beklenebilir; fakat yalnız bölüm derslerine dayanarak kapsamlı bir yazılım geliştirici eğitimi aldığını varsaymak doğru değildir.

Hangi programlama dili öğretiliyor?

Burada tek bir dili garanti etmek doğru olmaz.

Bölümün güncel resmî program bilgisi bilgisayar programlamayı zorunlu alan olarak açıkça belirtiyor; ancak öğrencinin tabi olduğu müfredat, açılan dersler ve ders içindeki kullanılan araçlar dönemlere göre değişebilir. İstatistik Bölümünün Sık Sorulan Sorular sayfası da öğrencilerin kendi kayıt dönemlerinde üzerlerine atanmış müfredatı takip etmeleri gerektiğini belirtiyor.

Bu yüzden “Hacettepe İstatistik'te kesin olarak dört yıl boyunca şu dil kullanılır” gibi sabit bir bilgiye güvenmek yerine, kendi BİLSİS müfredatınızdaki ders bilgi paketlerini kontrol etmek daha doğru olur.

Veri analizi veya veri bilimi hedefleyen bir öğrenci için ise derslerden bağımsız olarak Python veya R ile birlikte SQL öğrenmek güçlü bir tamamlayıcıdır. Buradaki amaç yalnız yeni bir dil öğrenmek değil, istatistik derslerinde gördüğünüz yöntemleri gerçek veri üzerinde uygulayabilmektir.

Programlama konusunda bölümden ne beklemeli?

En sağlıklı beklenti şu olabilir:

Bölüm size istatistiksel düşünme ile bilgisayar kullanımını birleştiren bir temel verir; teknik seviyenizin ne kadar ilerleyeceği ise seçtiğiniz derslere ve kendi yaptığınız projelere göre ciddi biçimde değişir.

Programlama derslerini yalnız geçilecek dersler olarak görürseniz mezuniyette temel seviyede kalabilirsiniz. Aynı derslerde öğrendiğiniz yapıları küçük projelere taşırsanız veri analizi, veri bilimi ve benzeri alanlara geçiş çok daha kolay olur.

Örneğin bir regresyon dersinde yalnız sınav sorusu çözmek yerine aynı yöntemi Python veya R ile gerçek bir veri setinde uygulamak; bir veri tabanı konusu gördüğünüzde SQL ile küçük bir analiz projesi hazırlamak akademik bilgi ile iş becerisi arasındaki boşluğu kapatır.

Veri alanına yönelmek isteyen öğrenci ne yapmalı?

Bölümün programlama altyapısını başlangıç noktası olarak kullanıp üç alanı birlikte geliştirmek daha verimlidir:

• istatistik: yöntemi neden kullandığınızı bilmek,
• programlama/veri araçları: yöntemi gerçek veride uygulamak,
• proje ve iletişim: çıkan sonucu anlaşılır biçimde göstermek.

Bu kombinasyon, yalnız çok sayıda programlama dili bilmekten daha değerlidir. Veri analisti veya veri bilimci olmayı hedefleyen bir İstatistik öğrencisinin avantajı, kodu sadece çalıştırmakla kalmayıp çıkan sonucun istatistiksel anlamını da değerlendirebilmesidir.

Kaynaklar:
Hacettepe Üniversitesi BİLSİS – İstatistik Lisans Programı Bilgileri
Hacettepe Üniversitesi İstatistik Bölümü – Amaçlar ve Hedefler
Hacettepe Üniversitesi İstatistik Bölümü – Sık Sorulan Sorular