Deprem Sırasında Laboratuvardaysam Nasıl Tahliye Olmalıyım?
Hacettepe laboratuvarında deprem sırasında kimyasallar, cam malzemeler ve cihazlar varken ne yapmanız gerektiğini ve ne zaman tahliye olacağınızı öğrenin.
Deprem başladığında laboratuvardan sarsıntı devam ederken çıkmaya çalışmayın. Önce bulunduğunuz yerdeki ek tehlikelerden — özellikle korozif kimyasallar, cam malzemeler, devrilebilecek raflar ve cihazlardan — mümkün olduğunca uzaklaşıp baş ve boynunuzu koruyun. Hacettepe Üniversitesi'nin laboratuvar acil müdahale planı da depremde korozif kimyasallardan uzaklaşmayı, yakın bir banko veya masa yanında korunmayı ve sarsıntı bittikten sonra tahliye etmeyi söylüyor.
AFAD'ın kapalı alanlar için temel davranışı da aynı sırayı destekliyor: güvenli bir yerde Çök-Kapan-Tutun, merdivene veya çıkışa koşma ve asansör kullanma.
Sarsıntı devam ederken
Laboratuvarın kapısına yetişmeye çalışmak yerine bulunduğunuz noktadaki en yakın güvenli alana geçin. Camlardan, kimyasal şişelerin bulunduğu raflardan ve düşebilecek ekipmandan uzak durun. Başınızı ve ensenizi koruyun.
Açık alev veya çalışan cihaz varsa AFAD laboratuvarlarda bu tür ekipmanların kapatılmasını öneriyor; ancak bunu yapmak için kimyasalların, camların veya düşebilecek malzemelerin arasından geçmeniz gerekiyorsa kendinizi ek riske sokmayın. Öncelik kişisel güvenliktir.
Sarsıntı bittikten sonra
Sarsıntı sona erdiğinde laboratuvar sorumlusunun ve binanın acil durum planının yönlendirmesini izleyerek tahliye olun. Hacettepe'nin kılavuzu, deprem sonrasında laboratuvar çalışanlarının tahliye edilmesini ve yönetimin bilgilendirilmesini öngörüyor.
Çıkarken:
- asansör kullanmayın,
- belirlenmiş tahliye güzergâhını izleyin,
- kimyasal dökülmesi, yangın, gaz kokusu veya elektrik riski varsa bölgeye yaklaşmayın,
- güvenliyse ve bu konuda yetkin/yetkiliyseniz ilgili enerji veya gaz kaynağının kapatılması için sorumlu personele haber verin,
- binadan çıktıktan sonra belirlenmiş toplanma alanına gidin.
Tahliye sırasında kişisel eşya toplamak için laboratuvara geri dönmeyin.
Kimyasal döküldüyse ne yapmalıyım?
Deprem sonrasında kırılan şişe veya dökülen kimyasal gördüğünüzde maddeyi tanımadan temizlemeye çalışmayın. Hacettepe'nin acil müdahale planı kimyasal dökülmesinde sorumlu kişiye haber verilmesini, diğer kişilerin uzaklaştırılmasını ve dökülen maddeyle temas edilmemesini vurguluyor.
Yaralanma, yangın veya ciddi maruziyet varsa 112 üzerinden acil yardım isteyin. Güvenli alana çıktıktan sonra laboratuvar sorumlusuna gördüğünüz dökülme, kırılma veya cihaz hasarını bildirin.
Laboratuvarlar birbirinden farklı risklere sahip olabilir. Çalıştığınız laboratuvarda daha özel bir acil durum veya tahliye prosedürü varsa genel kurallara ek olarak o prosedürü önceden öğrenmeniz gerekir.
Kaynaklar: Hacettepe Üniversitesi Yönetim Kılavuzu – Laboratuvar Acil Müdahale Planı · AFAD – Deprem anında yapılması gerekenler