Yatay Geçiş Sonrası Eski Üniversiteye Borç Çıkar mı?
Yatay geçiş yaptıktan sonra eski üniversiteye öğrenim ücreti veya başka bir borç kalıp kalamayacağını; devlet ve vakıf üniversitesi farkıyla öğrenin.
Yatay geçiş yapmanız, eski üniversitenizdeki bütün mali yükümlülüklerin otomatik olarak silindiği anlamına gelmez. Özellikle vakıf üniversitesinde okuyorsanız, daha önce doğmuş öğrenim ücreti borçları ile kayıt sildirme veya yatay geçiş sonrası yapılacak ücret iadesi ayrı konulardır.
Devlet üniversitesinde normal öğrenim süresindeki bir öğrencinin durumu ile ücretli bir vakıf üniversitesinden ayrılan öğrencinin durumu aynı değildir. Bu nedenle “başka üniversiteye geçtim, eski okul artık hiçbir ücret isteyemez” şeklinde genel bir kural yoktur.
Önce “borç” ile “gelecek dönem ücreti”ni ayırın
En çok karıştırılan nokta budur.
Yatay geçişten sonra eski üniversitenin sizden yeni dönemin öğrenim ücretini isteyip isteyemeyeceği başka, daha önce oluşmuş bir borcun tahsil edilip edilmeyeceği başka bir meseledir.
Örneğin vakıf üniversitesinde yıllık ücret için taksitli bir ödeme planı yaptıysanız şu sorular ayrı ayrı incelenmelidir:
- Borç hangi akademik döneme ait?
- İlgili dönemde kayıt yaptırıp eğitime başladınız mı?
- Üniversitenin ücret sözleşmesinde kayıt sildirme veya yatay geçiş halinde ne yazıyor?
- Peşin ödediğiniz tutarın ne kadarı iade ediliyor?
- Henüz vadesi gelmemiş taksitler için sözleşmede özel bir hüküm var mı?
Yatay geçiş işleminin kabul edilmiş olması bu maddelerin hepsine otomatik cevap vermez.
Devlet üniversitesinden yatay geçişte eski okula borç çıkar mı?
Devlet üniversitelerinde öğrenim ücreti sistemi vakıf üniversitelerinden farklıdır. Öğrencinin katkı payı veya öğrenim ücreti ödeyip ödememesi; program türü, öğrenim süresi, ikinci bir programa kayıt gibi koşullara bağlı olabilir.
Bu nedenle devlet üniversitesinden ayrılan bir öğrencide “yatay geçiş cezası” şeklinde genel bir ücret beklenmez. Ancak öğrencinin daha önceden doğmuş bir katkı payı, öğrenim ücreti veya üniversiteye ait başka mali yükümlülüğü varsa yatay geçiş bu borcu kendiliğinden yok etmez.
Eski öğrenci bilgi sisteminde borç görünüyorsa bunun hangi döneme ve hangi işleme ait olduğunu mali işler veya öğrenci işleri biriminden yazılı olarak sormak en güvenli yoldur.
Vakıf üniversitesinde durum neden daha farklı?
Vakıf üniversitelerinde öğrenim ücreti ve iade koşulları üniversitenin ilan ettiği mali esaslara ve öğrenciyle kurulan ücret ilişkisine göre değişebilir.
Bazı üniversiteler başka bir yükseköğretim kurumuna yatay geçiş yapan öğrencinin cari dönem için ödediği ücretin tamamını veya belirli kısmını iade edebilir. Bazıları ise derslerin başlaması, kayıt sildirme tarihi veya sözleşmedeki başka koşullara göre farklı oranlar uygular.
Dolayısıyla başka bir üniversitenin uygulamasını kendi okulunuza doğrudan taşımayın.
Kontrol etmeniz gereken belge genellikle şunlardan biridir:
- ilgili akademik yılın öğrenim ücreti esasları,
- kayıt sözleşmesi,
- ücret iade yönergesi,
- yatay geçiş veya kayıt sildirme hükümleri,
- mali işler biriminin yayımladığı açıklama.
Yatay geçiş yaptıktan sonra eski üniversite kaydı ne olur?
Kurumlararası yatay geçişte yeni üniversiteye kesin kayıt ve geçiş işlemleri tamamlandığında öğrencinin yükseköğretim kayıt durumu buna göre güncellenir. YÖK'ün yatay geçiş yönetmeliği, geçiş ve intibak işlemleri kesinleştikten sonra yeni durumun YÖKSİS'e işlenmesini düzenler.
Fakat akademik kaydın başka üniversiteye taşınması ile mali hesabın kapanması aynı işlem değildir.
Bu nedenle eski üniversitenin sisteminde “ilişik kesildi” yazması, varsa mali borç satırının otomatik olarak sıfırlanacağı anlamına gelmeyebilir. Tersi de geçerlidir: sistemde bir borç görünmesi bunun mutlaka hukuken doğru olduğu anlamına gelmez; hangi sözleşme veya ücret hükmüne dayandığını istemek gerekir.
Eski üniversite borç çıkardıysa ne yapmalısınız?
Önce telefonda sözlü bilgiyle yetinmek yerine borcun dökümünü isteyin.
Şunları netleştirin:
- Borcun tutarı nedir?
- Hangi akademik dönem için çıkarılmıştır?
- Hangi ücret kalemine aittir?
- Borcun dayandığı sözleşme, yönerge veya senato/mütevelli heyeti kararı nedir?
- Yatay geçiş veya kayıt sildirme tarihiniz bu hesaba nasıl uygulanmıştır?
- Daha önce yaptığınız ödemeler ve varsa iade tutarı hesaba işlenmiş midir?
Bu bilgiler olmadan yalnız “sistemde borç var” ifadesi üzerinden ödeme yapmak veya borcun kesinlikle hatalı olduğunu varsaymak doğru olmaz.
Tutar yüksekse veya sözleşme ile üniversitenin talebi arasında açık bir uyuşmazlık görüyorsanız hukuki danışmanlık almanız da gerekebilir.
Yeni üniversiteye ücret ödemeniz eski borcu siler mi?
Hayır. Yeni üniversitedeki öğrenim ücreti, eski üniversitedeki geçmiş mali hesabınızdan bağımsızdır.
Yatay geçişle vakıf üniversitesine gidiyorsanız ayrıca yeni üniversitenin burs ve ücret politikasını kontrol etmelisiniz. Merkezi yerleştirme puanıyla geçişte dahi önceki üniversitedeki burs oranının yeni vakıf üniversitesinde otomatik devam ettiği varsayılmamalıdır; YÖK'ün Ek Madde 1 uygulama ilkelerinde vakıf yükseköğretim kurumlarında burs verip vermeme kararının ilgili kurumun yetkisinde olduğu belirtilir.
Kısacası yatay geçiş sonrası iki hesabı ayrı düşünün: eski üniversitenin kapanış hesabı ve yeni üniversitenin kayıt/öğrenim ücreti hesabı.
Kaynaklar: Yatay Geçiş Yönetmeliği – Resmî Gazete · YÖK – Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri