Üniversitede Bölümden Memnun Değilsem Ne Yapmalıyım?
Bölümünü sevmiyorsan hemen bırakmadan önce sorunun kaynağını ayır, yatay geçiş ve yeniden tercih seçeneklerini karşılaştır, kararını somutlaştır.
Bölümünden memnun değilsen ilk çözümün hemen kaydı sildirmek olması gerekmiyor. Önce bölümün kendisinden mi, üniversiteden mi, ilk yıl derslerinden mi yoksa şu an yaşadığın akademik zorluktan mı memnun olmadığını ayırmak gerekiyor. Çünkü bunların her biri farklı bir çözüm gerektiriyor.
Temel dersleri ve bölümün mezun olduktan sonra götürdüğü meslekleri gerçekten istemiyorsan bölüm değiştirmek ciddi biçimde düşünülmeli. Buna karşılık sorun kampüs, şehir veya üniversite ortamıysa aynı bölümü başka bir üniversitede okumak daha doğru çözüm olabilir. Sadece bir-iki ders veya zor bir dönem yüzünden bütün alanın sana uygun olmadığı sonucuna varmak ise erken olabilir.
Önce neyi sevmediğini belirle
Kendine “Bölümümü seviyor muyum?” diye çok genel bir soru sormak yerine birkaç daha somut soruya cevap ver:
- İkinci, üçüncü ve dördüncü sınıftaki zorunlu derslere bakınca merak ettiğim konular var mı?
- Bölüm mezunlarının yaptığı işlerden en az birkaçını yapmak ister miyim?
- Sorunum derslerin içeriği mi, yoksa notlarımın beklediğimden düşük gelmesi mi?
- Aynı bölümü başka bir üniversitede okusam yine ayrılmak ister miydim?
- Hedeflediğim başka bölümün gerçek müfredatını inceledim mi, yoksa yalnız bölüm adını ve meslek imajını mı seviyorum?
Özellikle son soru önemli. Öğrenciler bazen mevcut bölümlerinin bütün zor taraflarını görürken geçmek istedikleri bölümün yalnız çekici taraflarını görüyor. Hedef bölümün ders planını birkaç dönem boyunca incelemeden geçiş kararı vermek aynı memnuniyetsizliği başka bir bölümde tekrarlayabilir.
Hangi durumda hangi seçenek daha mantıklı?
| Yaşadığın sorun | Önce araştırılabilecek seçenek |
|---|---|
| Bölümün temel alanını ve mesleklerini istemiyorsun | Bölüm değişikliği, yatay geçiş veya yeniden YKS |
| Bölümü seviyorsun ama üniversite/şehir sana uygun değil | Kurumlararası yatay geçiş |
| Birkaç ilk yıl dersinden hoşlanmadın | Üst sınıf müfredatını ve alan seçmelilerini incelemek |
| Notların düştüğü için bölümden soğudun | Önce akademik sorunun nedenini ayırmak |
| Başka bir alana ilgin var ama mevcut bölümü de bırakmak istemiyorsun | Yandal/ÇAP, seçmeli dersler, proje ve stajlarla yönelmek |
| Hedef bölüm tamamen farklı ve geçiş koşullarını karşılamıyorsun | Yeniden YKS seçeneğini değerlendirmek |
Bu tablo kararın kendisi değil; yanlış problemi yanlış araçla çözmemek için bir başlangıç noktasıdır.
Bölüm değiştirmek için hangi yollar var?
Yatay geçiş
Üniversitelerin not ortalamasına dayalı kurum içi veya kurumlararası yatay geçiş koşulları birbirinden farklı olabilir. Kontenjan, tamamlanan dönem, GANO, başarısız ders ve başvuru tarihleri gibi ayrıntılar hedef üniversitenin güncel yönergesinden kontrol edilmelidir.
Bu nedenle “ortalamam şu, kesin geçer miyim?” sorusunun üniversite adı olmadan tek bir cevabı yoktur.
Merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş
YÖK’ün Ek Madde 1 uygulaması farklı bir yol sunar. Burada temel referans, üniversiteye ilk yerleştiğin yıldaki merkezi yerleştirme puanındır. Hedef program için o yıl gereken taban puanı ve varsa özel koşulları karşılayıp karşılamadığın önem taşır.
Bu yöntemi not ortalamasına dayalı yatay geçişle karıştırmamak gerekir. “GANO’m düşük, yatay geçiş yapamam” diye düşünmeden önce Ek Madde 1’e uygunluğunu ayrıca kontrol etmek bu yüzden faydalıdır.
Yeniden YKS
Hedeflediğin bölüm yatay geçişle erişilebilir değilse yeniden sınava girmek de tamamen geçerli bir seçenek. Bir veya iki yıl kaybetme korkusu tek başına istemediğin bir alanda onlarca yıl çalışmaktan daha önemli bir ölçüt değildir. Ancak hedefin belirsizken sırf mevcut bölümden kaçmak için yeniden sınava hazırlanmak da çözüm olmayabilir.
Karar vermeden önce kendine kısa bir araştırma süresi ver
Kararı aylarca ertelemek yerine, örneğin önündeki iki-üç haftayı bilinçli bir araştırma dönemi gibi kullanabilirsin.
Hedef bölümün güncel müfredatını aç. En az iki üst sınıf öğrencisiyle konuş. Mezunların hangi başlangıç pozisyonlarında çalıştığına bak. Kendi üniversitendeki danışmanınla geçiş seçeneklerini konuş. Son olarak gerçekten başvurabileceğin üniversitelerin koşullarını tek tek çıkar.
Bu araştırmanın sonunda “mevcut bölüm zor geliyor” ile “bu alanı gerçekten istemiyorum” arasındaki fark çok daha görünür hale gelir.
Hacettepe öğrencisiysen ve seçeneklerinden biri not ortalamasına dayalı bir geçişse, hedeflediğin harf notlarını gerekli.tr GPA aracında ayrı senaryolar halinde deneyerek olası dönem sonuçlarının GANO’nu nasıl değiştireceğini görebilirsin. Bu, geçiş şartını garanti etmez; yalnız ulaşman gereken akademik hedefin ne kadar gerçekçi olduğunu somutlaştırır.
Bölüm değiştirmek başarısızlık değil, fakat otomatik olarak doğru karar da değildir. En güçlü işaret şudur: Hedeflediğin yeni bölümün ne olduğunu, neden istediğini ve oraya hangi gerçek yolla geçebileceğini mevcut bölümden neden ayrılmak istediğin kadar net anlatabiliyorsan, kararın büyük ihtimalle yalnız anlık bıkkınlığa dayanmıyordur.