Transkript Nasıl Okunur?
Üniversite transkriptindeki ders kodu, kredi, AKTS, harf notu, dönem ortalaması ve genel ortalama alanlarının ne anlama geldiğini öğrenin.
Üniversite transkripti, yalnızca aldığınız notların listesi değildir. Belgeyi doğru okumak için her dönemde hangi dersleri aldığınızı, derslerin kredi/AKTS değerlerini, aldığınız notları ve dönem ile genel ortalamanızın nasıl değiştiğini birlikte incelemek gerekir.
Transkriptlerin tasarımı üniversiteye göre değişebilir; ancak temel alanlar büyük ölçüde benzerdir.
Önce dönemleri ayırın
Transkript çoğunlukla güz, bahar ve varsa yaz dönemi şeklinde bölümlere ayrılır. Her dönem altında o yarıyılda aldığınız dersler yer alır.
Bu ayrım özellikle iki şeyi anlamak için önemlidir:
- belirli bir yarıyılda nasıl performans gösterdiğiniz,
- genel akademik ortalamanızın zaman içinde nasıl değiştiği.
Bir dönem çok yüksek notlar almış olmanız, genel ortalamanızın aynı oranda yükselmesi anlamına gelmeyebilir. Çünkü genel ortalama önceki dönemlerde aldığınız dersleri de içerir.
Ders satırında hangi bilgiler bulunur?
Bir ders satırında genellikle şu alanları görürsünüz:
| Alan | Anlamı |
|---|---|
| Ders kodu | Üniversitenin dersi tanımlamak için kullandığı kod |
| Ders adı | Dersin adı |
| Kredi | Üniversitenin kendi kredi sistemi içindeki ders değeri |
| AKTS / ECTS | Ders için öngörülen toplam öğrenci iş yükünü ifade eden kredi |
| Not | Harf notu veya başarı durumu |
| Katsayı / puan | Harf notunun ortalama hesabındaki sayısal karşılığı olabilir |
| Durum | Başarılı, başarısız, muaf, devam ediyor gibi ek bilgi içerebilir |
Her üniversite bu alanların tamamını aynı biçimde göstermeyebilir.
Kredi ile AKTS aynı şey mi?
Hayır. Ulusal kredi ile AKTS farklı kavramlardır.
AKTS, dersin yalnız sınıfta geçirilen süresini değil; ders, ödev, proje, sınava hazırlık ve bireysel çalışma gibi toplam iş yükünü temsil eder.
Üniversitenin kullandığı yerel/ulusal kredi ise farklı bir hesaplama yöntemine sahip olabilir.
Bu yüzden bir dersin yanında örneğin 3 kredi / 5 AKTS yazması normaldir. Özellikle mezuniyet için kaç AKTS tamamladığınızı kontrol ederken AKTS sütununa bakmanız gerekir.
Harf notunu nasıl yorumlamalısınız?
AA, BA, BB, CB gibi harf notları ders başarısını gösterir; ancak harflerin katsayı karşılığı ve geçme kuralları üniversiteye göre değişebilir.
Bu nedenle başka bir üniversitenin not tablosunu kendi transkriptinize uygulamayın. Kendi üniversitenizin güncel not sistemini esas alın.
Aynı şekilde transkriptte F, FF, F1, F2, M, P veya benzeri özel kodlar görüyorsanız bunların anlamı kurumun mevzuatına göre değişebilir.
YANO ile GANO arasındaki fark
Transkriptlerde farklı isimlerle gösterilse de iki temel ortalama vardır:
Dönem ortalaması (YANO): Yalnız ilgili yarıyıldaki akademik performansı gösterir.
Genel akademik ortalama (GANO/AGNO): Öğrenim boyunca ortalamaya dahil edilen derslerin tamamı üzerinden hesaplanan birikimli ortalamadır.
Örneğin bir öğrencinin:
- Güz YANO: 3,60
- Bahar YANO: 2,80
- GANO: 3,18
olması mümkündür. GANO tek bir dönemin sonucu değil, önceki dönemlerin de etkisini taşıyan genel göstergedir.
Tekrar alınan dersleri nasıl anlamalısınız?
Bir dersi daha sonra tekrar aldıysanız transkriptte eski ve yeni kayıtların ikisini birden görebilirsiniz. Ancak hangi notun genel ortalamaya nasıl dahil edildiği üniversitenin yönetmeliğine bağlıdır.
Bu nedenle "transkriptte iki not görünüyor, ikisi de ortalamaya giriyor" sonucuna yalnız belge görünümünden varmayın. Tekrar ders kuralları ayrıca kontrol edilmelidir.
Toplam AKTS ile kazanılan AKTS aynı olmayabilir
Bazı transkriptlerde "alınan", "tamamlanan" veya "kazanılan" AKTS ayrı gösterilir.
Başarısız olduğunuz bir derse kayıt yaptırmış olmanız, o dersin AKTS'sini mezuniyet için kazanmış olduğunuz anlamına gelmez. Mezuniyete kalan yükü hesaplarken mümkünse başarıyla tamamlanan/kazanılan AKTS bilgisini esas alın.
Transkriptte önce hangi üç yere bakmalısınız?
Belgeyi hızlıca anlamak için şu sırayla ilerleyebilirsiniz:
- GANO/AGNO: Genel akademik durumunuz.
- Kazanılan toplam AKTS: Mezuniyet ilerlemeniz.
- Başarısız veya tekrar edilen dersler: Önünüzdeki dönemleri etkileyebilecek dersler.
Ardından dönem dönem YANO ve ders notlarına inebilirsiniz.
Hacettepe öğrencisiyseniz e-Devlet veya BİLSİS'ten aldığınız transkriptteki dersleri tek tek düzenlemek yerine gerekli.tr Transkript aracına aktararak dönemleri, notları ve kazanılan AKTS toplamını daha düzenli biçimde inceleyebilirsiniz. Resmî belgeyi nereden alacağınızı arıyorsanız Hacettepe Transkript Nasıl Alınır? rehberi ayrı olarak bu işlemi anlatır.