Öğrenci Harcamalarını Takip Etmek İçin En Basit Sistem Nedir?
Karmaşık bütçe uygulamaları kullanmadan öğrenci harcamalarını dört kategori ve haftalık 10 dakikalık kontrolle takip edebileceğiniz basit sistemi öğrenin.
En basit sistem şudur: harcamalarınızı dört kategoriye ayırın, yalnız değişken harcamaları günlük veya iki günde bir kaydedin ve haftada bir kez 10 dakikalık kontrol yapın.
Her kahveyi ayrı alt kategoriye bölmek veya çok ayrıntılı bir bütçe uygulaması kullanmak zorunda değilsiniz. Takip sistemi ne kadar zahmetliyse birkaç hafta sonra bırakma ihtimali o kadar artar.
Önce dört kategori yeter
Aylık harcamalarınızı şu dört başlıkta tutabilirsiniz:
- Sabit giderler: kira, yurt, telefon, internet, abonelikler
- Temel değişken giderler: yemek, market, ulaşım
- Esnek harcamalar: dışarıda yemek, kahve, eğlence, alışveriş
- Düzensiz giderler / birikim: kitap, sağlık gideri, seyahat, beklenmedik ödeme, birikim
Bu sınıflandırmanın amacı muhasebe yapmak değil, paranızın hangi bölümünün değiştirilebilir olduğunu görmektir.
Örneğin kira yüksekse bunu her hafta “azaltmaya” çalışamazsınız. Buna karşılık esnek harcamaların ayın ilk yarısında hızla yükseldiğini fark ederseniz kalan haftalar için davranışınızı değiştirebilirsiniz.
Aylık değil, haftalık harcanabilir tutarı görün
Aylık bütçeyi takip etmek bazı öğrenciler için yanıltıcı olabilir. Ayın başında hesabınızdaki toplam para yüksek görünür; fakat kira ve diğer sabit ödemeler henüz çıkmamış olabilir.
Daha kullanışlı formül:
Gelir – sabit giderler – zorunlu ödemeler – ayırmak istediğiniz birikim = ay boyunca kullanılabilir para
Sonra bu tutarı yaklaşık dört haftaya bölebilirsiniz.
Örneğin ay boyunca serbestçe kullanabileceğiniz 8.000 TL kaldıysa başlangıç referansınız haftada yaklaşık 2.000 TL olur. Bazı haftalar daha fazla, bazı haftalar daha az harcayabilirsiniz; önemli olan sapmayı erken görebilmektir.
Harcamayı anında yazmak zorunda değilsiniz
Her ödeme sonrası telefon açıp kayıt girmek sistemi yorucu hâle getirebilir.
Bunun yerine:
- Kartla ödüyorsanız banka hareketlerini akşam kontrol edin.
- Nakit harcamaları telefon notlarına kısa şekilde yazın.
- Günde bir kez veya iki günde bir toplu kayıt yapın.
Tek bir not dosyası bile yeter:
Pzt: market 320, ulaşım 50
Salı: yemek 180, kahve 90
Çrş: 0
Hafta sonunda bunları dört ana kategoriye aktarabilirsiniz.
Haftalık 10 dakikalık kontrol neye bakmalı?
Her hafta aynı gün yalnız üç soruya cevap verin:
- Bu hafta toplam ne kadar harcadım?
- En çok hangi kategori arttı?
- Önümüzdeki hafta olağan dışı bir ödeme var mı?
Amaç geçmişte yaptığınız her harcamayı sorgulamak değil, gelecek haftayı daha bilinçli planlamaktır.
Örneğin cuma günü şehir dışına çıkacaksanız ulaşım harcamasının artacağını önceden biliyorsunuz. O hafta “neden bütçeyi aştım?” demek yerine bu masrafı daha baştan hesaba katabilirsiniz.
Bütçede gerçekçi olmayan rakamlar kullanmayın
Bir ay boyunca yemeğe gerçekte 5.000 TL harcıyorsanız, yalnız daha disiplinli olmak amacıyla gelecek aya 1.500 TL yazmak iyi bir plan değildir.
İlk ayın amacı ideal bütçeyi yaratmak değil, gerçek harcama düzeninizi görmek olabilir. Sonra en kolay değiştirilebilir bir veya iki kalemi seçebilirsiniz.
ABD Federal Ticaret Komisyonu'nun tüketici bilgilendirme sitesi Consumer.gov da bütçenin temelini gelir ve giderleri birlikte görmeye dayandırıyor: gelirleri yazmak, giderleri toplamak ve aradaki farkı kontrol etmek. Basit sistemlerin avantajı tam olarak budur; bütçeyi bir davranış takip aracına çevirir.
Bir uygulama şart mı?
Hayır. Şu üç seçenekten hangisini düzenli kullanıyorsanız o yeterlidir:
- telefon notları
- basit bir hesap tablosu
- bankanızın harcama kategorileri
Bir araç size otomatik grafik veriyor ama siz onu hiç açmıyorsanız, daha basit bir not sistemi daha işlevseldir.
İyi bir harcama takip sistemi, ay sonunda “para nereye gitti?” sorusuna cevap vermekle kalmaz; ayın ortasında hâlâ neyi değiştirebileceğinizi gösterir.
Kaynak: Consumer.gov – Making a Budget