Mutlak Değerlendirme Sistemi Nedir?

Mutlak değerlendirme sistemi, öğrencinin notunu sınıftaki diğer öğrencilerin başarısına göre değil, önceden belirlenmiş puan veya başarı ölçütlerine göre değerlendiren sistemdir. Yani harf notunuzun sınırını sınıf ortalaması değil, üniversitenin veya ilgili dersin ilan ettiği değerlendirme kuralları belirler.

Bu nedenle mutlak değerlendirmeyi en basit şekilde “çan eğrisinin tersine, sabit ölçütlere göre notlandırma” olarak düşünebilirsiniz.

Mutlak değerlendirme nasıl çalışır?

Önce vize, final, ödev, kısa sınav veya diğer çalışmaların ders başarı notuna hangi oranlarda katılacağı belirlenir. Bu oranlarla öğrencinin ham başarı notu hesaplanır.

Ardından bu puan, kurumun belirlediği not aralıklarına göre harf notuna çevrilir.

Örneğin tamamen örnek olması için bir sistemde AA'nın alt sınırının 90 olduğunu düşünelim. Bu durumda:

• 92 alan öğrenci AA alır,
• sınıf ortalamasının 95 olması sonucu değiştirmez,
• sınıf ortalamasının 45 olması da sonucu değiştirmez.

Çünkü ölçüt diğer öğrencilerin performansı değil, önceden belirlenmiş 90 puan sınırıdır.

Gerçek harf notu aralıkları ve finalden alınması gereken asgari puan gibi şartlar ise üniversiteden üniversiteye değişebilir. Bu yüzden kendi okulunuzun yönetmelik veya değerlendirme esaslarına bakmanız gerekir.

Mutlak değerlendirme ile bağıl değerlendirme arasındaki fark nedir?

Temel fark, notun kime veya neye göre değerlendirildiğidir.

Mutlak değerlendirme	Bağıl değerlendirme
Önceden belirlenmiş ölçütleri kullanır.	Sınıfın performansını da hesaba katar.
Aynı ham puan, kurallar değişmedikçe aynı aralıkta değerlendirilir.	Aynı ham puanın harf notu sınıf dağılımına göre değişebilir.
Sınıf ortalaması doğrudan harf notu sınırını belirlemez.	Ortalama ve dağılım kullanılan yönteme göre sonucu etkileyebilir.
“Kaç puan hangi harf notu?” sorusu sabit bir tabloyla cevaplanabilir.	Kesin harf notu için sınıf sonuçlarının oluşması gerekebilir.

Bu yüzden “finalden 70 aldım, sınıf çok kötü yaptı; notum yükselir mi?” sorusu mutlak sistemde genellikle doğru soru değildir. Eğer başarı puanınız ve harf notu aralıkları önceden belirlenmişse diğer öğrencilerin düşük not alması sizin sınırınızı değiştirmez.

Mutlak sistemde final barajı olabilir mi?

Evet. Mutlak değerlendirme yalnızca “vize ve finali topla, tabloya bak” anlamına gelmez.

Bir üniversite ayrıca:

• final veya bütünleme sınavından asgari puan,
• toplam başarı notu alt sınırı,
• devam şartı,
• belirli sınavlara girme zorunluluğu

koyabilir.

Örneğin ağırlıklı başarı notunuz geçme sınırının üzerinde olsa bile yönetmelikte “finalden en az X puan alınmalıdır” şartı varsa bu barajı ayrıca sağlamanız gerekir.

Bu nedenle yalnızca harf notu tablosuna değil, başarı notunun nasıl hesaplandığına ve varsa ek barajlara da bakmak önemlidir.

Sınıf ortalaması mutlak sistemde hiç önemli değil mi?

Harf notunun belirlenmesi açısından temel ölçüt sınıfın diğer öğrencileri değildir. Ancak öğretim elemanının sınav hazırlama biçimi, dersin zorluğu veya kurumun ileride değerlendirme esaslarını değiştirmesi gibi konular ayrı meselelerdir.

Bazı üniversitelerde ayrıca her ders veya her öğrenci grubu için tek bir sistem uygulanmayabilir. Öğrenci sayısı, ders türü veya akademik birim gibi koşullara bağlı olarak mutlak ya da bağıl değerlendirme kullanılabilir.

Bu yüzden başka bir üniversitedeki “70 kesin BB'dir” gibi bir tabloyu kendi dersinize uygulamak doğru değildir.

Notumu önceden hesaplayabilir miyim?

Dersin vize-final ağırlıkları, varsa barajları ve mutlak not aralıkları belliyse olası başarı puanınızı hesaplayabilirsiniz. Ancak hangi puanın hangi harf notuna dönüştüğünü mutlaka kendi üniversitenizin resmî tablosundan kontrol edin.

Hacettepe öğrencisiyseniz harf notunuz belli olduğunda veya farklı harf notlarının dönem/genel ortalamanıza etkisini karşılaştırmak istediğinizde gerekli.tr GPA aracında ayrı not senaryoları oluşturabilirsiniz.

Mutlak değerlendirmede akılda tutulması gereken temel nokta şudur: sizin başarınız, sınıftaki yerinize göre değil, önceden tanımlanmış başarı ölçütlerine göre belirlenir.

Kaynak: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi – Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönergesi