Mezuniyette Fazla Alınan Seçmeli Dersler Nasıl Değerlendirilir?

Fazladan aldığınız bir seçmeli ders, toplam AKTS'nizi yükseltti diye eksik bir zorunlu dersin veya başka bir seçmeli grubunun yerine otomatik olarak geçmez. Mezuniyet kontrolünde hem toplam kredi hem de kayıtlı olduğunuz programın zorunlu/seçmeli ders dağılımı dikkate alınır. Bu yüzden örneğin 240 AKTS'nin üzerine çıkmış olmanız, müfredatta eksik kalan belirli bir seçmeli grubunu tek başına kapatmayabilir.

Hacettepe'nin 30 Temmuz 2025 tarihli güncel Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği, dört yıllık programlarda mezuniyet için 240 AKTS, beş yıllık programlarda 300 AKTS ve meslek yüksekokullarında 120 AKTS tamamlanmasını öngörüyor. Aynı yönetmelik zorunlu ve seçmeli dersleri ayrı statüler olarak tanımlıyor. Programların kendi müfredatları ise bu toplamın hangi ders gruplarından oluşacağını belirliyor.

Fazladan geçtiğim seçmeli ders mezuniyet kredisine sayılır mı?

Bu sorunun cevabı dersin hangi seçmeli havuzundan alındığına ve programınızın müfredatına bağlı olabilir.

Örneğin Hacettepe Fransız Dili Eğitimi Anabilim Dalı, öğrencilerin mezuniyet kredisini etkilemeden ilgi alanlarına göre fazladan seçmeli ders alabileceğini; bu derslerin mezuniyet kredi hesabına katılmadığını, buna karşılık akademik not ortalamasına etki ettiğini açıkça belirtiyor.

Bu örneği bütün bölümlere birebir genellemek doğru olmaz. Bazı programlarda alan içi, alan dışı veya SEC kodlu seçmeliler için ayrı kredi/sayı koşulları bulunabilir. Mezuniyet açısından esas olan, BİLSİS'teki müfredat durumunuzda gerekli ders gruplarının tamamlanmış olmasıdır.

Fazla seçmeli ders GANO'yu etkiler mi?

Güncel yönetmeliğe göre genel akademik ortalama, öğrencinin öğretim süresince programındaki bütün derslerden aldığı son notlar esas alınarak hesaplanır. Dolayısıyla başarıyla alınmış fazladan bir dersin ortalamaya etkisi olabilir. Fransız Dili Eğitimi'nin resmî SSS'si de mezuniyet kredisine dahil edilmeyen fazladan seçmeli derslerin akademik ortalamayı etkilediğini açıkça söylüyor.

Bu ayrım önemli:

• Mezuniyet kredisine sayılmak bir dersin programdaki zorunlu/seçmeli kredi gereksinimini karşılamasıyla ilgilidir.
• GANO'ya etki etmek ise ders notunun akademik ortalama hesabına dahil olmasıyla ilgilidir.

Aynı ders birinci açıdan “fazla” olabilirken ikinci açıdan yine de not ortalamanızı etkileyebilir.

Fazladan aldığım seçmeli dersten kaldıysam ne olur?

Güncel yönetmelik, başarısız olunan seçmeli dersten vazgeçme hakkı tanıyor. Vazgeçilen seçmeli ders tekrar yüklenemiyor fakat transkriptte görünmeye devam ediyor. Öğrenci öğrenimi boyunca bu şekilde en fazla üç seçmeli dersten vazgeçebiliyor.

Seçmeli Dersler Koordinatörlüğü de aynı kuralı hatırlatıyor ve SEC kodlu dersler için ayrıca sayı sınırı uyguluyor: iki yıllık programlarda öğrenim boyunca en fazla 2, dört yıl ve üzeri programlarda en fazla 3 SEC kodlu ders alınabiliyor.

Dolayısıyla mezuniyete yaklaşırken “bu ders zaten fazlaydı, başarısız notu kendiliğinden yok olur” diye düşünmeyin. Dersin statüsünü ve gerekiyorsa vazgeçme/sildirme işlemini danışmanınızla kontrol edin.

Mezuniyet öncesi neyi kontrol etmeliyim?

BİLSİS'te yalnız toplam AKTS'ye bakmak yerine şunları birlikte kontrol edin:

• zorunlu dersler tamam mı,
• programın istediği alan içi ve alan dışı seçmeli kredi/sayıları tamam mı,
• SEC kodlu ders sınırınız ve gereksiniminiz ne durumda,
• fazladan derslerden başarısız olan varsa vazgeçme işlemi gerekiyor mu,
• GANO'nuz mezuniyet için gereken seviyede mi.

Akademik geçmişinizi ve farklı ders gruplarındaki fazlalık/eksiklikleri daha düzenli görmek için gerekli.tr üzerinde ders geçmişinizi inceleyip bir kontrol listesi çıkarabilirsiniz; resmî mezuniyet değerlendirmesi ise BİLSİS kayıtları ve ilgili akademik biriminiz üzerinden yapılır.

Kaynaklar: Hacettepe Üniversitesi ÖİDB – Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği · Hacettepe Fransız Dili Eğitimi – SSS · Hacettepe Seçmeli Dersler Koordinatörlüğü – Öğrenci