Mezuniyet İçin Kalan AKTS Nasıl Hesaplanır?
Mezuniyet için kalan AKTS'yi nasıl hesaplayacağınızı, neden yalnız toplam AKTS'ye bakmanın yetmeyebileceğini ve eksik ders gruplarını nasıl kontrol edeceğinizi öğrenin.
Mezuniyet için kalan AKTS'nin temel hesabı basittir:
Kalan AKTS = Programın mezuniyet için istediği toplam AKTS − müfredatınıza sayılan ve başarıyla kazandığınız AKTS
Örneğin programınız 240 AKTS ile tamamlanıyorsa ve müfredatınıza sayılan başarılı derslerden 206 AKTS kazandıysanız, sayı olarak 34 AKTS kalmıştır. Fakat mezuniyeti kontrol ederken yalnız bu çıkarma işlemiyle yetinmemelisiniz. Zorunlu ders, alan içi seçmeli veya alan dışı seçmeli gibi ayrı ders gruplarında eksik varsa toplam 240'a ulaşmış olmanız tek başına mezuniyet için yeterli olmayabilir.
Hangi AKTS'leri toplamalısınız?
Hesapta, transkriptte gördüğünüz her sayıyı otomatik olarak toplamak yerine mezuniyet müfredatınıza gerçekten sayılan kazanılmış AKTS'yi esas alın.
Genel olarak şu ayrımlara dikkat etmek gerekir:
- Başarısız olduğunuz veya henüz tamamlamadığınız dersin AKTS'si kazanılmış kredi değildir.
- Aynı dersi tekrar aldıysanız aynı mezuniyet yükünü iki kez karşılıyor gibi düşünmeyin.
- Program dışından aldığınız her ders, müfredattaki gerekli seçmeli grubunun yerine geçmeyebilir.
- Muafiyet, yatay geçiş veya başka bir kurumdan saydırılan derslerin hangi ders grubuna işlendiği önemlidir.
- Üniversitenizin zorunlu ders ve seçmeli ders dağılımı ayrıca tamamlanmalıdır.
Bu ayrıntıların uygulanışı üniversite ve programa göre değişebilir. Bu yüzden en güvenilir kontrol, kendi öğrenci bilgi sisteminizdeki güncel müfredat durumudur.
240 AKTS varsa otomatik mezun olunur mu?
Hayır. 240 AKTS, dört yıllık birçok lisans programında toplam kredi yükünü ifade eder; fakat 240 sayısına ulaşmak ile müfredatı tamamlamak aynı şey değildir.
Hacettepe İstatistik Bölümü bunun somut bir örneğini veriyor. Bölüm mezuniyet için toplam 240 AKTS isterken bu kredilerin zorunlu dersler, alan içi seçmeliler, alan dışı seçmeliler, ortak zorunlu dersler ve ÜNİ101 gibi farklı gruplardan tamamlanması gerektiğini belirtiyor. Üstelik dağılım öğrencinin giriş yılına göre değişebildiği için öğrencinin kendi BİLSİS müfredat durumuna bakması gerekiyor.
Dolayısıyla kontrolü iki aşamada yapın:
- Toplam eksik: Mezuniyet için gereken toplam AKTS'ye kaç kredi kaldı?
- Grup eksikleri: Zorunlu ve seçmeli grupların her birinde tamamlanmamış şart var mı?
İkinci kontrol, “240'ı tamamladım ama mezuniyet neden görünmüyor?” türü sürprizlerin önüne geçer.
Örnek hesap
Bir öğrencinin programı 240 AKTS istesin ve sistemde şu durum görünsün:
- Kazanılmış ve müfredata sayılan AKTS: 218
- Toplam hedef: 240
İlk hesapta:
240 − 218 = 22 AKTS
Yani toplamda 22 AKTS eksik görünür. Fakat öğrencinin alan dışı seçmeli grubunda 6 AKTS daha tamamlaması gerekiyorsa gelecek dönem derslerini yalnız “22 AKTS dolduracak herhangi bir ders” mantığıyla seçemez. En az o 6 AKTS'nin doğru ders grubundan gelmesi gerekir.
Kendi durumunuzu nasıl kontrol edebilirsiniz?
Önce BİLSİS veya üniversitenizin öğrenci bilgi sistemindeki müfredat durumu / mezuniyet durumu ekranına bakın. Ardından transkriptinizdeki dersleri, özellikle tekrar edilen, saydırılan veya farklı statüde alınan dersleri kontrol edin.
Hacettepe öğrencisiyseniz e-Devlet transkriptinizi veya BİLSİS içeriğinizi gerekli.tr Transkript aracına aktararak tamamladığınız dersleri ve kazanılmış AKTS toplamını tek yerde daha düzenli inceleyebilirsiniz. Mezuniyet kararında ise toplamın yanında BİLSİS'teki kendi müfredatınızın zorunlu ve seçmeli dağılımını esas alın.
Bir uyuşmazlık görürseniz, özellikle muafiyet veya ders saydırma geçmişiniz varsa, tahmin yürütmek yerine danışmanınız veya bölüm öğrenci işleriyle hangi dersin hangi gruba sayıldığını netleştirin.
Kaynak: Hacettepe Üniversitesi İstatistik Bölümü – Sık Sorulan Sorular