İstatistik Bölümünden Ekonometri Yüksek Lisansı Yapılır mı?

Evet, yapılabilir. İstatistik lisans mezunları bazı üniversitelerin ekonometri yüksek lisans programlarına doğrudan veya “alan dışı” kontenjandan başvurabilir.

Ancak bu bütün üniversitelerde otomatik bir hak değildir. Her lisansüstü program kendi kabul ettiği lisans bölümlerini, ALES puan türünü, yabancı dil şartını, mülakatı ve varsa bilimsel hazırlık koşullarını ayrı belirler.

Bu yüzden doğru soru “İstatistik mezunu ekonometri yapabilir mi?”den sonra şuna dönüşür:

Başvurmak istediğim üniversitenin güncel ilanı İstatistik mezununu kabul ediyor mu?

İstatistik altyapısı ekonometri için uygun mu?

Oldukça uygundur.

Ekonometri, ekonomik ilişkileri nicel yöntemlerle inceleyen ve yoğun biçimde:

• istatistik,
• olasılık,
• regresyon,
• zaman serileri,
• matematik,
• optimizasyon,
• veri analizi

kullanan bir alandır.

İstatistik mezunu için genellikle asıl eksik taraf nicel yöntemlerden çok iktisat teorisi olabilir. Mikroiktisat, makroiktisat ve ekonomik modelleme altyapınız zayıfsa program sizden bilimsel hazırlık dersleri isteyebilir veya bu konuları kendi başınıza tamamlamanız gerekebilir.

Üniversiteler gerçekten İstatistik mezunu kabul ediyor mu?

Evet. Bunun resmî örnekleri var.

Süleyman Demirel Üniversitesi'nin geçmiş bir Ekonometri Tezli Yüksek Lisans ilanında İstatistik, Endüstri Mühendisliği ve Matematik mezunları “alan dışı başvuru” kapsamında açıkça kabul edilmişti.

Karadeniz Teknik Üniversitesi Ekonometri Anabilim Dalı da programa alan dışından kabul edilen öğrencilerin bilimsel hazırlık programına alınabileceğini belirtiyor.

Bu örnekler “her üniversite kabul eder” anlamına gelmez; ama İstatistikten Ekonometri yüksek lisansına geçişin akademik olarak olağan ve mümkün bir yol olduğunu gösterir.

Bilimsel hazırlık nedir?

Bilimsel hazırlık, lisans altyapınız ile yüksek lisansın beklediği temel alan arasında eksik kalan dersleri tamamlamanız için verilen ek ders dönemidir.

İstatistik mezununa örneğin:

• mikroiktisat,
• makroiktisat,
• iktisat teorisi,
• temel ekonometri

gibi dersler verilebilir.

Hangi derslerin gerektiği üniversiteye ve sizin transkriptinize göre değişebilir.

Bilimsel hazırlık istenmesi “bölümünüz uygun değil” demek değildir. Tam tersine, farklı bir nicel altyapıyla programa kabul edildiğiniz ancak iktisat tarafındaki temel dersleri tamamlamanız gerektiği anlamına gelebilir.

Başvuruda hangi dersler avantaj sağlar?

İstatistik lisansında şu alanlarda güçlü olmanız ekonometri yüksek lisansına geçişi kolaylaştırabilir:

• doğrusal regresyon,
• çok değişkenli istatistik,
• zaman serileri,
• olasılık ve matematiksel istatistik,
• optimizasyon / yöneylem araştırması,
• R, Python, Stata veya benzeri analiz yazılımları.

Özellikle zaman serileri ve regresyon, birçok ekonometri programında doğrudan işin merkezindedir.

Buna karşılık yalnız teknik yöntemleri bilip iktisadi yorumu hiç bilmemek yüksek lisansta zorlayabilir. Bir modelin katsayısını hesaplamak ile o katsayının ekonomik anlamını kurmak farklı becerilerdir.

ALES'te hangi puan türü gerekir?

Tek bir cevap yoktur.

Ekonometri programları sosyal bilimler enstitülerinde yer alabildiği için bazı programlar Eşit Ağırlık, bazıları farklı başvuru koşulları isteyebilir. Minimum ALES puanı, yabancı dil ve değerlendirme formülü de üniversiteye göre değişir.

Bu nedenle başvuru hazırlığında eski ilanı yalnız fikir edinmek için kullanın; esas alınması gereken belge başvuracağınız dönemin güncel lisansüstü ilanıdır.

İstatistik yüksek lisansı mı, ekonometri yüksek lisansı mı?

Kariyer hedefiniz burada belirleyicidir.

İstatistik yüksek lisansı daha doğrudan:

• istatistiksel teori,
• modelleme,
• veri analizi,
• veri bilimi,
• metodoloji

üzerinden ilerleyebilir.

Ekonometri yüksek lisansı ise bu nicel yöntemleri daha yoğun biçimde:

• ekonomi,
• finans,
• piyasa verileri,
• makroekonomik göstergeler,
• nedensel ilişkiler,
• ekonomik tahmin

üzerinde kullanmanıza yöneltebilir.

Bankacılık, finansal analiz, ekonomik araştırma, merkez bankacılığı, kamu politikası veya iktisadi veri analizi ilginizi çekiyorsa ekonometri mantıklı bir uzmanlaşma olabilir.

Başvurmadan önce ne yapmalısınız?

Başvurmayı düşündüğünüz programın son ilanını açıp şu beş şeyi tek tek kontrol edin:

1. kabul edilen lisans bölümleri,
2. ALES puan türü ve taban puanı,
3. yabancı dil şartı,
4. bilim sınavı / mülakat,
5. bilimsel hazırlık koşulu.

İstatistik mezunu olduğunuz için yalnız “alan dışı” ifadesini görüp vazgeçmeyin. Bazı programlar alan dışı adayları özellikle nicel bölümlerden kabul ediyor.

Kaynaklar: KTÜ Ekonometri Anabilim Dalı – Genel Bilgiler · SDÜ Ekonometri Bölümü