Ev Arkadaşı Acil Sağlık Sorunu Yaşarsa 112'yi Ne Zaman Aramalıyım?
Ev arkadaşınızın hangi belirtilerinde 112'yi hemen aramanız gerektiğini, çağrıda hangi bilgileri vermeniz gerektiğini ve neyi beklememeniz gerektiğini öğrenin.
Ev arkadaşınızın durumu hayati tehlike yaratıyor veya hızlı tıbbi müdahale gerektiriyor gibi görünüyorsa 112'yi arayın. Bilinç kaybı, ciddi nefes darlığı, göğüs ağrısı, durdurulamayan ciddi kanama, boğulma, nöbet, zehirlenme, ciddi yanık, yüksekten düşme veya ağır yaralanma gibi durumlarda “biraz bekleyelim, geçer mi?” diye zaman kaybetmek doğru değildir.
112'yi aramak için tanı koymanız gerekmez. Sağlık Bakanlığı ve 112 Acil Çağrı Merkezi, hayati tehlike içeren acil durumlarda çağrı yapılmasını; çağrı sırasında olayın ne olduğu ve konum gibi bilgilerin açık verilmesini önerir.
112'yi hemen aramanız gereken durumlar
Aşağıdakilerden biri varsa acil yardım istemek gerekir:
- Kişi bilincini kaybetmişse veya normal şekilde yanıt vermiyorsa,
- nefes almakta ciddi güçlük çekiyorsa, boğuluyor gibi görünüyorsa veya nefes yolu tıkanmışsa,
- şiddetli ya da ani göğüs ağrısı varsa,
- ciddi ve durdurulamayan kanama varsa,
- nöbet geçiriyorsa,
- zehirlenme şüphesi varsa,
- ciddi yanık, elektrik çarpması, yüksekten düşme veya ağır yaralanma yaşandıysa,
- trafik kazasında yaralanma varsa,
- durum hızla kötüleşiyorsa ve hayatı ya da kalıcı sakatlık riskini tehdit ediyor görünüyorsa.
Bu liste her ihtimali kapsamaz. Asıl ölçüt, gecikmenin kişinin hayatını veya sağlığını ciddi biçimde riske atabilecek olmasıdır.
“Emin değilim” diye aramayı geciktirmeli miyim?
Hayır. Belirti ciddi görünüyorsa veya kişinin hızla kötüleştiğini düşünüyorsanız, sırf bunun gerçekten “acil” olup olmadığından yüzde 100 emin olmadığınız için beklemeyin. 112 görüşmesinde durum değerlendirilir ve gerekli yönlendirme yapılır.
Buna karşılık hafif ve uzun süredir değişmeden devam eden, hayati tehlike göstermeyen sağlık sorunlarında 112 yerine aile hekimi veya uygun sağlık kuruluşu daha doğru başvuru noktası olabilir.
112'yi ararken ne söylemeliyim?
Panik halinde en çok zaman kaybettiren şey, adresi ve olayı dağınık anlatmaktır. Mümkün olduğunca kısa ve net biçimde şunları verin:
- Ne oldu? Örneğin “Arkadaşım bayıldı ve yanıt vermiyor.”
- Neredesiniz? Açık adres, yurt/blok/kat/oda, bina adı veya kolay bulunacak bir konum bilgisi.
- Kaç kişi etkilendi? Tek kişi mi, birden fazla yaralı mı?
- Kişinin mevcut durumu ne? Bilinci açık mı, nefes alıyor mu, ciddi kanama var mı?
- Sizin iletişim bilginiz. Ekip sizi geri aramak zorunda kalabilir.
Telefonu operatör söylemeden kapatmayın. Size verilen talimatları uygulayın ve mümkünse telefonu hoparlöre alarak arkadaşınızın yanında kalın.
Ambulans gelene kadar ne yapmalıyım?
Öncelik, ortamın sizin için de güvenli olduğundan emin olmak ve 112'nin yönlendirmesini takip etmektir. Kişiyi gereksiz yere taşımayın; özellikle düşme, trafik kazası veya boyun-sırt yaralanması ihtimali varsa hareket ettirmek ek zarar verebilir.
Kişi bilinçsizse yiyecek veya içecek vermeyin. İlaç kullandırmaya, kusturmaya veya internetten bulduğunuz bir yöntemi denemeye çalışmak yerine çağrı merkezi personelinin talimatlarını izleyin.
Eğer başka biri yanınızdaysa, biri 112 ile konuşurken diğeri bina girişini açabilir, güvenliği veya yurt görevlisini haberdar edebilir ve ambulans ekibinin odayı hızlı bulmasına yardımcı olabilir.
Yurtta veya öğrenci evinde adresi tarif etmek neden önemli?
Büyük yurtlar, apartman siteleri ve kampüs çevresindeki binalarda yalnızca sokak adresi bazen yeterince hızlı olmayabilir. Blok, bina, kat, oda numarası ve giriş yönü gibi bilgileri hazır söylemek ekibin size ulaşmasını kolaylaştırır.
Telefonunuzda yaşadığınız yerin tam adresini kayıtlı tutmak, acil durumda panik halinde adres arama ihtiyacını azaltır.
Kaynak: T.C. İçişleri Bakanlığı 112 Acil Çağrı Merkezi – Sıkça Sorulan Sorular