Ek Madde 1 Yatay Geçişte Başvurulan Sınıf Nasıl Belirlenir?

Ek Madde 1'de “hangi sınıfa başvuruyorum?” sorusu ile “geçişten sonra hangi sınıftan devam edeceğim?” sorusu aynı şey değildir. YÖK, Ek Madde 1 için hazırlık dâhil her sınıf düzeyinde ayrı kontenjan ayrılmasını öngörür; ancak kabul edilen öğrencinin ders intibakı ve fiilen hangi aşamadan devam edeceği ilgili üniversitenin yetkili kurulları tarafından belirlenir.

Bu nedenle yalnız mevcut üniversitende ikinci sınıf öğrencisi olman, yeni üniversitede kesin olarak ikinci sınıftan başlayacağın anlamına gelmez.

Ek Madde 1'de temel kriter sınıf değil, merkezi yerleştirme puanıdır

Merkezi Yerleştirme Puanıyla Yatay Geçişin temel şartı, üniversiteye kayıt olduğun yıldaki ÖSYS/YKS merkezi yerleştirme puanının, geçmek istediğin programın aynı yıldaki taban puanına eşit veya yüksek olmasıdır.

Hacettepe ÖİDB de Ek Madde 1 başvurularını bu temel üzerinden açıklar. Ayrıca Hacettepe'de lisans programları için Ek Madde 1 başvuruları güz yarıyılı kapsamında alınır; üniversite ara dönemde bahar yarıyılı için Ek Madde 1 başvurusu almadığını belirtmektedir.

Dolayısıyla “üçüncü sınıftayım, sadece üçüncü sınıfa geçebilirim” gibi bir kural yoktur. YÖK ilkelerine göre hazırlık sınıfındaki, ara sınıftaki ve son sınıftaki kayıtlı öğrenciler de şartları sağladıklarında Ek Madde 1'den yararlanabilir.

Peki başvuru ekranındaki sınıf neye göre seçilir?

Üniversiteler Ek Madde 1 kontenjanlarını sınıf bazında ilan edebildiği için başvuru sisteminde “başvurulan sınıf” veya benzer bir alan görülebilir. YÖK ilkelerinde her diploma programının hazırlık sınıfı dâhil her sınıfı için ayrı Ek Madde 1 kontenjanı öngörülmektedir.

Ancak bu alanın nasıl doldurulacağı üniversitenin başvuru sistemine ve ilanına göre değişebilir. Bu yüzden mevcut sınıfını otomatik olarak yazmak veya daha önce aldığın derslere bakarak kendi başına intibak sınıfı belirlemek doğru değildir. Başvuru ilanında sınıf seçimiyle ilgili özel açıklama varsa onu esas almak gerekir.

Hacettepe'nin güncel Ek Madde 1 sayfası başvurunun puan şartını ve dönemini açıklar; fakat herkes için “şu kadar dönem okuyan şu sınıfa başvurur” şeklinde tek bir genel formül yayımlamaz. Bu noktada başvuru ekranında tereddüt oluşursa ÖİDB duyurusu ve başvuru kılavuzu esas alınmalıdır.

Kabulden sonra hangi sınıftan devam edeceğin nasıl belirlenir?

Burada belirleyici kavram intibaktır.

YÖK'ün Ek Madde 1 uygulama ilkelerine göre kabul edilen öğrencilerin intibakı ilgili kurullar tarafından yapılır. Yeni bölüm, daha önce aldığın dersleri ve bu derslerin kendi programındaki karşılıklarını inceler. Muaf kabul edilen dersler arttıkça daha ileri dönem derslerinden devam edebilmen mümkün olabilir; az sayıda ders sayılırsa programı tamamlamak için daha geriden ders alman gerekebilir.

Örneğin mevcut üniversitende iki yıl okumuş olabilirsin. Fakat geçtiğin bölüm bambaşka bir alandaysa ilk iki yıldaki derslerin önemli bölümü yeni programla eşleşmeyebilir. Bu durumda öğrenci idari olarak belirli bir sınıf düzeyinde görünse bile fiilî ders programı daha alt dönemlerden çok sayıda ders içerebilir.

Tersi durumda, aynı veya çok benzer bir programa geçiyorsan daha fazla dersin sayılması mümkün olabilir. Yine de son karar öğrencinin kendisine değil, ilgili akademik birimin intibak kararına aittir.

Derslerin sayılması başvurudan önce kesinleşir mi?

Genellikle hayır. Ek Madde 1 başvurusunun kabul edilmesi ile ders muafiyeti/intibak işlemi ayrı aşamalardır. Başvuruda ana kriter merkezi yerleştirme puanıdır; önceki derslerin hangi ölçüde sayılacağı ise kabul sonrasında ilgili belgeler ve ders içerikleri üzerinden değerlendirilir.

Bu yüzden Ek Madde 1 düşünürken yalnız “puanım yetiyor mu?” sorusuna bakmak eksik kalır. Özellikle farklı bir bölüme geçiyorsan, mezuniyet süresinin uzayıp uzamayacağını belirleyen asıl unsur ders intibakı olabilir.

İntibak kararı açıklandıktan sonra hangi derslerinin sayıldığını ve geriye hangi yükümlülüklerin kaldığını kendi planında takip etmek istersen gerekli.tr Transkript ve Akademik Geçmiş aracında derslerini ayrı bir görünümde düzenleyebilirsin. Resmî muafiyet ve intibak kararı ise üniversitenin ilgili kurulu ve öğrenci bilgi sistemi üzerinden yürür.

Kısacası Ek Madde 1'de sınıfı yalnız “kaç yıldır üniversitedeyim?” diye belirlemek doğru değildir. Başvuru, ilan edilen sınıf kontenjanı ve üniversitenin sistemi üzerinden yapılır; geçişten sonra hangi derslerden ve hangi akademik seviyeden devam edeceğin ise intibak sonucunda netleşir.

Kaynaklar: YÖK – Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri · Hacettepe ÖİDB – Yatay Geçiş Başvuru ve Kabul