Düşük Notlu Dersi Tekrar Almak Ortalamayı Ne Kadar Yükseltir?
Hacettepe’de düşük notlu bir dersi tekrar almanın GANO’ya etkisini formül ve örneklerle görün; son not kuralının riskini de hesaba katın.
Düşük notlu bir dersi tekrar almanın ortalamaya etkisi sabit değildir. Üç şey belirleyicidir: dersin kredisi, eski not ile yeni not arasındaki katsayı farkı ve bugüne kadar ortalamaya giren toplam kredi.
Hacettepe’nin güncel ön lisans/lisans yönetmeliğine göre genel akademik ortalama ders kredileriyle ağırlıklı hesaplanır ve tekrar edilen derste en son alınan not geçerlidir. Yani eski not ile yeni not birlikte ortalamada kalmaz; hesapta o ders için son not esas alınır.
Basit hesap nasıl yapılır?
Bir dersi tekrar ettiğinizde GANO’daki yaklaşık değişimi şu mantıkla hesaplayabilirsiniz:
Ek ağırlıklı puan = ders kredisi × (yeni not katsayısı − eski not katsayısı)
Ardından bu farkı toplam krediye bölersiniz.
Örneğin 60 kredilik akademik geçmişiniz ve 2,50 GANO’nuz olsun. Bu 60 kredinin içinde 4 kredilik bir dersten D (1,75) aldığınızı düşünelim.
Dersi tekrar edip B2 (3,00) alırsanız:
- Eski katkı: 4 × 1,75 = 7
- Yeni katkı: 4 × 3,00 = 12
- Kazanç: 5 ağırlıklı puan
Başlangıçtaki toplam ağırlıklı puanınız:
60 × 2,50 = 150
Yeni toplam yaklaşık 155 olur:
155 / 60 = 2,58
Yani bu örnekte tek bir 4 kredilik dersi D’den B2’ye yükseltmek GANO’yu yaklaşık 2,50’den 2,58’e çıkarır.
0,00 katsayılı başarısız notu yükseltmek daha fazla etkiler
Aynı örnekte 4 kredilik dersin eski katsayısı 0,00 olsaydı ve tekrarında B2 (3,00) alsaydınız fark 12 ağırlıklı puan olurdu.
60 kredide bu yaklaşık:
12 / 60 = 0,20
GANO artışı anlamına gelir. 2,50 civarındaki bir ortalama teorik olarak yaklaşık 2,70’e yaklaşabilir.
Bu yüzden çok düşük veya başarısız bir notu yükseltmek, zaten C1/B3 gibi orta seviyede olan bir notu biraz daha yukarı çekmekten genellikle daha büyük etki yaratır.
Neden üst sınıflarda etki azalıyor?
Toplam krediniz arttıkça tek dersin ağırlığı küçülür.
Aynı 5 puanlık iyileşme:
- 40 toplam kredide yaklaşık +0,125,
- 80 toplam kredide yaklaşık +0,063,
- 140 toplam kredide yaklaşık +0,036
etki yapar.
Bu nedenle birinci veya ikinci sınıfta düşük bir notu tekrar etmek GANO’da daha görünür değişim yaratabilirken mezuniyete yaklaşan bir öğrencide aynı dersin etkisi daha sınırlı kalabilir.
En önemli risk: yüksek olan değil, son not geçerli
Ders tekrarını yalnız “daha yüksek not alırsam ne kazanırım?” diye değerlendirmeyin. Hacettepe yönetmeliğinde tekrar edilen derste en son not geçerli olduğu için, yeni notunuz eskisinden düşük olursa GANO’nuz da düşebilir.
Güncel yönetmelik, öğrencilerin GANO’larını yükseltmek amacıyla daha önce başarılı oldukları dersleri de tekrar edebileceğini; A1 ve A2 notlu derslerin bunun dışında olduğunu belirtiyor.
Bu yüzden özellikle ağır derslerde tekrar kararı verirken şu üç soruyu birlikte düşünün:
- Gerçekçi olarak kaç harf notu yükseltebilirim?
- Ders kaç kredi ve toplam kredim ne kadar?
- Bu dersi tekrar almak, yeni dönemdeki diğer derslerimin notunu düşürecek kadar zaman alır mı?
Hedeflediğiniz eski-yeni notları farklı senaryolar halinde karşılaştırmak için gerekli.tr GPA aracını kullanarak dersin ortalamanıza olası etkisini önceden görebilirsiniz.