DC ve DD Notları Ortalamaya Nasıl Etki Eder?

DC ve DD notları, not ortalamasına dersin kredi değeriyle birlikte etki eder. Dört üzerinden not sistemi kullanan birçok üniversitede DC için 1,50, DD için 1,00 katsayısı kullanılır. Bu nedenle ortalamanız 1,50 veya 1,00'ın üzerindeyse bu notlar genel ortalamanızı genellikle aşağı çeker.

Ancak iki noktayı ayırmak gerekir: notun ortalamaya etkisi ile dersi geçip geçmediğiniz aynı şey değildir. DC veya DD'nin başarılı, koşullu başarılı ya da başarısız sayılması üniversitenizin yönetmeliğine göre değişebilir.

DC ve DD ortalamaya nasıl eklenir?

Not ortalaması basitçe bütün harf notlarının aritmetik ortalaması değildir. Her dersin harf notu katsayısı, dersin kredisiyle çarpılır.

Temel hesap:

Dersin ağırlıklı puanı = ders kredisi × harf notu katsayısı

Ardından bütün derslerin ağırlıklı puanları toplanır ve toplam krediye bölünür.

Örneğin 3 kredilik bir dersten DC aldığınızı ve üniversitenizde DC katsayısının 1,50 olduğunu düşünelim:

3 × 1,50 = 4,50 ağırlıklı puan

Aynı ders DD olsaydı ve DD katsayısı 1,00 olsaydı:

3 × 1,00 = 3,00 ağırlıklı puan

Bu yüzden aynı kredideki bir DC, DD'ye göre ortalamaya daha yüksek katkı yapar.

DC veya DD ortalamayı ne kadar düşürür?

Etki, mevcut ortalamanıza ve dersin kredisine bağlıdır.

Örneğin şimdiye kadar 20 kredilik ders tamamladığınızı ve ortalamanızın 2,50 olduğunu varsayalım. Toplam ağırlıklı puanınız:

20 × 2,50 = 50

Buna 3 kredilik bir DC dersi eklenirse:

(50 + 3 × 1,50) / 23 = yaklaşık 2,37

Aynı ders DD olsaydı:

(50 + 3 × 1,00) / 23 = yaklaşık 2,30

Yani kredi arttıkça düşük harf notunun ortalama üzerindeki etkisi de büyür.

Durum	Yeni yaklaşık ortalama
Başlangıç: 20 kredi, 2,50 ortalama	2,50
+ 3 kredilik DC	2,37
+ 3 kredilik DD	2,30

Bu örnek yalnızca hesaplama mantığını göstermek içindir. Kendi sonucunuzu bulurken üniversitenizin kullandığı gerçek katsayıları esas alın.

DC ve DD alınca dersten geçilmiş sayılır mı?

Her üniversitede aynı kural yoktur.

Bazı üniversitelerde DC ve DD doğrudan başarılı notlar arasında yer alabilir. Bazılarında ise öğrencinin genel veya dönem ortalamasının belirli bir seviyenin üzerinde olması şartıyla koşullu başarılı kabul edilebilir. Başka bir üniversitede aynı harf notunun statüsü farklı olabilir.

Bu nedenle yalnızca “DD aldım, geçtim mi?” diye bakmak yerine şu iki bilgiyi birlikte kontrol edin:

• DD veya DC'nin katsayısı kaç?
• Üniversitenizin yönetmeliğinde bu notun başarı statüsü ne?

Örneğin ODTÜ'nün lisans yönetmeliğinde DC 1,50 ve DD 1,00 katsayısıyla not ortalaması hesabına katılır. Başka üniversitelerde puan aralıkları veya başarı koşulları değişebilir.

Ortalama DC veya DD'den düşükse ne olur?

Bir harf notunun ortalamayı düşürüp düşürmediğini anlamanın en kolay yolu, o notun katsayısını mevcut ortalamanızla karşılaştırmaktır.

Örneğin mevcut ortalamanız 1,20 ise 1,50 katsayılı bir DC, matematiksel olarak ortalamanızı yukarı çekebilir. Buna karşılık ortalamanız 3,00 ise aynı DC ortalamanızı aşağı çeker.

Yani “DC her zaman ortalamayı düşürür” cümlesi tam olarak doğru değildir. Etki, mevcut ortalamanızla karşılaştırıldığında ortaya çıkar.

Hacettepe öğrencileri için önemli not

Hacettepe Üniversitesi'nin 2025-2026 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanan Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinde DC ve DD harf notları kullanılmıyor. Güncel sistemde A1, A2, A3, B1, B2, B3, C1, C2, C3, D ve F grubu notlar yer alıyor; D notunun katsayısı 1,75 olarak belirtiliyor.

Bu nedenle Hacettepe öğrencisiyseniz internette gördüğünüz “DC = 1,50, DD = 1,00” tablolarını doğrudan kendi not sisteminize uygulamayın.

Farklı harf notlarının dönem veya genel ortalamanızı nasıl değiştirdiğini karşılaştırmak için gerekli.tr GPA aracında ders kredilerini ve hedef notları değiştirerek farklı senaryoları yan yana deneyebilirsiniz.

Kaynaklar: ODTÜ Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği · Hacettepe Üniversitesi ÖİDB – Mevzuat